ابلاغ فرآیند واردات خودرو برای ایرانیان خارج از کشور و سرمایه‌گذاران خارجی

در تحولی مهم برای بازار خودروی ایران، فرآیند واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج و همچنین سرمایه‌گذاران خارجی به گمرکات کشور ابلاغ شد. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که همزمان، تعرفه جدید واردات خودرو نیز که به‌صورت پلکانی از ۲۰ تا ۱۶۵ درصد بر اساس حجم موتور خودرو افزایش می‌یابد، به گمرک ابلاغ گردیده است. نکته قابل توجه اینجاست که تنها دو روز پیش از این ابلاغیه، هیات تطبیق مقررات مجلس شورای اسلامی این تعرفه‌ها را مغایر با قانون بودجه سال جاری اعلام کرده بود که نشان از تداوم اختلافات در این زمینه دارد.

جزئیات واردات خودرو برای ایرانیان مقیم خارج

بر اساس قانون بودجه سال جاری، ایرانیان مقیم خارج از کشور حق واردات یک دستگاه خودرو به کشور را دارند. با گذشت نیمی از سال ۱۴۰۴، سرانجام فرآیند اجرایی شدن این بند از قانون بودجه منتشر شد. افراد مشمول می‌توانند تا پایان سال ۱۴۰۴ نسبت به ثبت‌سفارش خودرو اقدام کنند. شرایط واردات برای این گروه به شرح زیر است:

• نوع خودرو: خودروهای وارداتی می‌توانند نو یا کارکرده باشند.
• مدل خودروهای کارکرده: خودروهای کارکرده باید حداکثر ۵ سال ساخت باشند.
• نحوه پرداخت: واردات از طریق سیستم «بدون انتقال ارز» انجام می‌شود.
• ثبت‌سفارش: تنها از طریق حساب‌های ارزی فردی یا دیگران و با هماهنگی بانک مرکزی صورت می‌گیرد.
• مشمولین: این طرح شامل ایرانیان خارج از کشور و کارکنان ثابت دستگاه‌های دولتی و لشکری مستقر در خارج از کشور می‌شود.
• سهمیه ارزی: واردات توسط این گروه‌ها خارج از سهمیه‌های ارزی کشور است.

شرایط واردات خودرو برای سرمایه‌گذاران خارجی

سرمایه‌گذاران خارجی نیز بر اساس شرایط جدید، امکان واردات خودرو را پیدا کرده‌اند. این موضوع که در قانون بودجه امسال پیش‌بینی شده بود، اکنون با ایجاد وضعیت نمایندگی جدیدی تحت عنوان «واردات خودرو سواری سرمایه‌گذاران خارجی» در سامانه جامع تجارت، عملیاتی شده است. جزئیات این طرح عبارتند از:

• میزان سرمایه‌گذاری: به ازای هر ۳۰۰ هزار دلار سرمایه‌گذاری، یک دستگاه خودرو سواری نو قابل واردات است.
• حداکثر ارزش خودرو: حداکثر ارزش خودروی وارداتی ۳۰ هزار دلار خواهد بود.
• نوع خودرو: فقط خودروهای نو قابل واردات هستند و سرمایه‌گذاران خارجی امکان واردات خودروهای دست دوم را ندارند.
• ثبت‌سفارش: تنها برای واحدهای دارای کارت بازرگانی معتبر ممکن است.
• مدارک لازم: دریافت شناسه کالا و تاییدیه خدمات پس از فروش از وزارت صمت ضروری است.
• تامین ارز: محل تامین ارز واردات، مجوزهایی است که از سازمان سرمایه‌گذاری و کمک‌های اقتصادی و فنی ایران صادر می‌شود.
• فرآیند تایید: ثبت‌سفارش خودرو پس از بررسی‌های لازم توسط وزارت صمت، سازمان ملی استاندارد و سازمان سرمایه‌گذاری انجام می‌گیرد.
• مهلت: این فرآیند تا پایان سال جاری ادامه خواهد داشت.

جدال بر سر تعرفه‌های واردات خودرو

همزمان با ابلاغ فرآیندهای واردات، خبر ابلاغ تعرفه جدید واردات خودرو به گمرکات کشور نیز منتشر شد که کماکان محل اختلاف است. مشکل اصلی به درج تعرفه ۱۰۰ درصدی در قانون بودجه بازمی‌گردد که با اصرار دولت وارد قانون شد. اما در خردادماه، دولت آیین‌نامه اجرایی واردات خودروهای سواری را ابلاغ کرد که مطابق آن تعرفه واردات خودرو به صورت پلکانی از ۲۰ تا ۱۹۰ درصد در نظر گرفته شده بود.

این موضوع مورد قبول نهادهای نظارتی قرار نگرفت؛ دیوان عدالت اداری و هیات تطبیق مقررات مجلس این تعرفه‌ها را غیرقانونی خواندند و اجرای آن متوقف شد.

اواخر مردادماه، دولت تعرفه خودروهایی با حجم موتور بیشتر را کمی کاهش داد تا تعرفه واردات از ۲۰ تا ۱۶۵ درصد شود و میانگین آن به ۱۰۰ درصد برسد، یعنی رقمی که در قانون بودجه ذکر شده بود. با این حال، تنها دو روز پیش، هیات تطبیق مقررات مجلس بار دیگر تعرفه‌های پلکانی را غیرقانونی اعلام کرد. در چنین شرایطی، ابلاغ این تعرفه‌ها به گمرکات نشان می‌دهد که اختلافات در آینده نزدیک شدت بیشتری خواهد گرفت، آن هم در حالی که تقریبا نیمی از سال را پشت سر گذاشته‌ایم.