تاکید بر خودگردانی و مشارکت دانشگاه‌ها در حل مسائل ملی

تغییر نگرش دولت و اشتیاق به همکاری

رئیس دانشگاه تهران با تأکید بر اینکه دولت‌های گذشته تمایل کمتری به همکاری با دانشگاه‌ها داشتند یا طرح‌های واگذار شده به مرحله اجرا نمی‌رسید، اظهار داشت: «اکنون رئیس‌جمهور با اشتیاق فراوان به دنبال همکاری دولت با دانشگاه‌هاست و وزیر علوم، تحقیقات و فناوری نیز گزارش عملکرد هفتگی را به ایشان ارائه می‌دهد.»

وی افزود که دولت فعلی هم به همکاری با دانشگاه‌ها باور و علاقه دارد و هم به دنبال نتایج ملموس است. امید از دانشگاه‌ها خواست تا با تقسیم مأموریت‌ها و پذیرش نقش محوری در حل مسائل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و فنی، مشارکت جدی‌تری در اداره امور کشور داشته باشند.

به عنوان نمونه‌ای از این همکاری، رئیس دانشگاه تهران به تشکیل «شورای همکاری دولت و دانشگاه برای مدیریت بحران آب» اشاره کرد. این شورا با حضور نمایندگان دستگاه‌های مربوطه تشکیل شده و قرار است ظرف دو ماه گزارش خود را ارائه دهد.

مطالبه خودگردانی مالی و اختیارات بیشتر

یکی از محورهای اصلی سخنان رئیس دانشگاه تهران، موضوع خودگردانی دانشگاه‌ها بود. وی تصریح کرد: «دانشگاه‌ها به دولت وابسته هستند و اختیارات مالی و تصمیم‌گیری لازم را ندارند. دولت یا باید منابع مالی کافی در اختیار دانشگاه‌ها قرار دهد یا اختیار کامل مالی و آموزشی را به آن‌ها واگذار کند.»

امید به وجود صدها رشته دانشگاهی غیرضروری در نظام آموزش عالی کشور اشاره کرد و گفت: «در صورت داشتن اختیار، می‌توانیم این رشته‌ها را حذف کرده و به سمت تقاضای واقعی جامعه حرکت کنیم.»

وی با مقایسه دانشگاه‌های ایران با الگوهای موفق جهانی نظیر هاروارد، ام‌آی‌تی، آکسفورد و استنفورد، و حتی دانشگاه‌های منطقه مانند ملک سعود و دانشگاه بیروت، خاطرنشان کرد که این دانشگاه‌ها از منابع مالی بیشتر و حق تصمیم‌گیری برخوردارند و همین امر به روند صعودی آن‌ها در سال‌های اخیر کمک کرده است.

رئیس دانشگاه تهران اعلام کرد که در حال حاضر، ۷۰ درصد منابع دانشگاه تهران از دولت و ۳۰ درصد از درآمدهای خود دانشگاه تأمین می‌شود. هدف‌گذاری این است که سهم درآمدهای خود دانشگاه به ۷۰ درصد برسد و تنها ۳۰ درصد از دولت کمک گرفته شود.

امید در پایان تأکید کرد: «اگر بتوانیم دانشگاه را به عنوان نهاد عمومی غیردولتی به تصویب برسانیم و به سمت خودگردانی حرکت کنیم، دانشگاه بسیار موفق خواهد بود؛ در غیر این صورت، اتفاق خاصی نخواهد افتاد.»

اولویت‌های وزارت علوم و نقش دانشگاه‌های پیشرو

حسین سیمایی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، نیز در این اجلاس بر اهمیت مطالبات برخاسته از دانشگاه‌ها تأکید کرد و گفت: «مطالبات وقتی از دانشگاه‌ها شروع شود، بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد؛ چرا که همه برنامه‌ها برای دانشگاه است و این دانشگاه‌ها هستند که رتبه می‌گیرند.»

وی به جایگاه ویژه ۱۵ دانشگاه پیشرو کشور اشاره کرد و افزود: «این ۱۵ دانشگاه در خط مقدم هستند و انتظار بیشتری از آن‌ها وجود دارد. امیدوارم جلسات این دانشگاه‌ها به صورت پی در پی برگزار شود و نه تنها به تبادل‌نظر، بلکه به اجرا، اقدام و پیگیری عملی منجر شود.»

وزیر علوم در بخش دیگری از سخنانش، اولویت‌های آغازین وزارت متبوعش را برشمرد: «از آغاز شروع کار، دو مسأله جذب استاد و پذیرش دانشجو برای وزارت علوم در اولویت قرار گرفت تا اطمینان حاصل شود هر دو گروه با کیفیت بالا وارد دانشگاه‌ها می‌شوند.»

بررسی درخواست‌های الحاق و موضوعات تخصصی اجلاس

احمدرضا خضری، مشاور وزیر و مدیرکل حوزه وزارتی وزارت علوم، با گرامیداشت هفته دفاع مقدس، اعلام کرد که تمام درخواست‌های پیوستن به این اجلاس با دقت فراوان و بر اساس معیارهای دقیق علمی و آکادمیک بررسی می‌شوند.

وی افزود: «به تدریج به تمامی درخواست‌ها رسیدگی و نتایج اعلام خواهد شد، اما تصمیم نهایی درباره الحاق دانشگاه‌های جدید به عهده روسای دانشگاه‌های عضو است.»

در این اجلاس، روسای دانشگاه‌های برجسته‌ای از جمله تهران، اصفهان، تبریز، تربیت مدرس، شهید باهنر، شهید بهشتی، شهید چمران اهواز، شیراز، صنعتی اصفهان، صنعتی امیرکبیر، صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، صنعتی شریف، علم و صنعت ایران، فردوسی مشهد و علامه طباطبائی حضور داشتند.

موضوعات اصلی مورد بررسی در این اجلاس تخصصی شامل:

• خودگردانی دانشگاه و تنوع‌بخشی منابع درآمدی دانشگاه‌های سطح یک
• مشکلات جذب هیئت علمی با رویکرد واگذاری اختیارات بیشتر به دانشگاه‌های سطح یک کشور
• ساماندهی خوشه‌های مشورتی