بحران پارکینگ در نسیم‌شهر: پیاده‌روها در اشغال خودروها

نسیم‌شهر، واقع در حومه جنوب غربی تهران و بخشی از شهرستان بهارستان با جمعیتی بالغ بر ۲۰۰ هزار نفر، این روزها با معضلی جدی دست و پنجه نرم می‌کند: کوچه‌هایی که به دلیل پارک بی‌رویه خودروها، عملاً به پارکینگ‌های شخصی تبدیل شده‌اند و عبور و مرور عابران پیاده را با چالش‌های فراوان مواجه کرده‌اند. این وضعیت، نتیجه سال‌ها رشد بی‌رویه و بی‌برنامه شهری است که اکنون هزینه‌های سنگینی را بر دوش ساکنان و مدیریت شهری تحمیل می‌کند.

ریشه‌های معضل: ساخت‌وسازهای بدون پارکینگ

بر اساس گزارش‌های شهرداری، بسیاری از ساختمان‌های جدید در نسیم‌شهر، قوانین شهرسازی را که بر لزوم تأمین پارکینگ تأکید دارند، نادیده گرفته‌اند. این بی‌توجهی، منجر به سرریز خودروها به فضاهای عمومی و اشغال پیاده‌روها شده است. یک مطالعه در سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد که بیش از ۴۰ درصد از ساخت‌وسازها در اطراف تهران فاقد پارکینگ کافی هستند، آماری نگران‌کننده که به تشدید ترافیک و به خطر افتادن ایمنی عابران، به ویژه کودکان و سالمندان، دامن می‌زند.

یکی از ساکنان محلی می‌گوید: «ساختمان‌های غیرقانونی بدون پارکینگ، پیاده‌روها را به پارکینگ‌های شخصی تبدیل کرده‌اند.»

این مشکل ریشه در اجرای ضعیف قوانین در دوران رونق ساخت‌وساز دارد. ماده ۱۰۰ قانون شهرداری‌ها، تأمین یک فضای پارکینگ به ازای هر ۱۰۰ متر مربع را برای تمامی سازه‌های مسکونی و تجاری الزامی می‌داند، اما در نسیم‌شهر، برخی سازندگان این قوانین را دور زده‌اند. ساکنان معتقدند اگر ناظران در گذشته به درستی به وظایف خود عمل می‌کردند، امروز پیاده‌روها به پارکینگ خودروها تبدیل نمی‌شدند.

رویکرد شهرداری و چالش‌های گذشته

شهردار نسیم‌شهر، محمدرضا باباحسینی، از رویکرد قاطع شهرداری در برابر تخلفات ساختمانی خبر داده است. وی تأکید می‌کند که در دوره مدیریتی او، اجازه حذف پارکینگ به هیچ فردی داده نشده و نیروهای پلیس ساختمان و عوامل نظارتی، به محض دریافت گزارش تخلف، با متخلفان برخورد کرده‌اند. تاکنون ده‌ها مورد تخلف ساختمانی مورد پیگیری قانونی قرار گرفته است.

باباحسینی، مشکل کوچه‌های تنگ و باریک و نبود پارکینگ را نتیجه کوتاهی‌های گذشته می‌داند و می‌افزاید: «متأسفانه در گذشته، عده‌ای سودجو به بهانه‌های مختلف پارکینگ‌ها را حذف کرده‌اند و ما امروز وارث این بی‌قانونی‌ها هستیم که هم مردم و هم مجموعه مدیریت شهری تاوان آن را می‌دهند.»

وی با اشاره به شرایط خاص مدیریت کنونی شهری، که با قائم‌مقامی استانداری تهران و در خلأ شورای شهر اداره می‌شود، بر نظارت‌های جدی و جلسات مستمر برای مقابله با حذف پارکینگ و هرگونه تخلف ساختمانی تأکید کرد.

اقدامات و انتقادات

بررسی‌ها نشان می‌دهد که در فروردین ۱۴۰۳، چهار ساختمان غیرمجاز در نسیم‌شهر تخریب شده که یکی از دلایل آن نبود پارکینگ بوده است. همچنین در سال جاری از ساخت پنج ساختمان غیرقانونی دیگر جلوگیری شده است. معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار تهران، سید کمال‌الدین میرجعفریان، نیز بر پیگیری شدید تخلفات ساخت‌وساز غیرمجاز و معرفی متخلفان به مراجع قضائی در سطح استان تهران تأکید کرده است.

با این حال، منتقدان معتقدند این اقدامات هم اندک و هم واکنشی هستند، نه پیشگیرانه. تخریب‌ها اغلب دیر انجام می‌شوند و آسیب‌ها قبلاً وارد شده است. میرجعفریان همچنین نبود پارکینگ عمومی در نسیم‌شهر را از علل پارک فشرده خودروها دانسته و خواستار تدابیر لازم برای حل این مشکل شده است.

راهکارهای کارشناسی و انتظارات مردم

کارشناسان شهرسازی به شکست‌های سیستمی در این خصوص اشاره می‌کنند. محمدعلی میرزایی، کارشناس شهرسازی، حومه‌های تهران را قربانی گسترش بی‌برنامه می‌داند و می‌گوید: «بدون اجرای الزامات پارکینگ در مرحله مجوز، فضاهای عمومی آسیب می‌بینند.»

وی برای شناسایی زودهنگام تخلفات، نظارت‌های لحظه‌ای و دیجیتال را ضروری می‌داند و پیشنهاد می‌کند که باید از مجازات به پیشگیری شیفت کرده و با ارائه مشوق‌ها و جریمه‌ها، معضلات را پیش از وقوع مدیریت کرد.

ساکنان نیز سرعت اقدامات را زیر سوال می‌برند و می‌پرسند: «چرا تا وقتی ساختمان‌ها ساخته شوند، مسئولین صبر و نظاره می‌کنند؟»

با افزایش جمعیت شهری، به ویژه در استان تهران، هزینه غفلت نظارتی بیش از پیش برجسته می‌شود. بدون نظارت قوی‌تر، پیاده‌روها همچنان میدان نبرد بین عابران و چرخ‌ها باقی خواهند ماند و این معضل نیازمند راهکارهای جامع و پیشگیرانه است.