شایسته‌سالاری؛ راهکار اصلی مقابله با مهاجرت نخبگان پزشکی

تفاوت مهاجرت در رشته‌های علوم پایه و بالینی

دکتر شاهین آخوندزاده به وضعیت بازگشت نخبگان به کشور در یک سال اخیر اشاره کرد و توضیح داد که الگوی مهاجرت و بازگشت در رشته‌های مختلف، متفاوت است:

• علوم پایه: نخبگان ایرانی که در رشته‌های علوم پایه به خارج از کشور مهاجرت کرده‌اند، اغلب پس از مدتی به کشور بازمی‌گردند.
• علوم بالینی: متاسفانه در رشته‌های بالینی، نخبگان تمایلی به بازگشت ندارند. به عنوان مثال، یک پزشک متخصص جراح مغز و اعصاب که در آمریکا مشغول به کار است، به سختی به کشور برمی‌گردد و پس از انقلاب اسلامی، موارد بازگشت در این حوزه بسیار نادر بوده است.

او تاکید کرد که بیشترین دانشجویان مهاجر در رشته‌های علوم پزشکی، از دانشگاه‌های بزرگ کشور هستند و اغلب ۱۰۰ نفر اول کنکور در این رشته‌ها به دلیل عدم جذب، مهاجرت می‌کنند.

شایسته‌سالاری؛ راهکار اصلی جذب نخبگان

دکتر آخوندزاده مهمترین دلیل مهاجرت نخبگان را عدم مشاهده شایسته‌سالاری در کشور دانست. او معتقد است که اگر به جوان نخبه نشان داده شود که مسئولیت‌های کلیدی مانند ریاست دانشگاه‌ها، وزارتخانه‌ها و معاونت‌های وزیر در اختیار نخبگان است، انگیزه خدمت در کشور در آن‌ها تقویت می‌شود.

«اعتقاد من این است که بیشترین راهی که می‌تواند جذب نخبگان را افزایش دهد، شایسته‌سالاری است؛ به این معنی اگر ما به جوان نخبه خود نشان دهیم که ۳۰ نفر از روسای دانشگاه، وزرای دولت، معاونان وزیر و غیره جز نخبگان هستند یعنی شایسته‌سالاری حاکم شده است. جوانان نخبه ما با دیدن این شرایط انگیزه خدمت در کشور را پیدا می‌کنند.»

نقش پژوهش و وضعیت مهاجرت اساتید

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت اظهار داشت که طی یک یا دو سال اخیر، تعداد مهاجرت اساتید دانشگاه‌های علوم پزشکی افزایش نیافته است. با این حال، او هشدار داد که هر زمان تنگناها و مسائل اقتصادی و اجتماعی حاد شوند، باید منتظر موج جدیدی از مهاجرت نخبگان بود.

وی همچنین بر اهمیت پژوهش تاکید کرد و گفت: «هر چقدر چراغ پژوهش روشن‌تر باشد، از میزان مهاجرت جلوگیری خواهد کرد.» بسیاری از دانشجویان برتر پزشکی که با او در کارهای تحقیقاتی همکاری می‌کنند، معتقدند که اگر شرایط پژوهش در کشور شاداب و مهیا بود، مهاجرت نمی‌کردند.

آیین‌نامه ارتقای اعضای هیئت علمی در انتظار تصویب

دکتر آخوندزاده در پایان از نهایی شدن آیین‌نامه ارتقای اعضای هیئت علمی در دانشگاه‌ها خبر داد. این آیین‌نامه در حال حاضر در اختیار شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار دارد و وزارت بهداشت منتظر نهایی شدن آن است.