بلاتکلیفی کشاورزان: تاخیر ۲ ماهه در اعلام نرخ خرید تضمینی گندم

با گذشت حدود دو ماه از مهلت قانونی تعیین و اعلام قیمت خرید تضمینی محصولات اساسی، کشاورزان کشور همچنان در بلاتکلیفی به سر می‌برند. این تاخیر که با آغاز کشت گندم در استان‌های سردسیر همزمان شده، برنامه‌ریزی برای سال زراعی آینده را مختل کرده و انتقاد شدید نمایندگان مجلس را در پی داشته است.

هشدار مجلس به وزیر جهاد کشاورزی

پیمان فلسفی، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس، با اشاره به پایان شهریورماه و لزوم تعیین سطح و الگوی کشت توسط کشاورزان، به وزیر جهاد کشاورزی هشدار داد. وی تاکید کرد که اگر قیمت خرید تضمینی گندم در همین هفته مشخص نشود، وزیر باید در مجلس پاسخگو باشد. این در حالی است که مسئولان وزارت جهاد و اعضای شورای قیمت‌گذاری، دلایلی همچون درگیری با مسائل جنگ و برهم خوردن برنامه‌ریزی‌ها را برای این تاخیر عنوان می‌کنند که از نظر نمایندگان مجلس توجیه‌پذیر نیست.

غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، در حاشیه هیئت دولت اعلام کرد که قیمت خرید تضمینی گندم طی یک تا دو هفته آینده اعلام خواهد شد. وی دلیل تاخیر را وجود اختلاف نظر در عدد نرخ تضمینی گندم دانست.

اختلاف نظر بر سر قیمت‌گذاری و عملکرد تولید

عطاالله هاشمی، عضو شورای قیمت‌گذاری محصولات اساسی، از برگزاری اولین جلسه شورا در هفته گذشته خبر داد. وی افزود که بر اساس نظرات کارشناسی تشکل‌های غیردولتی، بنیاد ملی گندمکاران، اتاق اصناف کشاورزی، اتحادیه تعاونی‌های روستایی، سازمان نظام مهندسی کشاورزی، دو کشاورز خبره و مرکز پژوهش‌های اقتصادی وزارت جهاد، با شاخص هزینه تولید و سود متعارف، نرخ ۳۲ هزار و ۵۰۰ تومان پیشنهاد شده است. اما این پیشنهاد با مقاومت و واکنش «غیرمنطقی» سازمان برنامه و وزارت امور اقتصاد و دارایی مواجه شده است.

• پیشنهاد کارشناسی: ۳۲ هزار و ۵۰۰ تومان بر اساس هزینه تولید و سود متعارف.
• مخالفت: سازمان برنامه و وزارت اقتصاد بدون ارائه دلیل منطقی.

هاشمی تصریح کرد که وزارت اقتصاد و سازمان برنامه بدون هیچ دلیلی در صدد تضعیف بخش کشاورزی هستند. وی به تفاوت فاحش در محاسبه عملکرد گندم در هر هکتار اشاره کرد:

این اختلاف در محاسبه عملکرد، به گفته هاشمی، امنیت غذایی کشور را به چالش می‌کشد، زیرا رقم ۷۲۰۰ کیلوگرم «رویایی و مدینه فاضله» برای بخش کشاورزی است که حتی در سطح جهانی نیز کشورهای عرضه کننده گندم چنین راندمان متوسطی ندارند.

چالش‌های پیش‌روی خودکفایی گندم

علیقلی ایمانی، مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران، نیز بر لزوم اجرای صحیح قانون خرید تضمینی تاکید کرد. وی بیان داشت که نگاه سازمان برنامه و بودجه که به دنبال تامین منابع مالی است، با نگاه کارشناسی سنخیتی ندارد. ایمانی به اختلاف ۶ تا ۷ هزار تومانی در قیمت پیشنهادی بین سازمان برنامه و وزارت اقتصاد با سایر اعضا اشاره کرد و آن را «غیرمنطقی» خواند.

وی افزود که برای دستیابی به عملکرد ۷۲۰۰ کیلوگرم در هکتار، الزامات لازم باید اجرا شود، اما عدم تخصیص اعتبارات کافی مانع از اجرای الگوی کشت شده است. ایمانی پرداخت یارانه گندم از جیب کشاورز را «ظلم آشکار» دانست و به افزایش هزینه‌های تولید اشاره کرد:

• افزایش قیمت آب بها و برق: ۳۵ درصد
• افزایش قیمت سموم: ۳ برابر
• افزایش قیمت تراکتور و ادوات کشاورزی: ۴۰ تا ۴۵ درصد
• افزایش نرخ گندم: تنها ۱۷ درصد

این وضعیت منجر به بدهکار شدن کشاورزان و عدم توانایی در پرداخت تسهیلات بانکی می‌شود. ایمانی تاکید کرد که برای رسیدن به خوداتکایی ۹۰ درصدی در پنج محصول اساسی در برنامه هفتم، باید مشوق‌ها و یارانه‌های لازم به کشاورزان پرداخت شود، در غیر این صورت اهداف برنامه محقق نخواهد شد.

با توجه به اهمیت خودکفایی گندم در تامین امنیت غذایی خانوار، انتظار می‌رود نرخ مناسب و منطقی برای کشاورزان و مردم تعیین و ابلاغ شود تا با ترغیب به کشت محصولات اساسی، خودکفایی و پایداری تولید محقق گردد.