ابعاد جدید قاچاق گوشی‌های لوکس: از آیفون تا سامسونگ

پرونده قاچاق تلفن‌های همراه لوکس در ایران وارد مرحله‌ای پیچیده‌تر شده است. در حالی که پیش از این، تخلفات عمدتاً در قالب اظهار گوشی‌های گران‌قیمت آیفون به جای مدل‌های ارزان‌تر شیائومی (با ارزش کمتر از ۶۰۰ دلار) صورت می‌گرفت، اکنون شواهد نشان می‌دهد که این سوءاستفاده‌ها حتی درون یک برند واحد نیز در حال وقوع است.

روش‌های نوین قاچاق: از برند تا مدل

بر اساس مستندات موجود، در تاریخ ۱۲ شهریورماه سال جاری، یک مورد تخلف جدید کشف شد: گوشی «سامسونگ S۲۴ FE» با ارزش کمتر از ۶۰۰ دلار در گمرک اظهار شده بود، اما کالای واقعی واردشده «سامسونگ S۲۵ Ultra» بود. این مدل لوکس، قیمتی بیش از ۶۰۰ دلار دارد و مشمول پرداخت ۳۰ درصد حقوق ورودی می‌شود. این روش، واردکنندگان را قادر می‌سازد تا از پرداخت کامل حقوق ورودی فرار کنند.

کارشناسان این تخلفات را دست‌کم در دو سطح اصلی دسته‌بندی می‌کنند:

• جایگزینی برندها: اظهار برندهای گران‌قیمت مانند آیفون به جای مدل‌های ارزان‌تر برای ورود به دامنه زیر ۶۰۰ دلار.
• سوءاستفاده درون برندی: بهره‌برداری از شباهت‌های فنی و اسمی درون یک برند واحد برای کاهش ارزش اظهارشده کالا.

این اقدامات نه تنها به اخلال در رقابت سالم بازار منجر می‌شود، بلکه درآمدهای قانونی دولت را نیز تضییع می‌کند.

نقش سامانه‌های نظارتی در کشف تخلفات

افشای این تخلفات به واسطه دسترسی فعالان اقتصادی به سامانه جامع خدمات پس از فروش و هوشیاری آن‌ها صورت گرفته است. پس از مشاهده نشانه‌هایی از تقلب در بازار گوشی‌های لوکس، استعلام متقابل میان دو سامانه کلیدی، راه اثبات موضوع را هموار کرد:

• سامانه گارانتی وزارت صمت (IRANGS): کالا همچنان به عنوان «S۲۴ FE» ثبت شده بود.
• سامانه همتا (سامانه مدیریت یکپارچه ثبت گوشی): استعلام شناسه IMEI نتیجه «S۲۵ Ultra» را نمایش داد.

بررسی فیزیکی دستگاه نیز مطابقت کامل با مدل لوکس S۲۵ Ultra را تأیید کرد. این تفاوت در اطلاعات ثبت‌شده، پرده از این نوع جدید قاچاق برداشت.

گستردگی و پیچیدگی تخلفات

در حالی که هفته گذشته مواردی از جعل در اظهار گوشی‌های شیائومی به جای آیفون گزارش شده بود، کشف تخلف درون برند سامسونگ نشان می‌دهد ابعاد قاچاق بسیار پیچیده‌تر از گذشته شده است. هرچند میزان دقیق این تخلفات هنوز به طور کامل مشخص نشده، اما شواهد حاکی از آن است که این پدیده محدود به یک یا دو شرکت نبوده و احتمالاً گستره وسیع‌تری از واردکنندگان را شامل می‌شود.