خبر کامل
چرا بازگشتگان از مهاجرت در اقتصاد ایران با چالش مواجه‌اند؟
چرا بازگشتگان از مهاجرت در اقتصاد ایران شکست می‌خورند؟
در دنیای پیچیده و درهم‌تنیده اقتصاد امروز ایران و جهان، دانش و تجربه کسب‌شده از سال‌ها مهاجرت و فعالیت در اقتصادهای پیشرو، دیگر برگ برنده سابق را ندارد. بازگشتگان به وطن، به‌ویژه قشر متوسطی که با کوله‌باری از تحصیلات و تجربیات بین‌المللی قصد کارآفرینی یا ایفای نقش کارشناسی در سطوح بالا را دارند، با چالش‌های عمیقی مواجه می‌شوند که اغلب به شکست منجر می‌گردد. این مقاله به بررسی دلایل این پدیده می‌پردازد و نشان می‌دهد چرا میزان موفقیت این افراد در ایران، حتی از کسانی که هرگز مهاجرت نکرده‌اند، بیشتر نیست.
چالش‌های نظریه‌پردازی و واقعیت بازار
یکی از دلایل اصلی عدم موفقیت بازگشتگان، تفاوت فاحش بین نظریه‌های اقتصادی و واقعیت‌های بازار ایران است. کارشناسان و اقتصاددانان، اغلب بدون نیاز به حضور در بطن جامعه و بازار، صرفاً با تکیه بر رزومه تحصیلی و کاری خود در کشورهای دیگر، اعتبار کسب می‌کنند. این در حالی است که حتی اساتید برجسته در اقتصادهای کارآمد جهان نیز در پیش‌بینی و علاج مشکلات اقتصادی خود عاجزند، چه رسد به کارشناسانی که در اقتصاد «هزاررنگ» ایران فعالیت می‌کنند.
شاخص‌های شامخ و وضعیت رکودی بازار
بررسی شاخص‌های شامخ (شاخص مدیران خرید) که وضعیت جاری اقتصاد در بخش تولید و خدمات را نشان می‌دهد، می‌تواند به تحلیل علل شکست کارآفرینان نوپا و بازگشتگان کمک کند. دو پارامتر کلیدی در این شاخص، سفارش‌های جدید و اشتغال هستند که به ترتیب تقاضای بازار و اعتماد به آینده را منعکس می‌کنند.
- سفارش‌های جدید: این شاخص در خرداد ماه به ۳۸.۵ رسید که پایین‌ترین مقدار ثبت‌شده در ۶۳ ماه گذشته است و برای دوازدهمین ماه متوالی کاهش نشان می‌دهد. این افت شدید، بیانگر کاهش تقاضا و رکود مداوم در بازار است.
- اشتغال: شاخص اشتغال نیز در خرداد ماه ۴۳ بوده و برای هشتمین ماه متوالی کاهش داشته است.
این ارقام هشدار می‌دهند که در چنین فضایی، کسب‌وکارهای نوپا که هنوز بازار خود را تثبیت نکرده‌اند و شرایط کلی بازار نیز ناپایدار است، با خطر جدی شکست مواجه هستند. کاهش سفارش‌ها به معنای فروش کمتر، درآمد پایین‌تر و ناتوانی در پوشش هزینه‌هاست که در نهایت به شکست کارآفرین منجر می‌شود. همچنین، نوسانات ارزی و کمبود نقدینگی تأثیر مستقیمی بر سفارش‌های جدید و در نتیجه بر اشتغال دارند و فضای کار را برای متخصصان نیز محدود می‌کنند.
تفکر سیستماتیک در برابر واقعیت‌های اقتصاد ایران
اصلی‌ترین معضل بازگشتگان متوسط برای کارآفرینی، تمرکز صرف بر تفکر سیستماتیک و برنامه‌ریزی دقیق بر اساس دانش و تئوری‌های کسب‌شده از اقتصادهای پیشرو است. در حالی که در همه جای دنیا پارامترهایی چون تبلیغات، نیروی انسانی، سرمایه اولیه و مشتری هر کدام وزن و جایگاه خاصی در فرمول ایجاد کسب‌وکار دارند، بازگشتگان تمایل دارند این پارامترها را صرفاً بر اساس دانش و تجربیات خود وزن‌دهی کنند.
در اقتصاد ایران، اصلی‌ترین پارامترها نوسانات ارزی و کمبود نقدینگی هستند که نشان می‌دهند وزن پول فراوان، بسیار بیشتر از سایر پارامترهاست و تنظیم، زمان‌بندی و نحوه استفاده از سایر عوامل تأثیر به مراتب کمتری نسبت به پول دارد.
در اقتصادهای پیشرو، می‌توان با تقسیم‌بندی سرمایه در پارامترهای مختلف، ایده‌ها را با سعی و خطا سنجید؛ اما در ایران، داشتن چند برابر سرمایه در گردش برای تاب‌آوری در برابر مشکلات، حیاتی است. دلیل این امر، انحصار است. برتری کسب‌وکار در ایران از گذشته تا به امروز تنها به واسطه انحصار بوده که خود از قدرت و پول نشأت می‌گیرد. در چنین فضایی، کسی که پول و قدرت بیشتری دارد، بازار را در اختیار گرفته و به آن جهت می‌دهد، و نوسانات بازار تأثیری بر او نخواهد داشت.
بازگشتگان متوسط، اغلب با این واقعیت‌ها به جنگ می‌پردازند و نمی‌توانند یا نمی‌خواهند آن‌ها را بپذیرند و رویای ایجاد یک «سیلیکون‌ولی» یا رشد فنری یک کسب‌وکار کوچک را در سر دارند که در شرایط فعلی اقتصاد ایران، تحقق آن بسیار دشوار است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
