چشم‌انداز اقتصادی اروپا: کاهش رشد دستمزدها و هشدار دراگی درباره افول رقابت‌پذیری

اروپا در آستانه سال ۲۰۲۶ با چشم‌اندازی دوگانه مواجه است: از یک سو، نشانه‌هایی از ثبات اقتصادی و کاهش فشارهای تورمی دیده می‌شود، اما از سوی دیگر، هشدارهایی جدی درباره افول مدل رشد و بحران رقابت‌پذیری این قاره به گوش می‌رسد که نیازمند اقدام‌های ساختاری و هماهنگ است.

کاهش رشد دستمزدها و ثبات سیاست پولی

بر اساس شاخص دستمزد بانک مرکزی اروپا، پیش‌بینی می‌شود که رشد سالانه دستمزدها در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۶ به ۱.۷ درصد و در سه ماهه دوم به ۱.۸ درصد کاهش یابد. این ارقام به طور قابل‌توجهی کمتر از اوج ۵.۲ درصدی ثبت شده در پایان سال ۲۰۲۴ است که نشان‌دهنده رشد آهسته‌تر و پایدارتر دستمزدها در نیمه اول سال ۲۰۲۶ خواهد بود.

سیاست‌گذاران بانک مرکزی اروپا هفته گذشته برای دومین نشست متوالی، نرخ بهره را بدون تغییر نگه داشتند. آنها معتقدند که هشت مرحله کاهش نرخ بهره تاکنون برای رساندن تورم به هدف ۲ درصد کافی بوده است، مگر آنکه شوک اقتصادی بزرگی رخ دهد. هرچند تورم هسته همچنان بالاتر از هدف تعیین شده است، اما افزایش واقعی درآمدها به سطح پیش از موج تورمی بازگشته و این موضوع راه را برای رشد آرام‌تر حقوق‌ها هموار کرده است.

کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا، بر قدرت بازار کار و نرخ بیکاری بسیار پایین به عنوان نقطه قوت رشد اقتصادی تاکید کرد.

با این حال، ریسک‌های خارجی همچنان پابرجا هستند؛ از جمله تعرفه‌های جدید آمریکا و جنگ‌های جاری در اوکراین و خاورمیانه، که می‌تواند بر فضای اقتصادی سایه بیفکند.

هشدار ماریو دراگی درباره افول اروپا

در همین حال، ماریو دراگی، رئیس پیشین بانک مرکزی اروپا و نخست‌وزیر سابق ایتالیا، در بروکسل و در سالگرد انتشار گزارش خود درباره رقابت‌پذیری اتحادیه اروپا، ارزیابی تیره‌تری از وضعیت فعلی ارائه داد. او هشدار داد که:

• مدل رشد اروپا در حال افول است.
• آسیب‌پذیری‌ها در حال افزایش‌اند.
• مسیر روشنی برای تامین مالی سرمایه‌گذاری‌های موردنیاز وجود ندارد.

طبق گزارش اندیشکده EPIC، تنها ۱۱ درصد از ۳۸۳ توصیه گزارش دراگی به طور کامل اجرا شده‌اند که نشان‌دهنده کندی در اجرای اصلاحات ضروری است.

پیشنهادها برای احیای رقابت‌پذیری

دراگی خواستار بازنگری در قوانین کمک‌های دولتی اتحادیه اروپا شد و اظهار داشت که این قوانین عملاً به جای تقویت رقابت، نوعی حمایت‌گرایی ایجاد می‌کنند و مانع شکل‌گیری صنایع رقابتی در سطح جهانی می‌شوند. او همچنین پیشنهاد داد اجرای مرحله بعدی مقررات هوش مصنوعی، به ویژه در حوزه‌های حساس مانند سلامت و زیرساخت‌های حیاتی، متوقف شود تا خطرات احتمالی بهتر بررسی شوند.

در پاسخ به این چالش‌ها، اورسولا فون‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، وعده داد اصلاح دستورالعمل‌های ادغام شرکت‌ها که قرار بود تا سال ۲۰۲۷ انجام شود، تسریع گردد. علاوه بر این، کمیسیون اروپا قصد دارد بسته‌ای از اصلاحات مالیاتی برای هدایت پس‌اندازهای خصوصی به سمت سرمایه‌گذاری ارائه دهد.

نتیجه‌گیری: مقطع حساس اروپا

این مجموعه تحولات نشان می‌دهد اروپا در مقطع حساسی قرار دارد؛ از یک سو فشارهای تورمی رو به کاهش است و بانک مرکزی سیاست پولی را تثبیت کرده، اما از سوی دیگر بحران رقابت‌پذیری و لزوم سرمایه‌گذاری‌های جدید می‌تواند مسیر رشد بلندمدت را تهدید کند و نیازمند اقدام‌های ساختاری و هماهنگ‌تر است.