مشاوره پیش از ازدواج؛ راهکاری قانونی برای کاهش طلاق در البرز

الزام قانونی و ضرورت عقلی مشاوره پیش از ازدواج

فاضلی هریکندی با اشاره به مواد ۷۹، ۸۰ و ۸۱ فصل ۱۶ برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران، مشاوره پیش از ازدواج را یک اصل قانونی و راهکاری موثر برای کاهش طلاق دانست. وی افزود که این موضوع علاوه بر الزام قانونی، از نظر عقلی و عرفی نیز مورد تایید است و در برنامه‌های عملیاتی دادگستری استان‌ها نیز بر آن تاکید شده است.

رئیس کل دادگستری استان البرز تاکید کرد که مشاوره پیش از ازدواج از جنبه پیشگیرانه، اولویتی غیرقابل انکار نسبت به مشاوره پیش از طلاق دارد. وی با اشاره به تنوع قومیتی و فرهنگی بالای استان البرز، که آن را «ایران کوچک» می‌نامند، بیان کرد که ناآگاهی زوجین نسبت به یکدیگر، به ویژه در چنین استان‌هایی، نمود بیشتری پیدا می‌کند.

آمار نگران‌کننده طلاق در البرز

آمارها نشان می‌دهد که هم نرخ ازدواج و هم نرخ طلاق در استان البرز روند کاهشی داشته است. کاهش ازدواج، به خصوص با توجه به نرخ رشد ۲.۷ درصدی استان و بالا رفتن سن ازدواج، نگران‌کننده است و ریشه آن تنها در مسائل اقتصادی نیست. تجربیات گذشته نشان داده که مشوق‌های مالی و اقتصادی به تنهایی راهگشا نیستند.

یک چهارم طلاق‌ها در پنج سال نخست زندگی مشترک زوجین رخ می‌دهد که ریشه در عدم شناخت کافی زوجین از یکدیگر دارد و ضرورت اتخاذ راهکارهای لازم برای حل این مشکل را دوچندان می‌کند.

فاضلی هریکندی مشاوره پیش از ازدواج را راهکاری کارآمد برای افزایش شناخت زوجین از یکدیگر دانست. او افزود که عدم مشاوره تنها به طلاق منجر نمی‌شود، بلکه بسیاری از اختلافات زوجین، مشکلات با فرزندان، انحرافات و دعاوی خانوادگی و اجتماعی نیز می‌تواند ناشی از عدم مشاوره پیش و پس از ازدواج باشد.

۸۸ درصد متقاضیان طلاق، بدون مشاوره پیش از ازدواج

بررسی‌های انجام شده در معاونت پیشگیری از وقوع جرم استان البرز نشان می‌دهد که علل مراجعه زوجین به مراکز مشاوره پیش از طلاق، همان مواردی است که باید در مشاوره‌های پیش از ازدواج شناسایی و حل می‌شدند. نکته قابل توجه این است که ۸۸ درصد از این افراد، مشاوره پیش از ازدواج نداشته‌اند.

رئیس کل دادگستری استان البرز با تاکید بر اینکه مشاوره پیش از ازدواج و طلاق یک ضرورت عقلی است که متخصصان نیز بر آن صحه می‌گذارند، متذکر شد که یکی از موانع جدی، الزامی شدن آن است که با استفاده از ابزارهای قانونی می‌توان این الزام را ایجاد کرد؛ هرچند شور و شوق و عجله زوجین و خانواده‌ها برای تشکیل خانواده ممکن است شرایط هیجانی ایجاد کند.

راهکارهای ترویج مشاوره پیش از ازدواج

برای ترویج فرهنگ مشاوره پیش از ازدواج، راهکارهای متعددی پیشنهاد شده است:

• برگزاری دوره‌های آموزشی: در مدارس متوسطه دوم برای آگاهی‌بخشی به دانش‌آموزان.
• کارگاه‌های آموزشی: در مراکز بهداشتی و درمانی برای معرفی مشاوره پیش از ازدواج.
• تولید و پخش برنامه‌های آموزشی: از طریق صداوسیمای مرکز استان برای اطلاع‌رسانی و ترویج اهمیت مشاوره.

فرید نجف‌نیا، معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان البرز، که طرح مشاوره پیش از ازدواج را تدوین کرده است، بر آموزش مهارت‌های زندگی پیش از ازدواج تاکید کرد. وی بیان داشت که بخش قابل توجهی از اختلافات و طلاق‌ها ناشی از ناآگاهی زوجین از مهارت‌های زندگی مشترک، نداشتن مهارت گفت‌وگو، عدم شناخت وظایف و حقوق یکدیگر و ناتوانی در مدیریت اختلافات است.

نجف‌نیا افزود که جامعه هزینه‌های زیادی بابت طلاق، اختلافات خانوادگی، افسردگی‌ها و آسیب‌های اجتماعی می‌پردازد که تنها شامل هزینه‌های مالی نیست، بلکه آرامش روحی خانواده‌ها و امنیت روانی فرزندان را نیز از بین می‌برد. او تاکید کرد که با آموزش مهارت‌های لازم به جوانان و ورود آگاهانه‌تر به زندگی مشترک، می‌توان از بروز بسیاری از مشکلات جلوگیری کرد.

نتایج اجرای طرح الزامی شدن مشاوره پیش از ازدواج

معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان البرز به نتایج مثبت اجرای طرح الزامی شدن مشاوره پیش از ازدواج اشاره کرد که شامل موارد زیر است:

• تقویت بنیان خانواده
• کاهش نرخ طلاق
• ارتقاء سلامت و بهداشت روانی جامعه
• پیشگیری از مشکلات روانشناختی