معرفی ارقام جدید پنبه «جهش» و «فخر»؛ گامی بلند در کاهش مصرف آب و افزایش تولید

در راستای ارتقای بهره‌وری و مقابله با چالش‌های کم‌آبی، محققان ایرانی دستاوردهای چشمگیری در حوزه کشت پنبه به ارمغان آورده‌اند. معرفی ارقام جدید «جهش» و «فخر» و همچنین کشف ترکیبات بیولوژیکی مؤثر، نویدبخش آینده‌ای روشن برای صنعت پنبه کشور است.

معرفی ارقام جدید «جهش» و «فخر»

محققان کشور پس از سال‌ها تلاش و تحقیق در شرایط تنش آبی و اقلیم خشک ایران، موفق به معرفی دو رقم جدید پنبه با نام‌های «جهش» و «فخر» شده‌اند. این ارقام که اکنون در مرحله تکثیر قرار دارند، نقش مهمی در کاهش مصرف آب و بهبود عملکرد زراعی ایفا خواهند کرد.

• کاهش مصرف آب: با بهره‌گیری از ارقام جهش و فخر، میزان مصرف آب در کشت پنبه از میانگین ۱۱ هزار مترمکعب به حدود ۹ هزار مترمکعب در هر هکتار کاهش می‌یابد. این صرفه‌جویی معادل حداقل دو نوبت آبیاری در طول فصل رشد است.
• کوتاه‌تر شدن دوره رشد: دوره رشد این ارقام جدید حدود ۴۰ تا ۶۰ روز کوتاه‌تر از ارقام رایج پنبه است که امکان کشت دوم پنبه را در برخی استان‌ها فراهم کرده و به افزایش بهره‌وری در واحد سطح منجر می‌شود.

این ارقام جدید پس از گذراندن مراحل تکثیر اولیه در مناطق مختلف کشور، از سال آینده در قالب طرح‌های ترویجی در اختیار پنبه‌کاران قرار خواهند گرفت.

فناوری نوین برای مقابله با تنش خشکی

یکی از دستاوردهای مهم علمی در این حوزه، کشف ترکیب مؤثری از باکتری اکتینومایس و ماده سیلیس است. این ترکیب، پس از سه سال تحقیق و آزمایش در مزرعه، عملکرد قابل قبولی در مقابله با تنش خشکی نشان داده است.

بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، محلول‌پاشی و یا کودآبیاری این ترکیب در مزارع پنبه می‌تواند تا ۷۰ درصد از کاهش عملکرد ناشی از خشکی جلوگیری کند.

این یافته‌ها به‌زودی در قالب برنامه‌های آموزشی و ترویجی با رویکرد توسعه کیفی انتقال دانش، به کشاورزان منتقل خواهد شد. همچنین قرار است روش‌های نوین تغذیه گیاهی، مدیریت آفات، بیماری‌ها و آبیاری نیز به صورت تلفیقی آموزش داده شود.

وضعیت کنونی و چشم‌انداز آینده کشت پنبه در ایران

در حال حاضر، بیش از ۱۰۵ هزار هکتار از اراضی کشور به کشت پنبه اختصاص دارد و میانگین تولید پنبه در کشور حدود ۳ تا ۳.۲ تن در هر هکتار است. با این حال، هدف‌گذاری‌های بلندمدت برای دستیابی به عملکرد ۴.۵ تن در هکتار در آینده‌ای نزدیک است.

ایران در حال حاضر رتبه سیزدهم جهان در زمینه کشت پنبه را در اختیار دارد و با روند فعلی اصلاح ارقام و بهینه‌سازی الگوی مصرف آب، انتظار می‌رود این جایگاه بهبود یابد.