خبر کامل
ضوابط جدید پرداخت‌یاری: انحصار یا شفافیت در فین‌تک ایران؟
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، در راستای ساماندهی و تنظیم‌گری جدی‌تر در حوزه فناوری‌های مالی (فین‌تک)، آخرین نسخه از پیش‌نویس «ضوابط اجرایی تاسیس، فعالیت، نظارت و انحلال شرکت‌های پرداخت‌یار» را منتشر کرده است. این اقدام با هدف دریافت نظرات کارشناسان و فعالان این صنعت صورت گرفته و واکنش‌های متفاوتی را در پی داشته است.
دیدگاه‌های متضاد: انحصار یا شفافیت؟
«علی امیری»، هم‌بنیان‌گذار زرین‌پال، در واکنش به این پیش‌نویس، آن را «بیش از حد محافظه‌کارانه و محدودکننده» توصیف می‌کند. او معتقد است که با ادامه این رویکرد، تا سال آینده تنها تعداد انگشت‌شماری از شرکت‌های پرداخت‌یار موفق به کسب مجوز رسمی خواهند شد که نتیجه آن شکل‌گیری بازاری انحصاری‌تر و محدودتر خواهد بود.
در مقابل، «مهدی عبادی»، مدیرعامل وندار و نایب رئیس انجمن فین‌تک، دیدگاهی متفاوت دارد. او این سند را «گامی بلند برای ایجاد شفافیت» در حوزه پرداخت‌یاری می‌داند و بر این باور است که این ضوابط به صورت جامع تنظیم شده و تمامی دغدغه‌های صنعت را پوشش می‌دهد. عبادی اشاره می‌کند که ابهامات گذشته مانع سرمایه‌گذاری در این حوزه شده بود و این سند می‌تواند با ابهام‌زدایی، راه را برای ورود سرمایه‌گذاران هموار کند.
«بانک مرکزی ظاهراً درصدد است حتی فرآیندهایی مانند انتخاب و تأیید مدیرعامل و اعضای هیئت‌مدیره این شرکت‌ها را نیز به صورت مستقیم درگیر شود، که طبیعتاً نیازمند صرف زمان و منابع قابل توجهی خواهد بود.»
امیری حجم بالای ضوابط و سطح نظارتی در نظر گرفته شده برای شرکت‌های پرداخت‌یار را قابل تأمل می‌داند و معتقد است که این شرکت‌ها با نهادهای مالی کلان هم‌تراز شده‌اند، در حالی که ابعاد عملیاتی آن‌ها چنین سطح نظارتی را ایجاب نمی‌کند.
آیا نوآوری در پرداخت‌یاری قربانی می‌شود؟
یکی از دغدغه‌های اصلی مطرح شده، تأثیر این ضوابط بر نوآوری در حوزه پرداخت‌یاری است. کارشناسان، بانک مرکزی را به دلیل محدودیت‌ها، مانع نوآوری در این بخش می‌دانند.
- دیدگاه مهدی عبادی: او معتقد است وظیفه این سند توسعه نوآوری نیست، اما به صورت غیرمستقیم، با ابهام‌زدایی و ورود سرمایه، می‌تواند به مولد شدن سرمایه و نوآوری در این حوزه منجر شود.
- دیدگاه علی امیری: امیری بر این باور است که این سطح از مقررات‌گذاری می‌تواند نوآوری در فین‌تک را بیش از پیش محدود کند. او به الزاماتی مانند نیاز به سرمایه ثبت‌شده هزار میلیارد تومانی برای شرکت‌های رمزارزی اشاره می‌کند که توجیه اقتصادی فعالیت‌ها را زیر سوال برده و ممکن است فعالان را به سمت فعالیت‌های غیررسمی سوق دهد.
عبادی پیش‌بینی می‌کند که پرداخت‌یارهای بزرگ کشور قادر خواهند بود خود را با این الزامات جدید منطبق کنند، اما پرداخت‌یارهای تازه‌تاسیس با چالش‌های بیشتری روبرو خواهند شد.
مجوزدهی دو مرحله‌ای: بروکراسی یا ثبات؟
فرآیند مجوزدهی دو مرحله‌ای که در این سند پیش‌بینی شده، شامل اعطای مجوز یک‌ساله با امکان تمدید تا دو سال برای پرداخت‌یارهای نوع دوم است. عبادی این فرآیند را مثبت ارزیابی می‌کند و معتقد است که با ابهام‌زدایی، به کسب‌وکارهای این حوزه کمک خواهد کرد.
- کاهش فرآیندهای اجرایی: به گفته عبادی، تمدید سالانه مجوزها فرآیندی طولانی و چالش‌برانگیز بود که با مجوز دو ساله، این فرآیندها به شدت کاهش می‌یابد.
- افزایش ثبات و سرمایه‌گذاری: این تغییر موجب ثبات بیشتر در حوزه پرداخت‌یاری شده و میل به سرمایه‌گذاری را افزایش خواهد داد.
امیری ضمن تأیید جایگاه تنظیم‌گری بانک مرکزی، بر اهمیت ایجاد تعادل میان مقتضیات بازار، ظرفیت‌های فناورانه و خواسته‌های نظارتی تأکید می‌کند. او معتقد است که این تعادل در مستند رمزارزها و پرداخت‌یارها با رویکردی سخت‌گیرانه و محافظه‌کارانه رعایت نشده است. امیری این پرسش را مطرح می‌کند که اگر قرار است شرکت‌های پرداخت‌یار تحت چنین سطح نظارتی قرار گیرند، چه تفاوتی با مؤسسات پرداخت‌پذیر (PSP) دارند و چرا نباید مستقیماً برای دریافت مجوز PSP اقدام کنند؟
آینده پرداخت‌یاری: محدودتر یا مطمئن‌تر؟
جمع‌بندی علی امیری این است که شفاف‌سازی و تعیین حدود فعالیت‌های فین‌تکی مثبت است، اما مستندات منتشرشده بیش از حد محافظه‌کارانه و محدودکننده هستند. او پیش‌بینی می‌کند که در صورت ادامه این رویکرد، تا سال آینده تنها ۳ تا ۴ شرکت پرداخت‌یار و حداکثر ۱۰ شرکت رمزارزی موفق به فعالیت رسمی شوند که منجر به بازاری انحصاری‌تر خواهد شد.
در مقابل، مهدی عبادی بر این باور است که این سند می‌تواند شفافیت لازم را ایجاد کرده و تکلیف پرداخت‌یارها را با بانک مرکزی و شاپرک مشخص کند. او امیدوار است که با رفع ابهامات، سرمایه‌گذاران بیشتری به این حوزه وارد شده و سرمایه‌گذاری کنند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۱۰:۳۶ - ۱۴۰۴/۰۶/۲۶