همکاری محک و جایزه هوش مصنوعی ایران برای تشخیص زودهنگام سرطان کودکان

در یک رویداد مهم و امیدبخش، مؤسسه خیریه محک و جایزه سالانه هوش مصنوعی ایران (iAAA) تفاهم‌نامه همکاری مشترکی را به امضا رساندند. این مراسم که با رونمایی از «چالش محک» در حوزه تشخیص زودهنگام سرطان کودکان همراه بود، افق‌های جدیدی را برای بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در بهبود سلامت کودکان بیمار گشود.

تحول دیجیتال در محک و نقش هوش مصنوعی

آریاسب احمدیان، مدیرعامل محک، با اشاره به ربع قرن فعالیت این مؤسسه، بر رویکردهای استراتژیک و حرکت به سمت تحول دیجیتال در پنجمین برنامه راهبردی محک تأکید کرد. وی اظهار داشت: «ما عمیقاً معتقدیم که هوش مصنوعی می‌تواند نقشی حیاتی در ارتقاء فرآیندهای تشخیص و درمان سرطان ایفا کند. هدف محک این است که با به اشتراک‌گذاری داده‌های ارزشمند خود، زمینه را برای استفاده پزشکان سراسر کشور از ظرفیت‌های بی‌نظیر فناوری هوش مصنوعی فراهم آورد.»

حمایت یونسکو و اصول اخلاقی هوش مصنوعی

شکرچی، نماینده کمیسیون ملی یونسکو در ایران، ضمن اعلام حمایت معنوی این سازمان از جایزه سالانه هوش مصنوعی ایران، به تصویب توصیه‌نامه اخلاق هوش مصنوعی توسط یونسکو در سال 2021 اشاره کرد. وی توضیح داد: «این چارچوب بر اصولی چون حقوق بشر، عدالت، شمول‌گرایی، شفافیت و حفاظت از گروه‌های آسیب‌پذیر، به‌ویژه کودکان مبتلا به سرطان، تأکید دارد. چالش محک نمونه‌ای عملی از تحقق این اصول است؛ چرا که یک سازمان مردم‌نهاد مسئله‌ای را مطرح می‌کند، مشارکت‌کنندگان آموزش می‌بینند، بخش خصوصی زیرساخت را فراهم می‌آورد و در نهایت، عموم مردم از نتایج آن بهره‌مند می‌شوند. برندگان این چالش، علاوه بر جایزه نقدی، جایزه اخلاق هوش مصنوعی یونسکو را نیز دریافت خواهند کرد.»

ویژگی‌های دور سوم جایزه سالانه هوش مصنوعی ایران

جلیل عسکری، دبیر جایزه سالانه هوش مصنوعی ایران، به تفاوت‌های چشمگیر دور سوم این جایزه پرداخت. وی بیان کرد که شرکت‌کنندگان ابتدا در یک دوره آموزشی جامع هوش مصنوعی شرکت کرده و سپس در قالب تیم‌های تخصصی، بر روی مسائل واقعی صنعت کار می‌کنند. تغییرات مهم دور سوم شامل موارد زیر است:

• برگزاری رویدادهای استانی در 10 استان کشور با هدف توسعه مشارکت ملی.
• ایجاد بخش بین‌الملل با همکاری وزارت امور خارجه و سازمان‌های جهانی نظیر یونسکو.
• تعریف پنج مسئله واقعی در حوزه‌های کلیدی مانند بانکداری، سلامت و سایر صنایع.

عسکری تأکید کرد: «یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این جایزه، واقعی بودن مسائل است. این بدان معناست که تلاش و زحمات شرکت‌کنندگان به توسعه فناوری‌هایی منجر می‌شود که قابلیت حل مشکلات عینی کشور را دارند. تمامی این مسائل تحت نظارت کمیته علمی طراحی و تدقیق می‌شوند تا شاخص‌ها و الزامات آن‌ها دقیقاً بر اساس جنس داده‌ها و حوزه کاربرد مشخص گردد. توسعه فناوری در این چارچوب، هدیه مشترک iAAA، محک و یونسکو به همه فرزندان این سرزمین است.»

افزایش سرعت و شفافیت با هوش مصنوعی

محسنی‌فر، مدیر ارشد توسعه دیجیتال محک، بر لزوم بهره‌گیری از فناوری در فعالیت‌های خیریه تأکید کرد و گفت: «هوش مصنوعی می‌تواند سرعت و شفافیت فعالیت‌های محک را به طرز چشمگیری افزایش دهد. در همین راستا، اپلیکیشن محک در حال توسعه است تا گزارش‌های دقیق‌تر و شفاف‌تری در اختیار مردم قرار گیرد.»

چالش تشخیص زودهنگام سرطان کودکان با سی‌تی‌اسکن

اشرافی، معاون تحقیقات محک، جزئیات چالش رونمایی‌شده را تشریح کرد. وی به کمبود جدی رادیولوژیست و متخصص تصویربرداری در کشور اشاره کرد و افزود: «به همین دلیل، نیاز مبرمی به یک 'چشم دوم' داریم و هوش مصنوعی می‌تواند این نقش حیاتی را ایفا کند. تمرکز ما بر روی سی‌تی‌اسکن است که روشی سریع، کم‌هزینه و اولویت‌دار محسوب می‌شود. هدف اصلی ما تشخیص زودهنگام سرطان کودکان و افزایش شانس درمان با هزینه و عوارض کمتر است.»

برای این چالش، داده‌های واقعی چندین ساله محک در اختیار جایزه قرار گرفته و توسط متخصصان لیبل‌گذاری شده است. این بستر آماده، پتانسیل بالایی برای توسعه مدل‌های هوش مصنوعی کارآمد دارد.

چابکی سازمانی و توزیع عادلانه خدمات

در پایان نشست، احمدیان با تأکید بر چابکی و یادگیری سازمانی محک اظهار داشت: «از زمان آشنایی با جایزه سالانه تا ارجاع موضوع به مرکز تحقیقات، تنها چند روز طول کشید. این نشان‌دهنده آمادگی محک برای استفاده از فناوری‌های نوین به منظور توزیع عادلانه خدمات است.»

این رویداد مهم با امضای تفاهم‌نامه همکاری محک و جایزه سالانه هوش مصنوعی ایران و رونمایی از چالش محک در iAAA به پایان رسید.