آغاز پروژه‌های صیانتی جدید در جنگل‌های هیرکانی مازندران

محمد خزاعی، معاون امور جنگل اداره کل منابع طبیعی مازندران، از آغاز اجرای پروژه‌های صیانتی جدید در جنگل‌های هیرکانی شمال کشور خبر داد. این طرح‌ها که قرار است از سال آینده در پنج حوزه آبخیز با وسعت بیش از ۱۳۰ هزار هکتار به اجرا درآیند، با هدف تقویت و بهبود حفاظت فنی جنگل طراحی شده‌اند و گامی مهم در راستای مدیریت پایدار منابع طبیعی محسوب می‌شوند.

اهداف و برنامه‌های کلیدی

این برنامه‌ها بر فعالیت‌های محوری زیر تمرکز خواهند داشت:

• بازسازی و مرمت جاده‌های جنگلی: بهبود زیرساخت‌ها برای دسترسی و مدیریت بهتر.
• حصارکشی: حفاظت از مناطق حساس و جلوگیری از تخریب.
• غنی‌سازی گونه‌های جنگلی: افزایش تنوع زیستی و تقویت اکوسیستم.
• اجرای برنامه‌های بهداشتی و پرورشی: حفظ سلامت درختان و رشد پایدار جنگل.

خودکفایی مالی و توسعه پایدار

یکی از ویژگی‌های برجسته این پروژه‌ها، طراحی آن‌ها به گونه‌ای است که بتوانند به صورت خودکفا و با بهره‌گیری از منابع داخلی جنگل پیش بروند. درآمد حاصل از بهره‌برداری هدفمند از توده‌های زراعت چوب که به سن بهره‌برداری رسیده‌اند، هزینه‌های اجرایی را پوشش خواهد داد. این طرح ضمن حفظ تعادل اکولوژیکی، توسعه عرصه‌های زراعت چوب را نیز در اراضی جلگه‌ای شمال کشور در دستور کار دارد که بخشی از برنامه‌های کلان سازمان منابع طبیعی برای مدیریت پایدار حوزه‌های آبخیز جنگلی است.

سیاست‌های برداشت کنترل‌شده

معاون امور جنگل اداره کل منابع طبیعی مازندران-نوشهر همچنین یادآور شد که قانون‌گذار بر برداشت کنترل‌شده درختان شکسته و ریشه‌کن، با حفظ درصدی از پایه‌های خشک و سرپا، تاکید دارد. این سیاست به منظور حفظ ساختار طبیعی و سلامت اکوسیستم جنگل با دقت رعایت می‌شود و نشان‌دهنده رویکرد مسئولانه در قبال منابع طبیعی است.

جایگاه مازندران در حفاظت از جنگل‌های هیرکانی

استان مازندران با مساحتی حدود ۲ میلیون و چهار هزار هکتار، دارای حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار هکتار عرصه طبیعی شامل جنگل و مرتع است. برای حفاظت و مدیریت این عرصه‌ها، دو اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری در ساری و نوشهر فعالیت می‌کنند که منطقه ساری حدود ۷۱ درصد و نوشهر حدود ۲۹ درصد این عرصه‌ها را مدیریت می‌کند. مازندران در مجموع حدود ۵۴ درصد از عرصه‌های جنگلی شمال کشور را در اختیار دارد و همچنین نیمی از جنگل‌های هیرکانی ثبت‌شده در سازمان جهانی یونسکو در جغرافیای این استان واقع شده است که اهمیت استراتژیک آن را دوچندان می‌کند.

چالش‌های کشاورزی و تغییر کاربری اراضی

مازندران حدود ۴۶۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی و باغی دارد که سالانه بیش از هفت میلیون تن محصول در آن‌ها تولید می‌شود. این استان در تولید ۱۵ نوع از محصولات کشاورزی و باغی رتبه اول تا سوم کشور را داراست. با این حال، تغییر غیرمجاز کاربری اراضی کشاورزی و باغی همچنان از چالش‌های مهم این استان محسوب می‌شود که نیازمند توجه و راهکارهای جدی است.