تلاش چین برای کنار گذاشتن دلار: یوآن در مبادلات جهانی گسترش می‌یابد

پکن با سرعتی بی‌سابقه در حال کاهش وابستگی خود به دلار آمریکا و گسترش استفاده از یوآن، پول ملی خود، در مبادلات بین‌المللی است. این رویکرد که زمانی بیشتر در حد یک ایده بود، اکنون به یکی از اولویت‌های راهبردی و حیاتی برای اقتصاد و تجارت خارجی چین تبدیل شده است.

افزایش سهم یوآن در تجارت خارجی چین

نشریه معتبر ایکانومیست در گزارشی تحلیلی به این موضوع پرداخته و تاکید کرده است که در سال‌های اخیر، سهم یوآن در پرداخت‌های برون‌مرزی چین به طور چشمگیری افزایش یافته است. در حال حاضر، بیش از یک‌سوم تجارت خارجی این کشور به جای دلار، با یوآن انجام می‌شود که نشان‌دهنده تغییر قابل توجهی در الگوهای مالی بین‌المللی است.

اقدامات بانک مرکزی چین برای تقویت یوآن

بانک مرکزی چین برای تسریع و تقویت این روند، اقدامات متعددی را در پیش گرفته است:

• خطوط تعویض ارزی: شبکه‌ای گسترده از خطوط تعویض ارزی با کشورهای مختلف ایجاد شده است. این خطوط به کشورها امکان می‌دهند تا در مواقع بحران‌های مالی، به یوآن دسترسی پیدا کنند.
• سیستم پیام‌رسانی مالی CIPS: سیستم پیام‌رسانی مالی بین‌بانکی فرامرزی (CIPS) به عنوان جایگزینی برای سیستم سوئیفت (SWIFT) در حال گسترش است. هزاران بانک خارجی در سراسر جهان به این سیستم متصل شده‌اند که نشان‌دهنده پذیرش رو به رشد آن است.

دلایل ژئوپلیتیکی و نگرانی از تحریم‌ها

دلایل ژئوپلیتیکی نقش پررنگی در این تغییر راهبردی ایفا می‌کنند. پس از اعمال تحریم‌های گسترده غرب علیه روسیه، رهبران چین به این نتیجه رسیدند که وابستگی بیش از حد به دلار، یک ریسک استراتژیک جدی برای اقتصاد و تجارت خارجی کشورشان محسوب می‌شود. این نگرانی باعث شده است که بسیاری از کشورهای موسوم به «جنوب جهانی» نیز به استقبال از یوآن روی آورند تا خود را در برابر فشارهای مالی احتمالی از سوی آمریکا و اروپا مقاوم‌تر سازند.

چالش‌ها و چشم‌انداز آینده یوآن

با وجود رشد قابل توجه، سهم یوآن در پرداخت‌های بین‌المللی در مقایسه با دلار همچنان محدود است و در حال حاضر حدود چهار درصد از کل معاملات را شامل می‌شود، در حالی که دلار بیش از نیمی از این معاملات را در اختیار دارد. چالش‌های اصلی پیش روی یوآن عبارتند از:

• کنترل‌های سختگیرانه بر جریان سرمایه: این کنترل‌ها اعتماد جهانی به یوآن را محدود کرده است.
• عدم شفافیت: عدم شفافیت در سیاست‌های مالی و ارزی چین نیز از دیگر موانع است.

با این حال، نفوذ یوآن در بخش‌هایی از تجارت جهانی رو به افزایش است. کشورهای آسیایی و شرکای انرژی چین، از جمله روسیه و ایران، به تدریج قراردادهای بیشتری را با یوآن منعقد می‌کنند. همچنین، علاقه سرمایه‌گذاران خارجی به اوراق قرضه یوآنی نیز افزایش یافته است که نشان‌دهنده پتانسیل رشد بیشتر این ارز در آینده است.