کشف پروتئین جنینی برای بازگرداندن حرکت در آسیب نخاعی انسان و سگ

دانشمندان برزیلی با دستیابی به یک کشف بی‌سابقه، مدعی شده‌اند که توانسته‌اند با استفاده از پروتئینی که از جفت جنین استخراج می‌شود، بخشی از توان حرکتی انسان‌ها و سگ‌های دچار آسیب نخاعی را بازگردانند. این دستاورد علمی، امیدهای تازه‌ای را برای میلیون‌ها نفر در سراسر جهان که با محدودیت‌های حرکتی ناشی از ضایعات نخاعی دست و پنجه نرم می‌کنند، زنده کرده است.

پروتئین «پلی‌لامینین»؛ کلید بازسازی نخاع

یافته‌های این پژوهشگران نشان می‌دهد که تزریق پروتئینی به نام «پلی‌لامینین» (Polylaminin) که از جفت جنین استخراج و در آزمایشگاه بازتولید می‌شود، توانسته است بخشی از حرکت را در انسان‌ها و سگ‌هایی که دچار ضایعه نخاعی بوده‌اند، بازگرداند. این تحقیقات پیشگامانه در «دانشگاه فدرال ریو دو ژانیرو» انجام شده و اکنون برای ورود به مراحل بالینی جدید نیازمند تأیید سازمان دارویی برزیل (Anvisa) است.

داستان امیدبخش برونو دروموند د فریتاس

یکی از نمونه‌های شاخص و الهام‌بخش این پژوهش، فردی به نام «برونو دروموند د فریتاس» است. او در سال 2018 طی یک سانحه رانندگی دچار آسیب شدید نخاعی شد. برونو پس از یک عمل جراحی و شرکت در کارآزمایی بالینی مربوط به این پروتئین، تنها دو هفته بعد توانست انگشت پای خود را حرکت دهد. این حرکت اولیه، به تدریج به راه رفتن، بالا رفتن از پله‌ها و در نهایت بازگشت استقلال فردی او منجر شد.

برونو دروموند د فریتاس می‌گوید: «اکنون می‌توانم بایستم، راه بروم و حتی برقصم. چیزی که تصور نمی‌کردم دوباره تجربه کنم.»

مکانیسم عمل پروتئین لامینین

مبنای این پیشرفت، کشف نقش حیاتی پروتئین «لامینین» در برقراری ارتباط میان نورون‌ها است. این پروتئین در دوران جنینی، شبکه‌ای گسترده برای انتقال سیگنال‌های عصبی ایجاد می‌کند، اما حضور آن در بدن بزرگسالان کمتر است. پژوهشگران اکنون توانسته‌اند این شبکه را در آزمایشگاه بازسازی کنند و با تزریق آن به ناحیه آسیب‌دیده نخاع، مسیر جدیدی برای ارتباط نورون‌ها فراهم آورند.

نتایج بی‌سابقه در کارآزمایی‌های انسانی

دکتر «مارکو آورلیو د لیما»، جراح برجسته ستون فقرات و یکی از اعضای تیم این کارآزمایی، اظهار داشت:

«این پژوهش بی‌سابقه است؛ هیچ دارویی تاکنون در جهان توانایی بازسازی نخاع و ایجاد حرکت مجدد را نشان نداده است.»

از میان هشت بیمار داوطلب در یک مطالعه هفت‌ساله، شش نفر بهبودهای قابل توجهی در سطوح مختلف حرکتی خود نشان دادند که این آمار، امیدواری‌ها را به شدت افزایش می‌دهد.

موفقیت در درمان آسیب نخاعی سگ‌ها

در سال 2021، یک شرکت داروسازی برزیلی همین ترکیب را به صورت دارو روی شش سگ دچار آسیب نخاعی آزمایش کرد. نتایج این آزمایش نیز بسیار امیدوارکننده بود؛ چهار سگ از این گروه توانستند دوباره حرکت کنند. نتایج این آزمایش در یک مجله علمی بین‌المللی منتشر شده است. اکنون ثبت پتنت این دارو پس از 18 سال تکمیل شده و مسیر برای ورود به کارآزمایی‌های انسانی گسترده‌تر آماده می‌شود.

نیاز به احتیاط و تأیید نهایی

با این حال، کارشناسان تأکید کرده‌اند که تا زمان انجام آزمایش‌های بالینی بیشتر و تأیید ایمنی و اثربخشی کامل توسط سازمان دارویی برزیل (Anvisa)، باید نتایج این تحقیق را با احتیاط بیشتری بررسی کرد. این رویکرد محتاطانه، تضمین‌کننده سلامت و ایمنی بیماران در مراحل آتی خواهد بود.