کشف عادت روزانه شامپانزه‌ها به مصرف الکل از میوه‌های تخمیرشده

مشاهدات میدانی پژوهشگران در جنگل‌های آفریقا پرده از یک عادت غذایی شگفت‌انگیز در میان شامپانزه‌ها برداشته است. این نخستی‌ها هر روز با خوردن میوه‌های تخمیرشده، به طور ناخواسته مقادیر قابل توجهی الکل دریافت می‌کنند که معادل نصف لیوان آبجو است. این کشف نه تنها بینش جدیدی درباره رفتار حیوانات ارائه می‌دهد، بلکه فرضیه «میمون مست» را نیز تقویت می‌کند که ریشه تمایل انسان به الکل را در اجداد نخستی‌مان جستجو می‌کند.

مصرف الکل در حیات وحش: یک پدیده رایج

پژوهشگران برای نخستین بار توانستند میزان دقیق مصرف الکل توسط شامپانزه‌های وحشی را برآورد کنند. این مطالعه که در پارک ملی کیباله اوگاندا و پارک ملی تای ساحل عاج انجام شد، نشان داد که شامپانزه‌ها میوه‌های افتاده بر زمین را جمع‌آوری کرده و می‌خورند. اگرچه هر میوه به تنهایی کمتر از نیم درصد الکل دارد، اما مصرف حجم زیادی از گوشت میوه‌های رسیده، به ویژه انجیر که بالاترین میزان الکل را در میان نمونه‌ها داشت، باعث افزایش قابل توجه الکل دریافتی می‌شود.

آلکسی مارو، دانشجوی دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، توضیح می‌دهد که شامپانزه‌های نر و ماده در هر دو زیستگاه آفریقایی، به طور میانگین روزانه حدود ۱۴ گرم اتانول خالص از طریق میوه‌های تخمیرشده دریافت می‌کنند. این مقدار معادل یک نوشیدنی استاندارد آمریکایی یا نصف پیمانه لاگر با الکل ۵ درصد است.

پروفسور رابرت دادلی از دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، می‌افزاید: «شامپانزه‌ها روزانه حدود ۵ تا ۱۰ درصد از وزن بدنشان میوه‌ی رسیده می‌خورند. حتی وقتی میزان الکل در میوه‌ها کم باشد، خوردن حجم زیادی از آن‌ها باعث می‌شود شامپانزه‌ها در پایان روز مقدار قابل‌توجهی الکل دریافت کنند.»

فرضیه «میمون مست» و ریشه‌های تمایل انسان به الکل

رابرت دادلی معتقد است که مصرف الکل توسط شامپانزه‌ها در طبیعت، از فرضیه او با عنوان «میمون مست» پشتیبانی می‌کند. این فرضیه بیان می‌کند که تمایل انسان به نوشیدن ریشه در نیاز اجداد نخستی‌مان به میوه‌های رسیده و تخمیرشده پرانرژی دارد. مارو نیز اشاره می‌کند که جذابیت انسان به الکل احتمالاً از همین میراث غذایی به وجود آمده است.

عادات الکلی در میان حیوانات

این اولین بار نیست که عادات الکلی شامپانزه‌ها ثبت می‌شود. در سال ۲۰۱۵، پژوهشگران گروهی از شامپانزه‌ها در جنوب شرقی گینه را به عنوان اولین نمونه شناخته شده از مصرف منظم و عادت‌وار الکل در طبیعت گزارش کردند. برخی از این شامپانزه‌ها حتی از ساعت ۷ صبح شروع به مصرف الکل می‌کردند و تا قبل از خواب شب به این کار ادامه می‌دادند. همچنین، فیلمی که امسال منتشر شد، نشان داد شامپانزه‌ها در کنار هم از میوه تخمیرشده درخت نان استفاده می‌کنند که به نظر می‌رسد پیوند اجتماعی میانشان را تقویت می‌کند.

شامپانزه‌ها تنها حیوانات علاقه‌مند به الکل نیستند. مروری بر شواهد که سال گذشته منتشر شد، نشان داد مصرف الکل در قلمرو حیوانات بسیار رایج است. به عنوان مثال، چشم‌گرد تنبل، با وجود ظاهر بامزه‌اش، قوی‌ترین نوشیدنی‌های الکلی را که بتواند پیدا کند، می‌نوشد.

عدم بروز مستی و مقایسه با مصرف انسانی

با وجود اینکه شامپانزه‌ها روزانه حدود ۴.۵ کیلوگرم میوه تخمیرشده می‌خورند، نشانه‌ای آشکار از مستی در آن‌ها دیده نمی‌شود. به گفته مارو، برای اینکه شامپانزه‌ها کاملاً اثر الکل را حس کنند، باید آنقدر میوه بخورند که شکمشان از پرخوری باد کند.

این در حالی است که سازمان خدمات بهداشت ملی بریتانیا (NHS) توصیه می‌کند افراد بیش از ۱۴ واحد در هفته (هر واحد معادل ۸ گرم الکل خالص) مصرف نکنند تا خطرهای سلامتی در حداقل بماند. با این حال، پژوهش‌ها نشان داده‌اند که سطح «کاملاً سالم» برای مصرف الکل اساساً وجود ندارد.

این پژوهش در ژورنال معتبر Science Advances منتشر شده است.