خبر کامل
موافقت‌نامه اوراسیا: جهش بی‌سابقه در تجارت خارجی ایران با حذف تعرفه‌ها
فرصت طلایی تجارت با اوراسیا: حذف تعرفه‌ها و رشد سه برابری صادرات ایران
موافقت‌نامه تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، نقطه عطفی بی‌سابقه در تاریخ تجارت خارجی ایران محسوب می‌شود. این توافق پنج‌جانبه که از ۲۵ اردیبهشت‌ماه سال جاری به اجرا درآمده، نه تنها موانع تعرفه‌ای را برای ۸۷ درصد کالاها حذف کرده، بلکه با رشد سه برابری صادرات ایران به این منطقه، افق‌های جدیدی را برای فعالان اقتصادی گشوده است. این فرصت بی‌نظیر، نیازمند بهره‌برداری هوشمندانه و فعالانه از سوی بخش خصوصی است تا سرمایه‌گذاری‌ها و تلاش‌های هشت‌ساله مذاکرات به ثمر بنشیند.
حذف تعرفه‌ها و مزایای بی‌نظیر موافقت‌نامه اوراسیا
میرهادی سیدی، مشاور امور بین‌الملل و توافق‌نامه‌های تجاری سازمان توسعه تجارت و مسئول مذاکرات ایران با اوراسیا، در نشست «تبیین ظرفیت‌های تجاری با کشورهای اوراسیا» به تشریح جزئیات این توافق پرداخت. وی تأکید کرد که این موافقت‌نامه، یک نقطه عطف در تجارت خارجی ایران است.
- معافیت تعرفه‌ای گسترده: ۸۷ درصد کدهای گمرکی در واردات از اوراسیا، معاف از تعرفه گمرکی شده‌اند. این در حالی است که واردات از کشورهایی مانند اندونزی، به‌طور متوسط ۱۷ تا ۱۸ درصد تعرفه دارد.
- حذف موانع غیرتعرفه‌ای: بسیاری از موانع غیرتعرفه‌ای برداشته شده و ثبت سفارش تمامی کالاهای ممنوع (به استثنای معدودی کالا) از اوراسیا آزاد است.
- صرفه‌جویی قابل توجه: با حذف تعرفه‌ها، در واردات ۱۰۰ میلیارد تومان کالا، نزدیک به ۲۰ میلیارد تومان صرفه‌جویی در هزینه‌های گمرکی حاصل می‌شود.
سیدی افزود: «ظرفیت و عزم لازم برای عملی کردن این فرصت‌ها وجود دارد؛ کافی است فعالان اقتصادی از این امکان استفاده کنند.»
رشد چشمگیر تجارت ایران با اوراسیا
نتایج اولیه اجرای این توافق، بسیار امیدوارکننده است:
- رشد سه برابری صادرات: پیش از اجرا، صادرات ایران به اوراسیا سالانه ۶۰۰ میلیون دلار بود که پس از آغاز موافقت‌نامه، به حدود ۲ میلیارد دلار در سال گذشته رسید.
- رشد ۸۰ درصدی در سال نخست: حتی در همان سال نخست اجرای موافقت‌نامه موقت، صادرات ایران به اوراسیا حدود ۸۰ درصد رشد بی‌سابقه را تجربه کرد.
این رشد در شرایطی حاصل شده که ایران با مشکلات حمل‌ونقل، محدودیت‌های ارزی و موانع دیگر روبه‌رو بوده است.
جامعیت و اهمیت تاریخی توافق
موافقت‌نامه اوراسیا از نظر حجم و اهمیت، بی‌سابقه و مفصل‌ترین و جدی‌ترین توافق تجاری ایران در طول ۴۶ سال اخیر محسوب می‌شود. این توافق، عملاً یک توافق پنج‌جانبه با کشورهای بلاروس، قزاقستان، روسیه، قرقیزستان و ارمنستان است که همگی نسبت به مفاد آن متعهدند.
سیدی خاطرنشان کرد: «در طول ۴۶ سال گذشته، دستیابی به این سطح از کاهش تعرفه‌ها تقریباً غیرممکن به‌نظر می‌رسید. همواره وقتی بحث کاهش تعرفه مطرح می‌شد، با مقاومت مواجه می‌شدیم، اما اکنون در قالب این موافقت‌نامه، یک‌شبه برای ۸۷ درصد کالاها میان پنج کشور تعرفه‌ها صفر شد.»
این توافق دائمی، بیش از ۴۶۰۰ قلم کالا را مشمول تعرفه صفر کرده است، در حالی که توافق موقت قبلی تنها ۴۰۰ تا ۵۰۰ قلم کالا را شامل می‌شد و از آن میان تنها حدود ۱۵۰ قلم تعرفه اوراسیا به صفر رسیده بود.
