صندوق‌های اهرمی: رشد ۴۰ درصدی و تعدیل حباب منفی

رشد خیره‌کننده صندوق‌های اهرمی

از چهارم شهریورماه تا پایان معاملات روز گذشته، سه صندوق اهرمی شتاب، موج و جهش، رشدی بیش از ۴۰ درصد را تجربه کرده‌اند. صندوق شتاب با ۴۴.۱ درصد افزایش، تقریباً چهار برابر شاخص کل بازدهی داشته و در صدر قرار گرفته است. صندوق موج با ۴۳.۶ درصد و صندوق جهش با ۴۳.۴ درصد رشد، به ترتیب در جایگاه‌های دوم و سوم قرار دارند. همچنین، پنج صندوق دیگر شامل توان، نارنج، بیدار، دوایکس و اهرم نیز بازدهی بین ۳۰ تا ۴۰ درصد را به ثبت رسانده‌اند.

در مقابل، صندوق پیشران که جدیدترین صندوق اهرمی بازار است و اخیراً از صندوق سهامی به اهرمی تغییر ماهیت داده، با ۱۹.۱ درصد رشد، ضعیف‌ترین عملکرد را در این بازه زمانی داشته است. این موضوع نشان می‌دهد که ساختار اهرمی این صندوق‌ها، توانایی خلق بازدهی بیشتر نسبت به شاخص کل بازار را فراهم می‌کند.

تعدیل حباب منفی و دلایل آن

رشد قابل توجه اخیر صندوق‌های اهرمی، عمدتاً ناشی از افت‌های قیمتی شدید و ورود این صندوق‌ها به محدوده حباب منفی بود. این پدیده که قیمت‌ها را به کمتر از ارزش خالص دارایی (NAV) رسانده بود، یکی از چالش‌های اصلی بازار در ماه‌های اخیر محسوب می‌شد.

با این حال، رشد اخیر قیمت‌ها، بخش اعظم این حباب منفی را جبران کرده است. در پایان معاملات روز گذشته، دو صندوق اهرمی دارای حباب مثبت بودند و هفت صندوق دیگر نیز حباب منفی داشتند. نکته حائز اهمیت این است که میزان حباب منفی در این هفت صندوق، کمتر از میانگین ماهانه آن است که نشان‌دهنده روند مثبت تعدیل است.

چگونگی جبران حباب منفی

دلایل اصلی این تعدیل به شرح زیر است:

• دامنه نوسان بیشتر: دامنه نوسان صندوق‌های اهرمی مثبت و منفی ۴ درصد است، در حالی که سهام موجود در پرتفوی آنها دارای دامنه نوسان ۳ درصدی هستند. این تفاوت باعث می‌شود قیمت صندوق‌های اهرمی با شتاب بیشتری نسبت به سهام رشد کند.
• حجم معاملات: در شرایطی که بازار در محدوده صف خرید قرار دارد و حجم عرضه‌ها پایین است، معامله تنها یک واحد معاملاتی در صندوق‌های اهرمی می‌تواند قیمت پایانی را به سقف روزانه برساند. این در حالی است که در سهام عادی، حجم مبنا باید معامله شود تا قیمت پایانی به سقف روزانه برسد.
• جذب سرمایه: در زمان خروج بازار از روند نزولی و ورود به مسیر صعودی، بسیاری از سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند به دلیل ماهیت اهرمی این صندوق‌ها، واحدهای آنها را خریداری کنند تا زیان‌های قبلی خود را سریع‌تر جبران کرده یا بازدهی بیشتری کسب کنند. این افزایش تقاضا، منجر به رشد بیشتر قیمت صندوق‌ها نسبت به سهام و در نهایت تعدیل حباب منفی می‌شود.

فاصله با قله‌های اردیبهشت

با وجود رشد اخیر، صندوق‌های اهرمی همچنان با قله‌های قیمتی ثبت شده در اردیبهشت‌ماه سال جاری فاصله قابل توجهی دارند. شاخص کل بورس تهران در ابتدای سال و با خوش‌بینی‌های مذاکراتی، تا سطح ۳ میلیون و ۲۵۲ هزار واحد پیشروی کرده بود و صندوق‌های اهرمی نیز قله‌های جدیدی را به ثبت رساندند.

اما وقوع درگیری‌های نظامی در اواخر خرداد و اوایل تیرماه، ریسک‌های بازار را به شدت افزایش داد و خرید سهام به عنوان دارایی پرریسک از اولویت سرمایه‌گذاران خارج شد. در این میان، صندوق‌های اهرمی که جزو پرریسک‌ترین ابزارهای بازار محسوب می‌شوند، افت بیشتری را متحمل شدند. بنابراین، سرمایه‌گذارانی که از آن زمان مالک این صندوق‌ها بوده‌اند، همچنان در محدوده زیان قرار دارند. با این حال، افرادی که در اوایل شهریورماه اقدام به خرید واحدهای صندوق‌های اهرمی کرده‌اند، اکنون بازدهی چشمگیری را تجربه کرده‌اند.