هشدار درباره مکمل‌های تقلبی سوخت: آسیب جدی به موتور خودروها و ترفندهای فروشندگان

شیوع مکمل‌های تقلبی و آسیب‌های آن

فعالان بازار گزارش می‌دهند که بسیاری از این مکمل‌ها با بسته‌بندی‌های مشابه برندهای معتبر و بدون هیچ‌گونه نظارت رسمی به دست مصرف‌کنندگان می‌رسند. فروشندگان سودجو با تبلیغات اغواکننده، رانندگان را به خرید این محصولات ترغیب می‌کنند، در حالی که آزمایش‌های انجام‌شده نشان می‌دهد اغلب مکمل‌های تقلبی فاقد مواد مؤثر بوده و عملاً هیچ تأثیری بر بهبود عملکرد خودرو ندارند.

کارشناسان فنی تاکید می‌کنند که استفاده مکرر از مکمل‌های قلابی می‌تواند به انسداد انژکتورها، افزایش مصرف سوخت و حتی آسیب‌های پرهزینه به موتور منجر شود. این آسیب‌ها اغلب به گونه‌ای است که راننده متوجه علت اصلی مشکل نمی‌شود و در نهایت مجبور به پرداخت هزینه‌های سنگین تعمیرات خواهد بود.

آمار فروش اجباری و اقدامات نظارتی

رضا نواز، سخنگوی صنف جایگاه‌داران، در خصوص وضعیت عرضه مکمل‌های سوخت در کشور اظهار داشت: «در حال حاضر، بیشترین آمار فروش اجباری در شهر تهران با حدود ۷۵ درصد موارد اتفاق می‌افتد و تنها ۲۵ درصد در دیگر نقاط کشور مشاهده می‌شود. هرچند در ماه‌های اخیر اقداماتی برای کاهش فروش اجباری صورت گرفته و تا حدی از حجم تخلفات کاسته شده است، اما همچنان مواردی وجود دارد که نیاز به برخورد و پیگیری جدی دارد.»

اتحادیه‌های صنفی نیز اعلام کرده‌اند که تنها مکمل‌هایی معتبر هستند که دارای تاییدیه سازمان ملی استاندارد و شماره رهگیری قابل استعلام باشند. با این حال، نبود نظارت کافی بر بازار موجب شده تا مکمل‌های تقلبی همچنان در دسترس مصرف‌کنندگان قرار گیرند. این سوءاستفاده اگرچه به تمامی جایگاه‌داران مرتبط نیست، اما در برخی پمپ بنزین‌ها به وضوح قابل مشاهده است.

نقش مردم در نظارت و مقابله با تخلفات

نواز در ادامه به شیوه‌های نظارتی اشاره کرد و گفت: «مهم‌ترین بخش نظارت، همکاری مردم است. اگر به مشتری خرید مکمل به صورت اجباری تحمیل شد، او می‌تواند از پرداخت وجه خودداری کرده و موضوع را به پلیس ۱۱۰ گزارش دهد. در این صورت، خودرو باید متوقف شده و مشخصات فرد متخلف در گزارش پلیس ثبت شود.»

وی افزود: «در گذشته صرفاً مالک جایگاه به تعزیرات معرفی می‌شد که این موضوع حاشیه امنی برای فرد متخلف ایجاد می‌کرد. اما اکنون با هماهنگی‌های لازم، فردی که در جایگاه اقدام به فروش اجباری می‌کند، به طور مستقیم به تعزیرات معرفی می‌شود.»

ترفندهای فروشندگان و راهکارهای مقابله

یکی از مسئولان جایگاه توزیع بنزین در مصاحبه‌ای در تاریخ ۲۳ شهریور ۱۴۰۴، به ترفندهای فروشندگان اشاره کرد: «اغلب افرادی که از این موضوع سوءاستفاده می‌کنند، به رانندگان می‌گویند که هوای داخل باک ماشین شما زیاد است و استفاده از این مکمل‌ها فشار هوای داخل باک را کاهش می‌دهد، در حالی که مکمل آن‌ها اصلاً چنین عملکردی ندارد.»

وی ادامه داد: «اگر قرار است مکملی مورد استفاده قرار گیرد، باید خود راننده آن را از مراکز معتبر تهیه کند، هرچند که اکنون به سختی می‌توان اصل و تقلبی را از هم تشخیص داد. بسیاری از سودجویان، بطری‌های خالی مکمل‌ها را با بنزین معمولی پر کرده و به اسم مکمل به رانندگان ناآگاه می‌فروشند.»

این مامور جایگاه سوخت نسیم‌شهر تاکید کرد: «شرکت توزیع سوخت با ارائه بنرهایی در جایگاه‌ها، رسماً اعلام کرده است که این مکمل‌ها را تایید نمی‌کند، اما متاسفانه اطلاع‌رسانی ضعیف باعث شده تا سوءاستفاده در برخی جایگاه‌های سطح شهر همچنان ادامه داشته باشد. مواردی داشته‌ایم که با استفاده از مکمل‌های قلابی، خساراتی را متحمل شده‌اند.»

او در پاسخ به این سوال که چگونه می‌توان این موضوع را کنترل کرد، توضیح داد: «به نظر بنده تنها راه ممکن، ارائه مکمل‌های معتبر در برخی فروشگاه‌های معتبر است که مستقیماً زیر نظر مراجع مربوطه باشد، البته اگر مکملی واقعاً خوب باشد. همچنین باید اطلاع‌رسانی دقیقی در این مورد صورت بگیرد. ضمن اینکه مردم باید بدانند با استفاده از این مکمل‌ها، بنزین مصرفی تبدیل به بنزین سوپر نمی‌شود و این نگاه به مکمل‌ها کاملاً اشتباه است.»