رشد ۱۴ درصدی سهم حمل‌ونقل ریلی در جابه‌جایی بار بنادر کشور

سرعت و کارایی بی‌نظیر قطارهای باری

در حال حاضر، سرعت سیر قطارهای باری به ۳۱.۳ کیلومتر در ساعت رسیده و تلاش‌ها برای افزایش بیشتر این سرعت ادامه دارد. این پیشرفت، زمان جابه‌جایی بار را به شکل چشمگیری کاهش داده است. به عنوان مثال:

• یک کامیون با ظرفیت ۲۰ تا ۲۵ تن، دو روز زمان نیاز دارد تا به بندر شهید رجایی برسد.
• اما یک قطار باری برنامه‌ای متشکل از ۵۰ واگن (هر واگن ۶۸ تن)، می‌تواند از بندر خشک آپرین در تهران، در کمتر از سه روز (حدود ۴۹ ساعت) به بندرعباس برسد.

قطارهای باری به صورت برنامه‌ای از بنادر مهمی چون شهید رجایی و امام خمینی (ره) سیر می‌کنند. به عنوان نمونه، چهار رام قطار برنامه‌ای از معدن گل‌گهر به مقصد بندر شهید رجایی در شبکه ریلی فعال هستند.

نقش راه‌آهن در تخلیه بنادر و حمل‌ونقل انبوه

حمل‌ونقل ریلی با قابلیت جابه‌جایی انبوه بار، نقش ویژه‌ای در تخلیه بنادر کشور و انتقال بارهای دپو شده به داخل سرزمین ایفا می‌کند. هر قطار قادر به حمل ۲۴۰۰ تا ۴۰۰۰ تن بار است که این ظرفیت بالا، کمک شایانی به روان‌سازی جریان کالا می‌کند.

«در بندر امام خمینی (ره) نیز در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، قطارهای حاوی حجم بالای غلات، بارگیری و به مقاصد مورد نظر ارسال می‌شد.»

به منظور افزایش مشارکت بخش خصوصی در حمل‌ونقل ریلی، تشکیل قطار کامل برای حمل برنامه‌محور بار در دستور کار راه‌آهن قرار گرفته است.

حمل‌ونقل سبز و کاهش آلایندگی

حمل‌ونقل ریلی نه تنها یک روش ایمن، بلکه یک روش حمل‌ونقل سبز محسوب می‌شود که نقش مهمی در جلوگیری از آلایندگی محیط زیست و کاهش آلودگی هوا دارد. مقایسه مصرف سوخت بین حمل‌ونقل جاده‌ای و ریلی، این مزیت را به وضوح نشان می‌دهد:

• در حمل‌ونقل جاده‌ای، مصرف سوخت ۱۹ برابر بیشتر از روش ریلی است.
• هر تن کیلومتر بار در جاده ۳۲.۳ سی‌سی سوخت مصرف می‌کند.
• در حالی که در ریل، این میزان تنها ۳.۲ سی‌سی است.

توسعه کریدورها و افزایش سهم ریلی

پروژه اتصال کریدورهای شمال به جنوب و شرق به غرب کشور، با اتصال ریل به بنادر، در حال تحقق است که این امر به توسعه تجارت و ترانزیت کمک شایانی خواهد کرد.

در سال ۱۴۰۳، سهم حمل‌ونقل ریلی از کل تناژ باری که در بنادر جابه‌جا شده، ۷.۳ درصد بوده که در آمار پنج ماهه اخیر به ۸ درصد رسیده و رشد ۱۴ درصدی را نشان می‌دهد. در شش ماهه اخیر، سه میلیون و ۶۰۰ هزار تن بار از بنادر جابه‌جا شده و این عدد رو به افزایش است.

برنامه‌ریزی‌های گسترده‌ای برای افزایش این آمار در دست اقدام است. هدف‌گذاری برنامه هفتم توسعه، رسیدن به سهم ۲۵ درصدی ریل در جابه‌جایی بار است که نیازمند الزامات و حمایت‌های لازم خواهد بود.