هدررفت ۱۰.۸ همت بودجه دولتی برای یارانه‌های دهک دهم

حذف دهک دهم از فهرست دریافت‌کنندگان یارانه، اقدامی ضروری در راستای هدفمندسازی یارانه‌هاست که از ابتدا قرار بود شامل این گروه پردرآمد نشود. با این حال، اظهارات اخیر یک عضو کمیسیون مجلس نشان می‌دهد که ۳ میلیون نفر از این دهک همچنان در میان یارانه‌بگیران حضور داشته‌اند. این وضعیت، پرسش‌های جدی درباره میزان منابع دولتی صرف شده برای حمایت از مرفهین و تأثیر حذف یارانه‌های این گروه بر خزانه دولت مطرح می‌کند.

دهک‌بندی درآمدی و شناسایی پردرآمدها

در ایران، خانوارها بر اساس درآمد یا هزینه به ۱۰ گروه تقسیم می‌شوند که دهک دهم به پردرآمدترین افراد جامعه اختصاص دارد. معیارهای شناسایی این دهک شامل افرادی است که:

• درآمد سالانه آن‌ها بیش از ۴۲۹ میلیون تومان باشد.
• درآمد ماهانه آن‌ها بیش از ۳۶ میلیون تومان باشد.

طبق گفته نماینده مجلس، جمعیت کل دهک دهم ۸.۵ میلیون نفر است، اما تنها ۳ میلیون نفر از این گروه یارانه دریافت می‌کردند.

هزینه گزاف یارانه‌های غیرضروری

بر اساس آخرین اطلاعات، یارانه نقدی در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ به ازای هر نفر ۳۰۰ هزار تومان در ماه است. با یک محاسبه ساده، می‌توان دریافت که پرداخت یارانه به ۳ میلیون نفر از دهک دهم، که اساساً نیازی به این حمایت نداشتند، سالانه مبلغی معادل ۱۰,۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان یا ۱۰ تریلیون و ۸۰۰ میلیارد تومان (۱۰.۸ همت) از بودجه دولتی را به خود اختصاص می‌داده است.

این تخصیص منابع به پردرآمدترین اقشار جامعه، چه به دلیل تأخیر در حذف، چه به واسطه باقی‌ماندن داوطلبانه برخی افراد در فهرست یارانه‌بگیران یا ضعف در شناسایی دقیق دهک‌ها، هزینه‌ای سنگین بر دولت تحمیل کرده است. این تجربه ضرورت پایش دقیق‌تر داده‌ها، شفافیت در دهک‌بندی و سرعت‌بخشیدن به اصلاحات بودجه‌ای را بیش از پیش یادآور می‌شود.

ضرورت اصلاحات بودجه‌ای و وعده‌های دولت

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور منتخب، اخیراً بر لزوم قطع هزینه‌های مازاد در بودجه تأکید کرده و بیان داشته است که برخی دستگاه‌ها هیچ برون‌دادی ندارند و تنها مصرف‌کننده هزینه‌های دولتی هستند. در فصل بودجه‌نویسی کنونی، انتظار می‌رود دولت پزشکیان اقدامات دیگری در راستای قطع بودجه‌های ناموجه انجام دهد. این اقدام نه تنها بر مبنای وعده‌های انتخاباتی است، بلکه یکی از مهم‌ترین وظایف دولت برای جلوگیری از هدر رفت بودجه کشور محسوب می‌شود.