آخرین آمار و اقدامات دانشگاه علوم پزشکی کردستان در مبارزه با هپاتیت

هپاتیت، عفونتی ویروسی که منجر به التهاب و تورم کبد می‌شود، می‌تواند آسیب‌های جدی به این عضو حیاتی وارد کند. این بیماری که اغلب مردم آن را با نام یرقان یا زردی می‌شناسند، در صورت عدم تشخیص و درمان به‌موقع، عوارض وخیمی چون سیروز و سرطان کبد را در پی دارد. در حالی که شیوع جهانی این بیماری در دهه‌های اخیر روند نزولی داشته، همچنان به عنوان یک معضل بهداشتی-درمانی در بسیاری از کشورها مطرح است.

انواع هپاتیت و راه‌های انتقال

هپاتیت به دو گروه اصلی تقسیم می‌شود:

• هپاتیت‌های نوع A و E: عمدتاً از طریق آب و مواد غذایی آلوده منتقل می‌شوند.
• هپاتیت‌های نوع B، C و D: از طریق تماس با خون آلوده، تزریقات با سرنگ مشترک، روابط جنسی محافظت‌نشده و انتقال از مادر به نوزاد سرایت می‌کنند.

دکتر جهانبخش یوسفی، مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های مرکز بهداشت استان کردستان، در گفت‌وگو با خبرنگار ما، به تشریح علائم و راه‌های انتقال این بیماری پرداخت.

«هپاتیت در مرحله حاد معمولاً بدون علامت است، اما در صورت بروز علائم، به صورت نشانه‌های شبه آنفلوانزا (خستگی، تب، درد بدن)، بی‌اشتهایی، تهوع، درد شکم، ادرار تیره، مدفوع روشن و زردی چشم و پوست ظاهر می‌شود.»

وی افزود، علاوه بر راه‌های اصلی انتقال، اقداماتی نظیر خالکوبی، حجامت، سوراخ کردن گوش، ختنه و خدمات پزشکی و دندانپزشکی در شرایط غیربهداشتی و با استفاده از وسایل غیراستریل نیز می‌توانند احتمال ابتلا را افزایش دهند. لازم به ذکر است که هپاتیت از طریق دست دادن، عطسه، سرفه و معاشرت معمولی منتقل نمی‌شود.

اقدامات دانشگاه علوم پزشکی کردستان در شناسایی و درمان

با توجه به ماهیت پنهان هپاتیت C که از آن به عنوان «بیماری خاموش» یاد می‌شود، دانشگاه علوم پزشکی کردستان دسترسی گسترده و کاملاً رایگان به خدمات تشخیص و درمان این بیماری را برای شهروندان فراهم کرده است. شعار امسال سازمان جهانی بهداشت نیز بر شکستن موانع اقتصادی، اجتماعی و ساختاری برای دسترسی آسان‌تر و مؤثرتر به خدمات پیشگیری، تشخیص و درمان هپاتیت تمرکز دارد.

در همین راستا، پویش «پیش به سوی حذف هپاتیت C» در بازه زمانی ۴ تا ۱۱ مرداد ماه، با تمرکز بر آموزش عمومی، بیماریابی در گروه‌های پرخطر، جلب مشارکت نهادهای غیردولتی و حمایت سیاست‌گذاران برگزار شد.

امکان تولد نوزاد سالم از مادر مبتلا

دکتر یوسفی تأکید کرد که مادری که مبتلا به هپاتیت B است، می‌تواند با انجام آزمایشات مشخص و اقدامات درمانی در دوران بارداری، فرزند سالمی به دنیا بیاورد. همچنین، تمامی خدمات مشاوره و تشخیص مربوط به هپاتیت B برای مادران باردار نیازمند، به صورت رایگان انجام می‌شود.

آمار جهانی، کشوری و استانی هپاتیت

آمارها نشان می‌دهد که این بیماری همچنان یک چالش جدی بهداشتی در سطح جهان است:

• جهان: حدود ۳۰۴ میلیون نفر به هپاتیت B و C مبتلا هستند و سالانه ۱.۳ میلیون نفر به دلیل عوارض وخیم آن جان خود را از دست می‌دهند. روزانه ۸ هزار مورد جدید هپاتیت B و C در دنیا شناسایی می‌شود.
• ایران: شیوع هپاتیت B حدود یک درصد است و سالانه حدود ۸ هزار مورد جدید شناسایی می‌شود.
• کردستان: سال گذشته ۱۴۶ نفر به هپاتیت B و ۱۲۸ مورد جدید به هپاتیت C مبتلا شناسایی و تحت درمان قرار گرفتند.

میزان سرایت ویروس هپاتیت ۱۰۰ برابر بیشتر از HIV برآورد می‌شود، اما با انجام واکسیناسیون سراسری، شیوع هپاتیت B در کودکان زیر پنج سال در سطح جهانی از ۴.۷ درصد به زیر یک درصد کاهش یافته است.

نقش مرکز مشاوره هپاتیت سنندج در ریشه‌کنی

اکثر مبتلایان به هپاتیت C از بیماری خود بی‌اطلاع هستند. از این رو، از افراد پرخطر درخواست می‌شود برای مشاوره و انجام تست به مراکز تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مراجعه کنند. مرکز مشاوره هپاتیت در سنندج، واقع در سه‌راه شریف‌آباد، از سال ۱۴۰۰ راه‌اندازی شده است.

• تاکنون از ۱۱ هزار و ۷۰۰ نفر از نظر ابتلا به هپاتیت C آزمایش به عمل آمده است.
• ۳۱۰ نفر به طور رایگان تحت درمان قرار گرفته‌اند.

طول دوره درمان و اهمیت تشخیص زودهنگام

آزمایش و داروهای تجویز شده در مرکز مشاوره هپاتیت سنندج کاملاً رایگان است. طول دوره درمان تنها سه ماه و شامل مصرف روزانه یک قرص است. پس از سه ماه، آزمایشات لازم برای بررسی موفقیت درمان انجام می‌شود و اغلب بهبودی کامل حاصل می‌گردد.

شناسایی زودهنگام بیماری منجر به شروع درمان به‌موقع، بهبودی فرد و جلوگیری از ابتلا به عوارض وخیم مانند سیروز و سرطان کبد می‌شود. این اقدامات در راستای تعهد ملی به حذف هپاتیت‌های ویروسی و ارتقاء سلامت عمومی در استان کردستان انجام می‌شود.