پیشرفت‌های پزشکی قانونی ایران: از تولید کیت ژنتیک تا تاسیس دانشکده

تولیدات دانش‌بنیان و دستاوردهای فناورانه

مرکز تحقیقات پزشکی قانونی در سال‌های اخیر موفق به ساخت و تولید محصولات مورد نیاز سازمان شده است. این دستاوردها شامل موارد زیر است:

• دستگاه هموژنایزر: این دستگاه که در حال حاضر در مراکز پزشکی قانونی مورد استفاده قرار می‌گیرد، با آخرین استانداردهای روز دنیا مطابقت دارد.
• کیت ژنتیک: این کیت که در آزمایشگاه‌های ژنتیک سازمان و بانک اطلاعات هویت ژنتیک ایران به کار می‌رود، به عنوان اولین محصول در جهان اسلام موفق به دریافت استاندارد ایزو ۱۸۳۸۵ شده است.
• دستگاه الکل‌سنج تنفسی: ایران با تولید این دستگاه، به هفتمین کشور دنیا در این زمینه تبدیل شده است.

گستردگی خدمات و نقش در اجرای عدالت

پزشکی قانونی سازمانی تخصصی، علمی و فنی است که با حرکت در مرز دانش به اجرای عدالت کمک می‌کند. این سازمان علاوه بر ارتباط تنگاتنگ با نهادهای علمی و دانشگاهی کشور، به واسطه در اختیار داشتن آمار و داده‌های خاص و منحصر‌به‌فرد، مورد استناد نهادهای بین‌المللی در زمینه‌های مختلف از جمله آمار مربوط به تلفات حوادث رانندگی است.

معاینات بالینی و پرونده‌های قضایی

بخش عمده‌ای از خدمات سازمان پزشکی قانونی مربوط به افراد زنده است. سالانه به طور متوسط به بیش از یک میلیون و نهصد هزار پرونده در حوزه معاینات بالینی رسیدگی می‌شود که شامل موضوعاتی همچون تصادفات، نزاع، معاینات اختصاصی زنان و مردان، روان‌پزشکی قانونی و غیره است.

نظریه‌های کارشناسی صادر شده در سازمان به حدود دو و نیم میلیون مورد در سال می‌رسد. از کل پرونده‌های ارجاعی، تنها حدود سه درصد (نزدیک به صد هزار پرونده) به حوزه تشریح مربوط می‌شود که در مقایسه با دیگر بخش‌های تخصصی عدد ناچیزی است، هرچند بخش تشریح یکی از بخش‌های تخصصی و مهم این سازمان محسوب می‌شود.

در موارد عادی، جواز دفن افراد متوفی در زمانی کمتر از دو ساعت صادر و پیکرها تحویل بستگان می‌شود. با این حال، در مواردی که نیاز به آزمایش‌های تخصصی برای تعیین علت مرگ باشد، این فرآیند ممکن است حدود دو و نیم ماه به طول انجامد.

همکاری‌های علمی و توسعه آموزشی

بیش از شش هزار عضو هیئت علمی دانشگاه‌ها با کمیسیون‌های پزشکی قانونی همکاری دارند و پرونده‌های ارجاعی را مورد بررسی قرار می‌دهند. این همکاری‌ها نشان‌دهنده اهمیت نقش دانشگاهیان در فرآیندهای کارشناسی سازمان است.

تاسیس دانشکده پزشکی قانونی

رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور به تاسیس دانشکده پزشکی قانونی و اخذ مجوز راه‌اندازی آن اشاره کرد. برای آغاز به کار این دانشکده، همکاری بیشتر وزارت علوم و بهداشت ضروری است تا با جذب اعضای هیئت علمی و ارائه آموزش‌های تخصصی، به تربیت متخصصان مورد نیاز در حوزه‌های پزشکی قانونی، روان‌پزشکی قانونی و سم‌شناسی قانونی کمک شود.

اظهارنظر کارشناسی پزشکی قانونی جزو لاینفک پرونده‌های قضایی در مسیر اجرای عدالت است و این سازمان در بسیاری از پرونده‌های مهم با صدور نظریه کارشناسی خود، به عنوان فصل‌الخطاب، موجب حفظ آرامش جامعه و تامین امنیت شده است.