افزایش بی‌سابقه بودجه دفاعی آذربایجان به بیش از ۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۶

افزایش بی‌سابقه بودجه دفاعی

وزارت دارایی جمهوری آذربایجان اعلام کرده است که بودجه دفاعی و امنیتی این کشور در سال ۲۰۲۶ با افزایش ۴ درصدی، از مرز ۵ میلیارد دلار فراتر خواهد رفت. این رقم، ۲۱ درصد از مجموع کل بودجه دولت را شامل می‌شود که نشان‌دهنده اولویت بالای امنیت ملی در سیاست‌های باکو است.

طبق برآوردهای وزارت دارایی، هزینه‌های دفاع و امنیت ملی حدود ۴.۲۴ برابر بیشتر از هزینه‌های بهداشت، ۱.۷۵ برابر بیشتر از هزینه‌های آموزش و ۱.۷۹ برابر بیشتر از هزینه‌های تأمین اجتماعی خواهد بود.

این افزایش بودجه در حالی صورت می‌گیرد که حتی در سال‌های جنگ با ارمنستان، هزینه‌های دفاعی آذربایجان بین ۱۴ تا ۱۶ درصد کل بودجه عمومی بود. برای نخستین بار، در سال ۲۰۲۵ این رقم از ۲۰ درصد فراتر رفت و اکنون در سال ۲۰۲۶ به اوج خود می‌رسد.

تهدیدهای منطقه‌ای و نیاز به مدرن‌سازی

فرهاد ممدوف، تحلیلگر سیاسی، معتقد است که تهدیدها علیه جمهوری آذربایجان دیگر صرفاً در محدوده قفقاز جنوبی نیستند و ابعاد وسیع‌تری یافته‌اند. او به وضعیت جنگی روسیه در شمال و ایران در جنوب اشاره می‌کند و می‌گوید:

«گرجستان و ارمنستان ارتش‌های قدرتمندی ندارند و در چنین شرایطی، نیروهای مسلح جمهوری آذربایجان به‌عنوان تضمین‌کننده امنیت منطقه عمل می‌کنند.»

این وضعیت نیازمند اختصاص منابع مالی عظیم برای تأمین امنیت پروژه‌های انرژی و حمل‌ونقل منطقه‌ای و همچنین فراهم کردن شرایط لازم جهت فعالیت مستقل منطقه است. به گفته ممدوف، ارتش جمهوری آذربایجان در برخی حوزه‌ها به نوسازی و مدرن‌سازی سامانه‌های تسلیحاتی نیاز مبرم دارد، به‌ویژه نیروی هوایی و سامانه‌های پدافند هوایی که منابع مالی کلانی می‌طلبند. جمهوری آذربایجان در این زمینه از کشورهایی چون اسرائیل، پاکستان و ترکیه سلاح خریداری می‌کند.

تأثیر توافق صلح بر بودجه دفاعی

در سال ۲۰۲۴، سمیر شریف‌اف، وزیر دارایی سابق، در مجلس اعلام کرده بود که این کشور با فرمان الهام علی‌اف، هزینه‌های نظامی خود را افزایش می‌دهد. این افزایش بودجه در حالی صورت می‌گیرد که به نظر می‌رسد ارمنستان و جمهوری آذربایجان از زمان امضای توافقنامه صلح توسط الهام علی‌اف و نیکول پاشینیان، نخست وزیر ارمنستان، در کنار دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در واشنگتن دی سی در ۸ اوت، گام‌های مهمی در روند صلح برداشته‌اند.

در اواخر ماه اوت، نیکول پاشینیان، نخست وزیر ارمنستان، اعلام کرد که ممکن است توان دفاعی کشورش در سال ۲۰۲۶ افزایش نیابد و این امر را «منطقی» دانست، زیرا ارمنستان و جمهوری آذربایجان «صلح برقرار کرده‌اند». این تفاوت در رویکرد دو کشور همسایه، نشان‌دهنده دیدگاه‌های متفاوت آن‌ها نسبت به امنیت منطقه‌ای و آینده روابط دوجانبه است.