معیارهای جدید حذف یارانه نقدی: درآمد، هزینه و تراکنش‌های بانکی ملاک قرار می‌گیرد

دولت در راستای ساماندهی نظام یارانه‌ای کشور، تغییرات گسترده‌ای را در معیارهای شناسایی خانوارهای پردرآمد و حذف یارانه نقدی آن‌ها اعمال کرده است. این تغییرات که از سال جاری آغاز شده و تا پایان سال ۱۴۰۴ ادامه خواهد داشت، نه تنها درآمد سالانه بلکه هزینه‌ها و تراکنش‌های بانکی ماهانه خانوارها را نیز شامل می‌شود تا منابع آزادشده به دهک‌های پایین‌تر جامعه و طرح‌های حمایتی تخصیص یابد.

حذف یارانه ۳ میلیون نفر در گام نخست

روند حذف یارانه گروه‌های خاص از مدت‌ها پیش آغاز شده است. در این مرحله، یارانه حدود ۳ میلیون نفر که عمدتاً به دهک‌های ۴ تا ۹ تعلق داشتند، قطع شد. این اقدام منجر به کاهش تعداد دریافت‌کنندگان یارانه از ۴۹ میلیون و ۶۴۲ هزار و ۶۶۵ نفر در تیرماه به ۴۶ میلیون و ۵۷۶ هزار و ۳۳۱ نفر در مردادماه شده است.

این تغییرات، بسیاری از خانواده‌های متوسط را نیز دربرگرفته است؛ به طوری که یارانه حدود ۳ هزار نفر از بازنشستگان و تعداد قابل توجهی از فرهنگیان به دلیل «تراکنش‌های بانکی بالا» یا «هزینه‌های درمانی سنگین» قطع شده است. معترضان به حذف یارانه می‌توانند برای ثبت اعتراض خود به سامانه my.gov.ir مراجعه کنند.

معیارهای جدید دهک‌بندی یارانه در سال ۱۴۰۴

دهک‌بندی خانوارها بر اساس درآمد و دارایی، هر شش ماه یک‌بار مورد بازبینی قرار می‌گیرد. بازبینی شهریورماه جاری نیز احتمال حذف یارانه برخی خانوارهای دهک‌های ۸ تا ۱۰ را افزایش داده است. بر اساس بند (پ) تبصره ۱۳ قانون بودجه ۱۴۰۴، دولت موظف است تا پایان سال ۱۴۰۴ یارانه تمامی خانوارهای دهک‌های ۸ تا ۱۰ را حذف کرده و منابع آزادشده را به طرح‌های حمایتی نظیر کالابرگ و مستمری مددجویان نهادهای حمایتی تخصیص دهد.

جزئیات معیارهای جدید:

• درآمد سالانه: سقف درآمد سالانه مجاز برای خانوارهای یک‌نفره ۳۰ میلیون تومان و برای خانوارهای پنج‌نفره ۶۰ میلیون تومان تعیین شده است.
• هزینه سرانه ماهانه: خانوارهایی که سرانه هزینه هر فرد در آن‌ها بیش از ۱۰ میلیون تومان در ماه باشد، از دهک‌های پردرآمد محسوب می‌شوند.
• تراکنش‌های بانکی: مجموع تراکنش‌های بانکی ماهانه که از ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان (متناسب با تعداد اعضای خانواده) فراتر رود، منجر به حذف یارانه خواهد شد.

بنا بر اظهارات عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، رویکرد جدید وزارت تعاون این است که هزینه‌های مسکن برای مستأجران را از محاسبه خارج کند. این تغییر در تعریف جدید دهک‌بندی، نگرانی‌ها از احتمال حذف اشتباه یارانه کم‌درآمدها به دلیل هزینه‌های درمانی یا شهریه دانشگاه را از بین خواهد برد.

در حال حاضر، یارانه نقدی دهک‌های یک تا سه، ماهانه ۴۰۰ هزار تومان و برای دهک‌های چهار تا هفت، ماهانه ۳۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر پرداخت می‌شود.