کشف کهربا در قطب جنوب: شواهدی از جنگل‌های بارانی باستانی در قطب یخ‌زده

رازهای کهربای قطب جنوب

کهربا، در کنار فسیل ریشه‌ها، گرده‌ها و هاگ‌ها، به وضوح نشان می‌دهد که در اواسط دوره کرتاسه، منطقه‌ای نزدیک به قطب جنوب کنونی، میزبان یک جنگل بارانی باتلاقی بوده است. این محیط ماقبل تاریخ، تحت سلطه درختان مخروطی قرار داشته، شباهت زیادی به جنگل‌های امروزی نیوزلند و پاتاگونیا دارد.

این کشف، فرضیه وجود یک قطب جنوب گرم و مرطوب را در گذشته تقویت می‌کند؛ قاره‌ای که اکنون پوشیده از یخ است، اما زمانی زیستگاه درختان بی‌شماری بوده است. نکته قابل توجه این است که حتی در آن دوران، درختان باید ماه‌ها تاریکی مطلق زمستان را تحمل می‌کردند و فسیل‌ها گواه این هستند که آن‌ها به هر شکلی که بوده، توانسته‌اند زنده بمانند.

پیش از این، تنها ذخایر کهربای کرتاسه در جنوب حوضه اوت‌وی در استرالیا و سازند توپوانگی در نیوزلند کشف شده بود. یک زمین‌شناس دریایی از مؤسسه آلفرد وگنر در آلمان، این کشف را بسیار هیجان‌انگیز توصیف کرده و بر این باور است که درک این موضوع که در برهه‌ای از تاریخ زمین، هر هفت قاره دارای شرایط آب و هوایی مناسب برای رشد درختان بوده‌اند، اهمیت زیادی دارد.

اکنون، محققان در تلاشند تا آثار حیات بیشتری را در این کهرباها بیابند تا اطلاعات جامع‌تری از اکوسیستم جنگل‌های باستانی جنوبگان به دست آورند.

تاریخچه اکتشافات در جنوبگان

دانشمندان از اوایل قرن نوزدهم میلادی، چوب و برگ‌های فسیل‌شده را در جنوبگان کشف کرده بودند، اما بسیاری از این اکتشافات به صدها میلیون سال قبل از وجود ابرقاره جنوبی گوندوانا بازمی‌گردد. با این حال، زمانی که جنوبگان از استرالیا و آمریکای جنوبی جدا شد و به سمت قطب جنوب حرکت کرد، سرنوشت جنگل‌های آن به یک معمای بزرگ تبدیل شد.

در سال ۲۰۱۷، محققان با حفاری کف دریا در بخش غربی قطب جنوب، شواهد فوق‌العاده‌ای از این زیستگاه‌های ازدست‌رفته به دست آوردند. پس از چندین سال تجزیه و تحلیل دقیق، در سال ۲۰۲۰، آن‌ها موفق به کشف شبکه‌ای از ریشه‌های فسیل‌شده شدند که به اواسط دوره کرتاسه تعلق داشتند. همچنین، با بررسی زیر میکروسکوپ، شواهدی از گرده و هاگ نیز شناسایی شد که همگی بر وجود حیات گیاهی غنی در آن دوران صحه می‌گذارند.