چالش‌های بازآفرینی شهری در اراک: از مستندسازی املاک تا تامین اعتبار

مستندسازی املاک و حذف ظرفیت‌های قانونی

حاج علی بیگی با اشاره به اهمیت مستندسازی املاک در بافت‌های فرسوده، اظهار داشت که استان مرکزی نتوانسته است از ظرفیت ایجاد شده در برنامه ششم توسعه در این زمینه بهره‌برداری لازم را داشته باشد. متاسفانه، این ظرفیت در برنامه هفتم توسعه حذف شده و در بودجه سال ۱۴۰۴ نیز پیش‌بینی نشده است. این در حالی است که بخش قابل توجهی از املاک شهر اراک، به ویژه در بافت‌ها و سکونتگاه‌های غیررسمی، با مشکل مالکیت مواجه هستند و این موضوع منجر به مطالبات مکرر مردمی برای مستندسازی این املاک شده است.

ابهامات در طرح «کلید به کلید» و عدم بازگشت عواید به اراک

یکی از نقاط ضعف مطرح شده، نحوه مدیریت عواید حاصل از طرح «کلید به کلید» بود. معاون استاندار مرکزی تاکید کرد که عواید این طرح باید در همان منطقه اجرای آن هزینه شود. با این حال، عواید فروش تعداد زیادی از واحدهای این طرح در منطقه باخلج اراک به حساب سازمان بازآفرینی واریز شده و عملاً به اراک بازنگشته است. این امر می‌توانست گره بزرگی را در این منطقه باز کند اما متاسفانه محقق نشده است.

وی افزود: بر اساس مصوبه ستاد بازآفرینی اراک، قرار بود منابع حاصل از فروش ۵۲ واحد دیگر در منطقه باخلج به طرح «کلید به کلید» اختصاص یابد، اما به نظر می‌رسد این منابع نیز قرار است به سازمان منتقل شده و به اراک بازنگردد. این وضعیت منجر به ایجاد یأس و ناامیدی در میان ساکنان این منطقه شده است.

نگاه سطحی به بازآفرینی شهری و نقش کمرنگ سازمان‌ها

حاج علی بیگی با تاکید بر اینکه بازآفرینی شهری تنها به معنای اصلاح ظاهر بافت‌های ناکارآمد نیست، بیان کرد که در حال حاضر، نگاه‌های اجتماعی، فرهنگی و شهری به این مقوله در نازل‌ترین سطح خود قرار دارد. سازمان‌های فرهنگی و اجتماعی عملاً ورودی به این موضوع ندارند و تکالیف صرفاً بر عهده شهرداری، به عنوان در دسترس‌ترین سازمان با منابع محدود، محول شده است. این وضعیت نشان می‌دهد که سازمان بازآفرینی شهری نقش چندانی در این فرآیند ایفا نمی‌کند و نیاز به بازنگری جدی در این حوزه احساس می‌شود.

وضعیت بافت‌های فرسوده و نیاز به اعتبارات

جواد لنجابی، مدیرکل راه و شهرسازی استان مرکزی، نیز در این جلسه به وضعیت بافت‌های فرسوده اشاره کرد. وی اعلام کرد که سال گذشته ۵۸۰۰ تن قیر رایگان برای بهسازی معابر محلات هدف بازآفرینی بین شهرداری‌های استان توزیع شده و پروژه‌هایی نیز در حوزه‌های بهداشت، درمان و آموزش تعریف شده است.

لنجابی با بیان اینکه در حوزه اصلاح شبکه آب و فاضلاب، برق و گازرسانی به معابر نیازمند اعتبارات هستیم، افزود: در حوزه خدمات روبنایی مانند مدارس، کلانتری‌ها و مراکز بهداشت، علاوه بر مشکل تامین زمین، تراکم جمعیتی در محلات هدف تقریباً ۷ برابر سایر محلات است و این مناطق به شدت از منظر سرانه‌های آموزشی و بهداشتی در فقر به سر می‌برند.

مدیرکل راه و شهرسازی استان مرکزی خواستار کمک سازمان بازآفرینی در حوزه خدمات روبنایی و تامین زمین شد و تاکید کرد که دغدغه اصلی، استفاده از منابع حاصل از فروش واحدهای فرسوده در همان مناطق است.

وی در پایان خاطرنشان کرد که ۳۵۷ هزار نفر، معادل یک سوم جمعیت شهری استان مرکزی، در محلات هدف بازآفرینی شهری زندگی می‌کنند که این آمار اهمیت و فوریت رسیدگی به این مناطق را دوچندان می‌کند.