پزشکی قانونی ایران؛ از تولید کیت ژنتیک جهانی تا رسیدگی به میلیون‌ها پرونده

تولیدات دانش‌بنیان و افتخارات بین‌المللی

عباس مسجدی، رئیس سازمان پزشکی قانونی، در جریان بازدید از مرکز تشخیصی و آزمایشگاهی پزشکی قانونی استان تهران، به دستاوردهای مرکز تحقیقات این سازمان اشاره کرد. وی تأکید کرد که پزشکی قانونی برای تولید محصولات خود از ظرفیت دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان بهره می‌برد.

• دستگاه هموژنایزر: این دستگاه که توسط مرکز تحقیقات پزشکی قانونی تولید شده، با آخرین استانداردهای روز دنیا مطابقت دارد و در حال حاضر در این مرکز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
• کیت ژنتیک: کیت ژنتیک تولیدی مرکز تحقیقات، که هم‌اکنون در آزمایشگاه‌های ژنتیک سازمان و بانک اطلاعات هویت ژنتیک ایران به کار گرفته می‌شود، به عنوان اولین محصول در جهان اسلام موفق به دریافت گواهینامه ایزو 18385 شده است.
• دستگاه الکل‌سنج تنفسی: ایران با ساخت این محصول، به هفتمین کشور دنیا در این زمینه تبدیل شده است.

گستردگی خدمات و نقش محوری در عدالت

مسجدی با تأکید بر تخصصی، علمی و فنی بودن سازمان پزشکی قانونی، اظهار داشت که این سازمان با حرکت در مرز دانش به اجرای عدالت کمک می‌کند. وی به ارتباط تنگاتنگ پزشکی قانونی با نهادهای علمی و دانشگاهی کشور، از جمله وزارت بهداشت، اشاره کرد و افزود که آمار و داده‌های خاص و منحصر به فرد این سازمان، مورد استناد نهادهای بین‌المللی در زمینه‌های مختلف، از جمله آمار تلفات حوادث رانندگی، قرار می‌گیرد.

معاینات بالینی: بخش عمده خدمات

برخلاف تصور عمومی، بخش عمده‌ای از خدمات سازمان پزشکی قانونی مربوط به افراد زنده است. بخش معاینات بالینی، یکی از مهم‌ترین حوزه‌های فعالیت سازمان، سالانه به طور متوسط به بیش از یک میلیون و نهصد هزار پرونده رسیدگی می‌کند. این خدمات شامل موضوعاتی همچون تصادفات، نزاع، معاینات اختصاصی زنان و مردان، و روان‌پزشکی قانونی می‌شود.

آمار پرونده‌ها و زمان صدور جواز دفن

• نظریه‌های کارشناسی: نظریه‌های صادر شده در سازمان به حدود دو و نیم میلیون مورد در سال می‌رسد.
• حوزه تشریح: تنها حدود سه درصد از کل پرونده‌های ارجاعی به سازمان، یعنی نزدیک به صد هزار پرونده، به حوزه تشریح مربوط می‌شود که در مقایسه با دیگر بخش‌های تخصصی، عدد ناچیزی است.
• صدور جواز دفن: به طور متوسط، جواز دفن افراد متوفی در پزشکی قانونی در زمانی کمتر از دو ساعت صادر و پیکرها تحویل بستگان می‌شود. در مواردی که نیاز به آزمایش‌های تخصصی است، تعیین علت مرگ حدود دو و نیم ماه زمان می‌برد.

همکاری‌های علمی و نیاز به توسعه آموزش

رئیس سازمان پزشکی قانونی به فعالیت بخش تخصصی کمیسیون و آزمایشگاه نیز اشاره کرد و گفت که در حال حاضر بیش از شش هزار عضو هیأت علمی دانشگاه‌ها با کمیسیون‌های پزشکی قانونی همکاری دارند و پرونده‌های ارجاعی را بررسی می‌کنند.

وی همچنین به تأسیس دانشکده پزشکی قانونی و اخذ مجوز راه‌اندازی آن اشاره کرد و خواستار همکاری بیشتر وزارت علوم و بهداشت برای جذب اعضای هیأت علمی و ارائه آموزش‌های تخصصی شد. تربیت متخصصان پزشکی قانونی، روان‌پزشکی قانونی و سم‌شناسی قانونی در این دانشکده از جمله اهداف این سازمان است.

نقش پزشکی قانونی در دستگاه قضایی

مسجدی تأکید کرد که اظهارنظر کارشناسی پزشکی قانونی جزو لاینفک پرونده‌های قضایی در مسیر اجرای عدالت است. این سازمان در بسیاری از پرونده‌های مهم با صدور نظریه کارشناسی خود، به عنوان فصل‌الخطاب، موجب حفظ آرامش جامعه و تأمین امنیت شده و کمک شایانی به دستگاه قضایی در صدور احکام پرونده‌ها می‌کند.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد که با رفع مشکلات و تأمین نیازهای این سازمان خدمت‌رسان، بتوان گام‌های مؤثرتری در مسیر اجرای عدالت برداشت.