ثمینه باغچه‌بان، پیشگام حمایت از ناشنوایان و نویسنده برجسته، درگذشت

زندگی و فعالیت‌های ثمینه باغچه‌بان

ثمینه باغچه‌بان متولد ۴ فروردین ۱۳۰۶ در کودکستان «باغچه اطفال» تبریز بود. او نه تنها نویسنده‌ای توانا در حوزه ادبیات کودکان و نوجوانان بود، بلکه به عنوان یکی از پیشگامان حمایت از ناشنوایان در ایران شناخته می‌شود. پس از درگذشت پدرش، جبار باغچه‌بان، او راه پدر را ادامه داد و مسئولیت‌های مهمی را در این زمینه بر عهده گرفت.

• مسئولیت آموزشگاه باغچه‌بان: او ابتدا مسئولیت و سپس ریاست آموزشگاه باغچه‌بان را بر عهده گرفت.
• مدیریت فنی جمعیت کر و لال‌ها: ثمینه باغچه‌بان مدیریت فنی این جمعیت را نیز عهده‌دار بود.
• مدیر امور بالینی دانشگاه ملی ایران: در سال ۱۳۴۵، به عنوان مدیر امور بالینی و دوره تربیت متخصص شنوایی‌سنجی و رابط ناشنوایان در دانشگاه ملی ایران فعالیت کرد.
• بنیان‌گذاری سازمان ملی رفاه ناشنوایان: در سال ۱۳۵۰، سازمان ملی رفاه ناشنوایان را به عنوان مدیرعامل بنیان نهاد.
• فعالیت در شورای کتاب کودک: از سال ۱۳۴۱، همزمان با تأسیس شورای کتاب کودک، به فعالیت در این نهاد فرهنگی پیوست و در حوزه ادبیات کودک نیز چهره‌ای ماندگار شد.

آثار برجسته و رویکرد ثمینه باغچه‌بان

ثمینه باغچه‌بان در طول فعالیت ادبی خود، آثار ارزشمندی را برای کودکان و نوجوانان خلق کرد. دو کتاب از او با عنوان‌های «پل چوبی» و «نوروزها و بادبادک‌ها» از کتاب‌های برگزیده شورای کتاب کودک هستند. او همچنین کتاب «روشنگر تاریکی‌ها» را درباره زندگی و فعالیت‌های پدرش، جبار باغچه‌بان، به رشته تحریر درآورد.

«زمانی‌که به گذشته‌ام می‌نگرم، دلم پر از شادی می‌شود، چه سعادتی بود همدوش پدرم کنار فرزندان ناشنوایم بودن. هر روز زندگی‌ام در دبستان کر و لال‌ها و آموزشگاه باغچه‌بان سراپا شادی بود. اگر دوباره به دنیا بیایم باز همین راه را در پیش خواهم گرفت و خداوند را سپاسگزارم که مرا به این راه رهنمون شد.»

یکی از ویژگی‌های بارز فعالیت‌های ثمینه باغچه‌بان، توجه ویژه او به ناشنوایان بود. او نه تنها در آثارش به این قشر توجه داشت، بلکه تلاش کرد تا آثارش را در قالب ویدیوی زبان اشاره نیز منتشر کند تا دسترس‌پذیری را برای جامعه ناشنوایان افزایش دهد.

میراث ماندگار و اهمیت اجتماعی

درگذشت ثمینه باغچه‌بان، یادآور اهمیت تلاش‌های او و پدرش در شکستن سکوت کودکان ناشنوا و فراهم آوردن الفبای ارتباط برای آن‌هاست. میراث او فراتر از یک فعالیت آموزشی یا فرهنگی است؛ بلکه راهی برای تحقق عدالت اجتماعی و شنیده شدن صدای همه انسان‌هاست.

امروز، با نگاهی به میراث ثمینه باغچه‌بان، بیش از پیش اهمیت ارتقای سلامت روانی و اجتماعی شهروندان و ضرورت دسترس‌پذیری محیط و فضاهای عمومی برای افراد دارای معلولیت، به ویژه ناشنوایان، درک می‌شود. خانواده باغچه‌بان به ما آموختند که جامعه سالم، جامعه‌ای است که در آن هیچ‌کس به دلیل تفاوت در نوع توانایی یا ویژگی‌های فردی‌اش، از حق آموزش، مشارکت و زندگی شایسته محروم نباشد.

یاد ثمینه باغچه‌بان نه تنها ادای احترام به اوست، بلکه دعوتی است برای ادامه راه او و پدرش در عرصه‌های سلامت روانی و اجتماعی؛ راهی که مقصدش برابری، مشارکت و شنیده شدن صدای همه شهروندان است و امکان مشارکت تمامی افراد را فارغ از تفاوت‌هایشان فراهم می‌آورد.