درس‌های تاریخ فوتبال: از سقوط استیل‌آذین تا چالش‌های امروز استقلال

فوتبال، تنها چیدن ستارگان در کنار هم نیست؛ این واقعیتی است که تاریخ فوتبال ایران بارها آن را اثبات کرده و اکنون باشگاه استقلال در آستانه تکرار اشتباهات گذشته قرار گرفته است. از پروژه پرهزینه و شکست‌خورده استیل‌آذین تا ادعای «بهترین استقلال تاریخ» توسط مدیرعامل کنونی، همگی نشان از غفلت از اصول بنیادین موفقیت در مستطیل سبز دارند.

سقوط استیل‌آذین؛ عبرتی ۱۵ ساله

پانزده سال پیش، باشگاه استیل‌آذین با جاه‌طلبی فراوان و با دعوت از خبرنگاران، سرمربی جدید خود، لیوبیشا تومباکوویچ را معرفی کرد. این باشگاه تیمی پرستاره متشکل از بازیکنان مطرح استقلال و پرسپولیس را با ارقام نجومی گرد هم آورده بود. مدیران باشگاه در آن زمان مدعی بودند که تیم را برای قهرمانی آسیا بسته‌اند و قهرمانی لیگ برتر را قطعی می‌دانستند.

تومباکوویچ، با سابقه قهرمانی در لیگ صربستان و چین، نتوانست از این ستارگان ترکیبی هماهنگ بسازد. او تنها ۳ ماه در تهران دوام آورد و با کسب ۱۲ امتیاز از ۱۰ بازی برکنار شد. استیل‌آذین در پایان فصل به قعر جدول سقوط کرد و به لیگ یک رفت. این فاصله باورنکردنی بین تصورات اولیه و نتیجه نهایی، درسی بزرگ برای فوتبال ایران بود.

استقلال و تکرار ادعاهای بزرگ

با گذشت ۱۵ سال از آن تجربه تلخ، به نظر می‌رسد این ذهنیت همچنان در فوتبال ایران پابرجاست. علی تاجرنیا، مدیرعامل استقلال، ماه گذشته پس از خرید چندین ستاره خارجی، ادعا کرد که «بهترین استقلال تاریخ» را بسته است. این ادعای بزرگ درباره باشگاهی مطرح می‌شود که ۸۰ سال قدمت دارد و دو بار قهرمان و دو بار فینالیست آسیا شده است.

مدیران استقلال تصور می‌کردند که کارنامه درخشان بازیکنان خارجی برای کسب امتیازات در بازی‌های بزرگ و موفقیت در جام‌های داخلی و خارجی کافی است. اما باخت سنگین مقابل الوصل، شوک بزرگی بود که آن‌ها را با واقعیت‌های فوتبال آشنا کرد.

فوتبال، نه پلی‌استیشن

فوتبال در زمین چمن، شبیه بازی پلی‌استیشن نیست که با چیدن بازیکنان کنار هم بتوان به نتیجه رسید. بازیکنان هر خط برای هماهنگی نیاز به مدت‌ها تمرین در کنار یکدیگر دارند و سرمربی برای رسیدن به یک ترکیب متوازن در دفاع و حمله، به زمان زیادی احتیاج دارد.

• تنها برد این فصل استقلال مقابل مدافع عنوان قهرمانی لیگ، با ترکیبی به دست آمد که عمدتاً بازیکنان فصل گذشته بودند و در اردوی آماده‌سازی پیش‌فصل حضور داشتند.
• ترکیب استقلال مقابل تراکتور در تبریز تنها ۳ بازیکن جدید (آدان، آقاسی و سحرخیزان) داشت.
• ناکامی تیم در بازی‌های بعدی نشان می‌دهد که سا پینتو در وارد کردن بازیکنان جدید و ناآماده عجله کرده است.

چالش پیش روی تاجرنیا: تصمیم سخت

پس از باخت ۷ گله، اکنون توپ در زمین مدیریت باشگاه است و هواداران منتظر واکنش تاجرنیا هستند. گروهی معتقدند که سا پینتو باید به دلیل این ناکامی برکنار شود، اما اخراج مربی پرتغالی پس از تنها ۵ بازی به این معنی خواهد بود که انتخاب اولیه باشگاه اشتباه بوده است.

پیدا کردن سرمربی مناسب برای استقلال کار آسانی نیست و مربی بعدی نیز مانند سا پینتو برای برطرف کردن مشکلات فنی تیم، تقاضای زمان کافی خواهد داشت. دوران آرامش تاجرنیا کوتاه بود و او یک بار دیگر در آستانه یک انتخاب سخت قرار دارد. مرور اتفاقات تاریخی فوتبال ایران می‌تواند به او برای گرفتن تصمیم مناسب کمک کند.

کافی است تاجرنیا ماجراهای فصل قبل استقلال را مرور کند که تیم پس از جدایی زودهنگام نکونام وارد دور باطل تغییرات سرمربی شد و یکی از بدترین فصول تاریخ باشگاه رقم خورد. اخراج سریع سا پینتو می‌تواند گامی به سمت تکرار کابوس فصل گذشته باشد.