پلمب معادن غیرمجاز و ایمن‌سازی جاده دوآب-بلده پس از حادثه مرگبار

حادثه مرگبار و ریشه‌یابی آن

در ۲۹ تیر ماه سال جاری، حادثه‌ای دلخراش در کیلومتر ۳ جاده دوآب-بلده رخ داد که طی آن، سقوط سنگ منجر به جان باختن دو سرنشین یک خودروی وانت شد. بررسی‌های میدانی و گزارش‌های کارشناسی، فعالیت یک کارگاه معدنی در بالادست این مسیر ارتباطی را به عنوان علت اصلی این فاجعه اعلام کردند. این اتفاق ناگوار، زنگ خطر را برای مسئولان به صدا درآورد و ضرورت اقدامات فوری را بیش از پیش نمایان ساخت.

بازدید مسئولان و تصمیمات اتخاذ شده

در پی این حادثه، شماری از کارشناسان و مسئولان وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت)، از جمله معاون معادن و فرآوری مواد و مدیرکل دفتر امور بهره‌برداری این وزارتخانه، از محور دوآب-بلده و به ویژه نقطه حادثه‌خیز کیلومتر ۳ بازدید کردند. در این بازدید، ضمن بررسی آخرین وضعیت فعالیت معادن و مسیرهای ارتباطی، تصمیمات مهمی اتخاذ شد:

• پلمب معادن: اقدامات لازم برای پلمب معادن غیرمجاز و جاده‌های دسترسی آن‌ها توسط دستگاه‌های مربوطه در دستور کار قرار گرفت.
• ایمن‌سازی جاده: عملیات لق‌گیری و ایمن‌سازی جاده به منظور جلوگیری از حوادث احتمالی به طور جدی پیگیری خواهد شد.

نگرانی‌های فرماندار نور از فعالیت معادن

تورج آتش‌فراز، فرماندار نور، با اشاره به رویش قارچ‌گونه ۲۰ کارگاه تولیدی شن و ماسه در بخش بلده به شیوه کاملاً غیرقانونی، این وضعیت را «بلای جان اهالی بخش بلده» توصیف کرد. وی تأکید کرد که در شرایط اضطراری کنونی، به جای تمرکز بر آمادگی در برابر تهدیدات و معیشت مردم، باید به دغدغه‌های رفع آرامش، آسایش و رفاه اهالی این منطقه که فدای منافع افراد سودجو شده‌اند، رسیدگی شود.

«رویش قارچ گونه معادن به تعداد ۲۰ کارگاه تولیدی شن و ماسه در بخش بلده به شیوه کاملا غیر قانونی امروزه بلای جان اهالی بخش بلده شده است.» - تورج آتش‌فراز، فرماندار نور

آتش‌فراز افزود که از زمان وقوع حادثه دلخراش اواخر تیرماه، این موضوع با جدیت پیگیری شده و مقصران اصلی شناسایی و برای آن‌ها پرونده قضایی تشکیل شده است. همچنین، نشست‌های متعددی در فرمانداری، بخشداری و استانداری مازندران برگزار شده و استاندار بر لزوم شناسایی علت حوادث و برخورد با معدنکاران متخلف تأکید کرده است.

چالش‌ها و راهکارهای پیش رو

فرماندار نور به چالش‌های موجود در این مسیر اشاره کرد و گفت که کوه صخره‌ای در ضلع جنوبی محور به دلیل فعالیت غیر اصولی یک کارگاه تولیدی شن و ماسه، آبستن حوادث است. وی همچنین از عدم تخصیص بودجه دولتی برای کاهش خطرات این نقطه حادثه‌خیز خبر داد. علاوه بر این، وجود یک واحد مرغداری با ظرفیت ۸۰ هزار قطعه در پایین‌دست نقطه بحرانی، مشکلات را دوچندان کرده است. مسئولان مرتبط از جمله منابع طبیعی، آبخیزداری، صمت، محیط زیست، منابع امور آب و راهداری در پاسخ به چرایی صدور مجوزها، آن را مربوط به ادوار گذشته دانسته‌اند و موضوع در دست بررسی است.

آتش‌فراز اظهار داشت که برای احداث راه جایگزین نیز مشکلاتی وجود دارد. با این حال، پس از حادثه اخیر، معدن بالادست پلمب و برای فرد متخلف پرونده‌سازی شد. همچنین، طرح مطالعاتی چگونگی تخریب این کوه حادثه‌ساز در منطقه اجرایی شده و مسئولان معادن نیز بر لزوم استفاده از ظرفیت کارشناسان زمین‌شناسی تأکید کرده‌اند.

یکی از تصمیمات مهم در بازدید اخیر، واگذاری عملیات لق‌گیری و برداشت مصالح از کوه به معدنکاران، پس از تأیید کارشناسان اعزامی و با نظارت دستگاه‌های متولی، بود. در ازای این کار، مصالح برداشتی در اختیار آن‌ها قرار خواهد گرفت. این اقدام با هدف جلوگیری از تخریب کامل جاده و پر شدن دره پایین‌دست از واریزه‌های کوهی صورت می‌گیرد.

امید به رفع دغدغه‌های اهالی

فرماندار نور ابراز امیدواری کرد که با اعزام و حضور کارشناسان وزارت صمت و راهداری و حمل و نقل جاده‌ای، نحوه عملیات لق‌گیری و ایمن‌سازی در بیشتر نقاط محور دوآب-بلده، به ویژه منطقه بحرانی، و ساماندهی فعالیت واحدهای تولیدی شن و ماسه، دغدغه‌های چندین ساله اهالی این بخش از غرب مازندران برطرف شود.

اهالی بخش بلده پیشتر در گزارشی، آسیب به مناطق حفاظت‌شده، مراتع، اراضی باغی و کشاورزی، شکستن سد پساب معدن سرب روستای کلاونگاه و بروز خسارات زیست‌محیطی، آلایندگی هوا و محیط زیست، و تخریب آسفالت را از جمله پیامدهای فعالیت این واحدهای تولیدی غیرمجاز برشمردند.

اطلاعات تکمیلی

• بخش کوهستانی بلده نور: ۴۶ روستا، جمعیت ۱۲ هزار نفر، ۱۲۰ کیلومتر جاده اصلی و ۳۰۰ کیلومتر راه فرعی.
• اداره راهداری و حمل و نقل جاده‌ای نور: تحت پوشش ۷۵۰ کیلومتر راه اصلی و فرعی.
• شهرستان نور: ۱۳۰ هزار نفر جمعیت، ۲۲۰ آبادی که ۱۷۰ روستا دارای جمعیت بالای ۲۰ خانوار هستند.
• محور کوهستانی بلده: ۱۱۰ کیلومتر طول از جاده هراز تا پل زنگوله.