سهم ناچیز اروپا در تجارت ایران؛ چین و روسیه، شرکای اصلی اقتصادی

وضعیت کنونی تجارت ایران و اروپا

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، کل مبادلات تجاری میان ایران و اتحادیه اروپا در سال گذشته میلادی تنها حدود ۶ میلیارد دلار بوده است. این رقم در مقایسه با حجم کلی تجارت خارجی ایران که از ۲۰۰ میلیارد دلار فراتر رفته، بسیار ناچیز به نظر می‌رسد.

• سهم اروپا از صادرات ایران: سهم کشورهای اروپایی از درآمدهای ارزی ایران، یعنی صادرات، کمتر از یک درصد است.
• درآمد ارزی ایران: ایران در سال گذشته ۱۱۵ میلیارد دلار درآمد نفتی و غیرنفتی داشته است.
• صادرات به اروپا: کل صادرات ایران به اروپا تنها ۸۰۰ میلیون دلار بوده که معادل ۰.۰۷ درصد از کل درآمدهای ارزی کشور است.

مقایسه با شرکای تجاری اصلی: چین و روسیه

سهم اتحادیه اروپا از تجارت خارجی ایران سالانه در حال کاهش است و در مقابل، روابط تجاری ایران با قدرت‌های شرقی نظیر چین و روسیه به طور فزاینده‌ای در حال گسترش است.

در سال گذشته، حجم تجارت غیرنفتی ایران ۱۳۱ میلیارد دلار بوده که از این میزان، ۳۳ میلیارد دلار با چین و حدود ۲.۴ میلیارد دلار با روسیه انجام شده است. این در حالی است که کل صادرات ایران به اروپا در سال ۱۴۰۳ کمتر از یک میلیارد دلار بوده است.

روسیه به تنهایی بیش از یک میلیارد دلار کالا از ایران وارد کرده است، که نشان می‌دهد ارزآوری این کشور برای ایران بیشتر از مجموع کل کشورهای اروپایی است.

مجموع واردات ایران از کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیز در سال گذشته به ۶ میلیارد دلار کاهش یافته، در حالی که ایران از چین نزدیک به ۲۰ میلیارد دلار واردات دارد. با احتساب واردات نفت چین از ایران که در سال گذشته بیش از ۶۰ میلیارد دلار بوده، حجم تجارت دوجانبه ایران و چین به بیش از ۹۰ میلیارد دلار می‌رسد که ۱۵ برابر کل تجارت ایران و اروپاست.

در مجموع، تجارت ایران با روسیه و چین بیش از ۱۵.۵ برابر کل تجارت ایران و اروپاست.

آینده روابط تجاری ایران

چین و روسیه در حال حاضر بزرگ‌ترین شرکای تجاری ایران محسوب می‌شوند و سهم قابل توجهی در اقتصاد کشور دارند. با اجرای توافقات تجاری دوجانبه و همچنین در چارچوب پیمان شانگهای، سازمان اوراسیا و بریکس، انتظار می‌رود تجارت ایران با این دو کشور بیش از پیش افزایش یابد و وابستگی به بازارهای اروپایی به حداقل برسد.