اعلام لیست کوتاه اسکار ایران ۲۰۲۶؛ حواشی خانه سینما و اعتراض سینماگران

در آستانه معرفی نماینده ایران به آکادمی اسکار ۲۰۲۶، کمیته انتخاب پس از بررسی ۸۴ اثر واجد شرایط، لیست کوتاهی از ۵ فیلم را برای گزینش نهایی اعلام کرده است. این در حالی است که حواشی و اختلافات بر سر نحوه انتخاب و عدالت در رقابت، همچنان سایه افکنده و خانه سینما نیز رسماً از این فرآیند کناره‌گیری کرده است.

لیست کوتاه ۵ فیلم ایرانی برای اسکار

کمیته انتخاب نماینده ایران برای معرفی به آکادمی اسکار، پس از بازبینی دقیق ۸۴ اثر واجد شرایط، نهایتاً ۵ فیلم را به عنوان نامزدهای نهایی برای بررسی و انتخاب گزینه ایران برگزید. این آثار به ترتیب حروف الفبا عبارتند از:

• «پیر‌پسر»
• «رها»
• «زن و بچه»
• «زیبا صدایم کُن»
• «علت مرگ نامعلوم»

کناره‌گیری خانه سینما از کمیته انتخاب

در حالی که بنیاد سینمایی فارابی خبر معرفی این فیلم‌ها را با انتشار لوگوی مشترک خود و خانه سینما منتشر کرده بود، خانه سینما با صدور اطلاعیه‌ای رسمی، هرگونه نقش خود را در کمیته انتخاب فیلم برای اسکار تکذیب کرد. در این اطلاعیه با عنوان «توضیح خانه سینما در خصوص تشکیل کمیته انتخاب فیلم جایزه اسکار ۲۰۲۶» آمده است:

«در جریان دعوت و تشکیل کمیته انتخاب فیلم ایرانی جهت معرفی به آکادمی علوم و هنرهای سینمایی (مراسم اسکار۲۰۲۶) به نظر می‌رسید بر مبنای مذاکرات، با رویکرد جدیدی از مدیران سازمان سینمایی مواجه شویم، لیکن در ادامه، ایشان همان سازوکار پیشین را که از نظر خانه سینما برای شرایط فعلی مناسب نیست درپیش گرفته‌اند. لذا بر مبنای تصمیم هیات‌رئیسه اعلام می‌داریم، خانه سینما نقشی در برگزاری جلسات کمیته یادشده نخواهد داشت.»

خانه سینما ضمن ابراز نگرانی از لطمه‌ای که این تصمیم می‌تواند به حضور آثار ایرانی در اسکار وارد کند، از اعضای کمیته که با وساطت هیئت رئیسه خانه سینما عضویت را پذیرفته‌اند، درخواست همکاری با بنیاد سینمایی فارابی را کرده است.

اعتراض سینماگران و درخواست اکران فیلم «غریزه»

علاوه بر اختلافات بر سر نحوه انتخاب و اعضای کمیته، بحث‌ها و حواشی درباره عدالت در ایجاد شرایط برای حضور در این رقابت نیز همچنان ادامه دارد. یکی از مهم‌ترین این اعتراض‌ها به فیلم «غریزه» ساخته سیاوش اسعدی بازمی‌گردد.

گروهی از سینماگران برجسته ایران از جمله علیرضا داودنژاد، کیانوش عیاری، فرزاد موتمن، ایرج رامین‌فر، امین حیایی، حامد بهداد، ژاله صامتی و تینا پاکروان با امضای متنی، خواستار اکران محدود و یک‌هفته‌ای این فیلم شده‌اند. در این یادداشت آمده است:

«ما جمعی از سینماگران یادآور می‌شویم که فیلم «غریزه» پروانه نمایش رسمی دارد و برای مهیا شدن شرایط لازم در جهت معرفی به کمیته آکادمی اسکار نیازمند یک اکران محدود و یک‌هفته‌ای است؛ روالی که در سال‌های گذشته نیز برای آثار دیگر فراهم شده است. پرسش ساده‌ ما این است: چرا با وجود داشتن پروانه نمایش رسمی، این امکان روشن و بدیهی هنوز فراهم نشده است؟»

این سینماگران ابراز امیدواری کرده‌اند که دولت جدید با حمایت از سینماگران، فرصت‌های بین‌المللی و حقوق قانونی آن‌ها را حفظ کند تا فیلم «غریزه» بتواند در فرصتی عادلانه اکران شده و از قضاوت هیئت انتخاب حذف نشود. با این حال، به نظر می‌رسد با اعلام نامزدهای نهایی، این درخواست برآورده نشده است.

جزئیات نود و هشتمین دوره جوایز اسکار

مراسم نود و هشتمین دوره جوایز اسکار که به تجلیل از بهترین فیلم‌های اکران‌شده در سال ۲۰۲۵ می‌پردازد، در تاریخ ۱۵ مارس ۲۰۲۶ (۲۴ اسفند ۱۴۰۴) در سالن تئاتر دالبی هالیوود، لس آنجلس برگزار خواهد شد. این مراسم به صورت زنده از شبکه ای‌بی‌سی در ایالات متحده پخش می‌شود و جوایز آکادمی در ۲۴ رشته اهدا خواهند شد.

• تهیه‌کنندگان: راج کاپور و کیتی مالن
• کارگردان: هیمیش همیلتون
• مجری: کونان اوبراین (برای دومین سال پیاپی)

برای نخستین بار در تاریخ جوایز اسکار، جایزه‌ای در رشته بهترین انتخاب بازیگر (casting) اهدا خواهد شد که نشان‌دهنده اهمیت روزافزون این بخش در صنعت سینما است.