برنامه‌های تحولی سازمان حسابرسی: از دیجیتال‌سازی تا اصلاح قوانین

گزارش عملکرد و چالش‌های پیش‌رو

در مجمع عمومی سازمان حسابرسی، موسی بزرگ‌اصل، مدیرعامل این سازمان، ضمن ارائه گزارش عملکرد سال 1403، به تشریح چالش‌ها و برنامه‌های راهبردی پرداخت. وی بر لزوم رعایت استانداردها و الزام شرکت‌های دولتی به اجرای آنها تأکید کرد و آمادگی سازمان را برای اجرای استاندارد IFRS جهت ارائه خدمات به دولت اعلام داشت.

«همواره بر رعایت استانداردها و الزام شرکت‌های دولتی به اجرای آنها تأکید داشته‌ایم و با توجه به نگاه مثبت وزیر محترم اقتصاد، جهت ارائه خدمات به دولت، آماده اجرای استاندارد IFRS هستیم.»

بزرگ‌اصل همچنین از واگذاری بخشی از تصدی‌گری دولتی سازمان، از جمله مشاوره و خدمات مالی، به بخش خصوصی خبر داد. وی اذعان داشت که حجم بالای فعالیت‌ها و فرسودگی نیروهای انسانی، کیفیت گزارش‌ها را تحت تأثیر قرار داده است، اما سازمان آمادگی دارد به عنوان بازوی دولت در اجرای «دولت داده‌محور» حضور جدی داشته باشد.

سرمایه انسانی و برنامه‌های فناورانه

مدیرعامل سازمان حسابرسی، نیروی انسانی متخصص را سرمایه اصلی سازمان دانست و اظهار داشت که مشابه آن را در میان نهادهای دولتی نمی‌توان یافت. وی به دریافت گواهینامه‌های بین‌المللی از انجمن‌های علمی معتبر جهان به عنوان گواه این ادعا اشاره کرد.

محورهای اصلی برنامه‌های راهبردی:

• الکترونیک‌سازی فرآیند حسابرسی: با هدف نهایی حسابرسی ابری، حسابرسی داده‌محور و حسابرسی فناوری اطلاعات.
• حسابرسی فناوری‌محور: به کارگیری فناوری‌های نوین در فرآیند حسابرسی که مورد استقبال هیئت‌مدیره‌های برخی از بانک‌های بزرگ و بیمه‌ها قرار گرفته است.
• تحول دیجیتال و حذف کاغذ: سامانه جامع حسابرسی تاکنون 85 درصد پیشرفت داشته و تلاش برای اجرای کامل آن به صورت شبانه‌روزی ادامه دارد.

زیرساخت‌ها و اصلاحات ساختاری

بزرگ‌اصل از برنامه سازمان جهت احداث ساختمان جدید خبر داد و ابراز امیدواری کرد که با حضور وزیر اقتصاد، کلنگ این پروژه به زمین زده شود تا محدودیت‌های سه دهه گذشته در این زمینه برطرف گردد. همچنین، اصلاح نظام پرداخت به عنوان راهکاری برای حفظ و نگهداری نیروهای متخصص و رفع چالش کیفیت نیروی انسانی مطرح شد.

چالش قوانین و شفافیت مالی

یکی از بزرگ‌ترین موانع حسابرسی شرکت‌های دولتی، قوانین کهنه عنوان شد. گزارش‌های حسابرسی نشان می‌دهد که قوانین تجارت و بودجه کل کشور به درستی رعایت نمی‌شوند و همین قوانین خود مانعی جدی بر سر راه تحول شرکتی هستند که باید در اسرع وقت اصلاح شوند.

عوامل زیان‌دهی شرکت‌های دولتی:

زیان‌دهی شرکت‌های دولتی می‌تواند عوامل مختلفی داشته باشد، اما مهم‌ترین آنها تکالیفی است که در زمینه قیمت، نرخ تسهیلات و ارائه خدمات عمومی به شرکت‌ها محول می‌شود. این امر نشان می‌دهد که بخشی از بودجه عمومی در عملکرد شرکت‌های دولتی مستتر است.

برای افزایش شفافیت، لازم است شرکت‌های دولتی آثار تکالیف دولتی را در گزارش‌های مالی خود به نحو مناسب افشا کنند. پیشنهاد برای رفع خلأ قانونی حسابرسی وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی نیز با استقبال مجمع عمومی سازمان حسابرسی مواجه شده است.

«الزام وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی به حسابرسی صورت‌های مالی و تهیه صورت‌های مالی کلی دولت، مهم‌ترین ابزار پاسخگویی مالی دولت به مردم است.»

دستاوردهای آموزشی و انتشاراتی

مدیرعامل سازمان حسابرسی در پایان، انتشار کتب و منابع علمی را از مهم‌ترین دستاوردهای چهار دهه فعالیت سازمان برشمرد و خاطرنشان کرد که سازمان در حوزه آموزش و انتشارات، بیش از بسیاری از نهادهای آموزشی و علمی کشور فعالیت داشته است.