بازارهای متنوع برای تولیدکنندگان ایرانی
کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا در سطوح مختلف توسعه قرار دارند و این امر فرصت‌های متنوعی را برای شرکت‌های ایرانی فراهم می‌کند:
- بازار روسیه: برای شرکت‌های بزرگ و پیشرفته با خطوط تولید مدرن و استانداردهای جهانی.
- بازارهای ارمنستان، قزاقستان یا قرقیزستان: برای شرکت‌های کوچک‌تر یا در حال رشد.
سیدی تأکید کرد: «هر شرکت بسته به ظرفیت و بلوغ خود می‌تواند بازاری متناسب با خود در میان این پنج کشور بیابد. بنابراین نباید تصور کنیم این بازارها برای ما مناسب نیستند؛ بلکه فرصت‌های متنوعی برای همه سطوح تولیدکنندگان وجود دارد.»
ضرورت موافقت‌نامه‌های تجاری در اقتصاد جهانی
مشاور امور بین‌الملل سازمان توسعه تجارت به ضرورت موافقت‌نامه‌های تجاری در دنیای امروز اشاره کرد. تعداد این توافقات در جهان طی سه دهه از حدود ۷۰ مورد به بیش از ۷۰۰–۸۰۰ مورد رسیده است. این روند صعودی نشان می‌دهد که کشورها حتی برای تولید ساده‌ترین کالاها نیازمند توافق‌های تجاری هستند.
چرا به موافقت‌نامه‌های تجاری نیاز داریم؟
- تغییر ساختار تولید جهانی: تولید کالاها، حتی یک دوچرخه، نیازمند واردات قطعات از چند کشور مختلف است.
- حضور در زنجیره‌های تأمین بین‌المللی: موافقت‌نامه‌ها موانع را برمی‌دارند، هزینه و زمان ترخیص را کاهش می‌دهند و امکان حضور در زنجیره‌های تأمین جهانی را فراهم می‌کنند.
- رقابت‌پذیری: بدون این هماهنگی‌ها، حتی کالاهای ساده هم مزیت رقابتی خود را از دست می‌دهند.
سیدی هشدار داد: «اگر می‌خواهیم در این بازی حضور داشته باشیم، باید به جذب سرمایه‌گذاری خارجی، استفاده از موافقت‌نامه‌های تجاری و تسهیل تجارت توجه کنیم؛ در غیر این صورت، از رقابت جهانی عقب خواهیم ماند.»
راه‌اندازی سامانه جدید گواهی مبدأ
در راستای تسهیل فرآیندهای تجاری، سامانه جدید گواهی مبدأ با امکانات پیشرفته راه‌اندازی شده است.
ویژگی‌های سامانه جدید:
- تسهیل فرآیندها: امکان استفاده از طریق تلفن همراه نیز فراهم است.
- رفع مشکلات امنیتی: مشکلات امنیتی نسخه قبلی رفع شده است.
- پشتیبانی از توافقات: امکانات تازه‌ای همچون پشتیبانی از توافقات D۸ (گروه هشت کشور اسلامی در حال توسعه) و اتحادیه اقتصادی اوراسیا با کدهای تعرفه‌ای جدید به آن افزوده شده است.
- یکپارچگی اطلاعات: سامانه cscs.ir اطلاعات مربوط به کارت بازرگانی، کارت عضویت و گواهی مبدأ را یکپارچه ارائه می‌کند.
- درخواست غیرحضوری: امکان درخواست غیرحضوری برای فعالان اقتصادی فاقد کارت بازرگانی میسر شده است.
امیرعلی صدر دادرس، مدیر فناوری اطلاعات اتاق بازرگانی ایران، و نعیمه فتح‌اله نجارباشی، مسئول امور سامانه کارت بازرگانی و گواهی مبدأ اتاق بازرگانی ایران، به تشریح این سامانه و قابلیت‌های آن پرداختند.
نشست تبیین ظرفیت‌های تجاری
نشست دو روزه «تبیین ظرفیت‌های تجاری با کشورهای اوراسیا» با حضور میرهادی سیدی و مدیران حوزه فاوا و خدمات بازرگانی اتاق ایران، به همراه آشنایی با فرآیند سامانه جدید صدور گواهی مبدأ، در اتاق بازرگانی تبریز و شهرستان جلفا برگزار شد. این نشست با شرکت اعضای اتاق تبریز و فعالان اقتصادی مرند، جلفا و نوردوز، فرصتی برای آشنایی بیشتر با این توافق مهم فراهم آورد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
