امضای تفاهم‌نامه همکاری شورای تحول علوم انسانی و ISC برای ارتقاء دانش

تمرکززدایی و توسعه دانش‌بنیان

سعیدرضا عاملی در این نشست بر اهمیت تمرکززدایی از منابع به عنوان نمادی از پیشرفت تأکید کرد و گفت: «قرارگیری مؤسسه ISC در شیراز نشان‌دهنده بلوغ ما در مسیر توسعه است.» وی همچنین پیشرفت دانش‌بنیان و محیط دیجیتال را پایدار دانست و افزود: «قدرت آینده کشور به توان داده‌ای وابسته است و انتظار می‌رود مؤسسه ISC به نظام جامع داده‌ای ایران تبدیل شود.»

گزارش جامع ISC و معرفی پژوهشگران پراستناد

محمدمهدی علویان مهر، رئیس مؤسسه ISC، گزارشی تخصصی از فعالیت‌های این مؤسسه ارائه داد. وی به شناسایی و انتشار فهرست پژوهشگران پراستناد در حوزه‌های علوم انسانی، علوم اجتماعی، هنر و معماری اشاره کرد. در آخرین گزارش، پژوهشگران پراستناد در بازه زمانی ۱۰ ساله (۱۳۹۲-۱۴۰۱) معرفی شده‌اند.

معیار انتخاب پژوهشگران در این فهرست، تعداد استنادهای صورت گرفته به تولیدات علمی آن‌ها است. پژوهشگران بر اساس تعداد استنادها مرتب‌سازی و سپس بر اساس حدود آستانه استنادی به عنوان پژوهشگران پراستناد در نظر گرفته می‌شوند.

علویان مهر همچنین اعلام کرد که رشته‌های موضوعی کسب‌وکار، مدیریت و حسابداری بیشترین تعداد پژوهشگر پراستناد را به خود اختصاص داده‌اند و پس از آن، حوزه علوم اجتماعی در رتبه بعدی قرار دارد.

آمار نشریات و همایش‌های نمایه شده در ISC

رئیس مؤسسه ISC به آمار نشریات و همایش‌های نمایه شده در این پایگاه نیز اشاره کرد:

• نشریات دارای ضریب تأثیر: از ۱۹۱۱ نشریه موجود در سامانه نشریات علمی، ۱۷۱۵ نشریه دارای ضریب تأثیر هستند. این تعداد شامل ۱۱۰۷ نشریه فارسی، ۵۳۹ نشریه غیرفارسی ایران و ۶۹ نشریه غیرفارسی غیرایرانی است.
• همایش‌های نمایه شده: از ۶۷۲ همایش ثبت شده در ISC، تعداد ۴۸۹ همایش ملی، ۱۸۰ همایش بین‌المللی و ۳ همایش منطقه‌ای بوده‌اند. دانشگاه‌ها بیشترین سهم را در برگزاری این همایش‌ها داشته‌اند.
• نشریات ایرانی نمایه شده بر اساس حوزه موضوعی: حوزه‌های علوم اجتماعی با ۷۵۰ نشریه، علوم پایه و مهندسی با ۴۸۳ نشریه و علوم پزشکی و سلامت با ۴۲۷ نشریه، به ترتیب در جایگاه‌های اول تا سوم قرار دارند.

اهمیت رتبه‌بندی دانشگاه‌ها و ضرورت نظام‌های رتبه‌بندی موضوعی

علویان مهر بر اهمیت رتبه‌بندی دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها در فرایند ارزشیابی آموزش عالی تأکید کرد و آن را راهکاری برای تضمین کیفیت دانست. وی همچنین ضرورت ایجاد نظام‌های رتبه‌بندی موضوعی را مطرح کرد تا مقایسه دانشگاه‌ها به صورت عادلانه‌تر و بر اساس رشته‌های تخصصی انجام شود و عملکرد کلی دانشگاه تحت تأثیر رشته‌های خاص قرار نگیرد.

نقش‌آفرینی نظام ایده‌ها و نیازها (نان) و پیشنهادهای جدید

در این نشست، گزارشی درباره نقش‌آفرینی نظام ایده‌ها و نیازها (نان) در حوزه‌های علوم انسانی، علوم اجتماعی، هنر و معماری ارائه شد. علویان مهر پیشنهاد ایجاد سامانه جامع ایده‌پردازی و نیازسنجی علوم انسانی را مطرح کرد که با شاخص‌هایی نظیر پایگاه داده پایان‌نامه‌ها، مشارکت استانی و سازمانی، سکوی همرسانی نیاز و ایده، و داشبورد پایش تحولات اجتماعی می‌تواند به این امر کمک کند.

همچنین، آخرین اطلاعات و آمار درگاه آشنایی با نخبگان و آینده‌سازان (دانا) و سامانه رصد افتخارات محققان و دانشمندان (سرآمدان) تشریح شد.

تأسیس مرکز ملی علوم انسانی دیجیتال و راهکارهای توسعه

رئیس مؤسسه ISC پیشنهاد تأسیس مرکز ملی علوم انسانی دیجیتال در این مؤسسه را مطرح کرد. هدف از این مرکز، توسعه و نوآوری در پژوهش‌های علوم انسانی مبتنی بر فناوری‌های دیجیتال، ایجاد زیرساخت‌های پژوهشی، آموزش و توانمندسازی پژوهشگران و دانشجویان، و ارائه خدمات علمی و داده‌ای به نهادهای مختلف است.

راهکارهای اجرایی برای توسعه علوم انسانی دیجیتال و ارتقاء جایگاه زبان فارسی به عنوان یک زبان علمی پیشرو نیز ارائه شد، از جمله:

• ایجاد مدل هوش مصنوعی به زبان فارسی
• توسعه نرم‌افزار CAT (ترجمه به کمک رایانه) مختص زبان فارسی
• ایجاد ابزار تبدیل صدا و تصویر به متن
• استفاده از هوش مصنوعی برای تحلیل متون قرآنی، ادبی و فلسفی
• ایجاد آرشیو دیجیتال متون کلاسیک اسلامی
• نقشه‌برداری تاریخی علم در اسلام

در پایان، تفاهم‌نامه همکاری با هدف اجرای طرح آمایش آموزش عالی در حوزه «علوم انسانی» شامل رتبه‌بندی دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و مراکز آموزشی و پژوهشی مرتبط، و همچنین اعتباربخشی رشته‌های این حوزه و انتشار نتایج در درگاه ISC به امضا رسید.