راه‌آهن چابهار-زاهدان؛ شریان حیاتی شرق کشور و دروازه ترانزیت بین‌المللی

پروژه عظیم راه‌آهن چابهار-زاهدان، به عنوان یکی از مهم‌ترین طرح‌های زیربنایی در شرق کشور و محور کلیدی کریدور شمال-جنوب، نقشی بی‌بدیل در توسعه اقتصادی، تجاری و ژئوپلیتیکی ایران ایفا می‌کند. این مسیر ریلی استراتژیک، بندر اقیانوسی چابهار در دریای عمان را به استان سیستان و بلوچستان و سپس به شبکه ریلی سراسری کشور متصل می‌سازد و چابهار را به دروازه‌ای برای تجارت با کشورهای آسیای میانه و هند تبدیل می‌کند.

اهمیت راهبردی راه‌آهن چابهار-زاهدان

اهمیت این پروژه ملی در ابعاد مختلفی قابل بررسی است:

• توسعه اقتصادی و اشتغال‌زایی: این طرح فرصت‌های شغلی فراوانی را در یکی از کم‌برخوردارترین استان‌های کشور ایجاد می‌کند.
• افزایش توان ترانزیتی: مسیر صادرات و واردات کالا را کوتاه‌تر کرده و توان ترانزیتی ایران را در رقابت با مسیرهای منطقه‌ای افزایش می‌دهد.
• تقویت امنیت و ثبات: با رونق اقتصادی و افزایش ارتباطات تجاری، به تقویت امنیت و ثبات در شرق کشور کمک می‌کند.
• کاهش وابستگی: وابستگی به تنگه هرمز را کاهش داده و مسیرهای تجاری ایران را متنوع می‌سازد.

علاوه بر این، راه‌آهن چابهار-زاهدان بستر همکاری‌های منطقه‌ای میان ایران، هند، افغانستان و کشورهای آسیای میانه را فراهم آورده و جایگاه ایران را در کریدور بین‌المللی شمال-جنوب و سایر مسیرهای حمل‌ونقل فراملی تقویت خواهد کرد. این پروژه نه تنها یک طرح عمرانی، بلکه گامی راهبردی برای آینده اقتصادی و ژئوپلیتیکی ایران محسوب می‌شود.

فرصت‌های شغلی و اولویت با نیروهای بومی

مجید نوذرنژاد، سرپرست حوزه طرح‌های شرکت ساخت و توسعه در سیستان و بلوچستان، با اشاره به تمرکز فعلی بر محور خاش – ایرانشهر و ایستگاه ایرانشهر، از تکمیل این محور تا پایان آذرماه سال جاری خبر داد. وی افزود که پس از آن، تمرکز بر محور نیکشهر – ایرانشهر خواهد بود.

«حدود ۵۴۰۰ نفر در حال حاضر در پروژه راه‌آهن چابهار-زاهدان مشغول به کار هستند که نزدیک به ۷۰ درصد آن‌ها نیروهای بومی استان سیستان و بلوچستان می‌باشند. غیر از نیروهای تخصصی که در استان کمبود داریم، سایر پرسنل عمدتاً بومی‌اند.»

نوذرنژاد تأکید کرد که اولویت همواره جذب نیروهای بومی بوده است، چرا که این رویکرد هم مقرون‌به‌صرفه‌تر و هم به نفع منطقه است.

زمان‌بندی بهره‌برداری

• بخش باری: مشکلی برای بهره‌برداری وجود ندارد و به‌زودی عملیاتی خواهد شد.
• بخش مسافری: به دلیل نیاز به الزامات بیشتر از جمله استقرار نیروهای راه‌آهن و تجهیزات ایستگاهی، پیش‌بینی می‌شود نهایتاً در سه‌ماهه اول سال ۱۴۰۵ راه‌اندازی شود.

پیشرفت فیزیکی و تخصیص اعتبارات

سرپرست حوزه طرح‌های شرکت ساخت و توسعه استان در خصوص پیشرفت فیزیکی پروژه اعلام کرد:

• زیرسازی: ۹۲ درصد
• ساختمان: ۳۶ درصد
• روسازی: ۵۰ درصد

مهرداد عرب اول، رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی سیستان و بلوچستان، اقدامات انجام شده در این مگاپروژه را نویدبخش توسعه پایدار و رونق اقتصادی در استان دانست. وی افزود که در ماه‌های گذشته، بیش از ۲۰ همت اعتبار به این طرح اختصاص یافته است که طبق زمان‌بندی‌های در نظر گرفته شده، به پروژه تزریق می‌شود.

عزم جدی دولت برای تکمیل ابرپروژه ملی

عطاالله اکبری، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار سیستان و بلوچستان، از عزم جدی دولت چهاردهم برای تکمیل پروژه راهبردی راه‌آهن چابهار-زاهدان تا پایان سال جاری خبر داد.

«راه‌آهن چابهار-زاهدان یک ابرپروژه ملی است که تکمیل آن، شتابی تازه به روند توسعه سیستان و بلوچستان داده و جایگاه استان را در معادلات توسعه ملی به عنوان یک بازیگر جدی ارتقا خواهد داد.»

وی اعلام کرد که از ابتدای سال تاکنون بیش از ۱۰ هزار میلیارد تومان برای این پروژه تخصیص یافته و پرداخت شده است. همچنین، جلسات منظم در عالی‌ترین سطح دولت با حضور معاون اجرایی رئیس‌جمهور هر دو هفته برگزار می‌شود تا موانع برطرف و روند کار با سرعت بیشتری دنبال شود. بر اساس تصمیمات جلسه اخیر، برنامه زمان‌بندی بهره‌برداری پروژه تا بهمن‌ماه سال جاری به‌طور دقیق نهایی خواهد شد.

راه‌آهن چابهار-زاهدان؛ ریل توسعه پایدار و آینده‌ساز ایران

اتصال بندر اقیانوسی چابهار به شبکه ریلی سراسری، ضمن افزایش ظرفیت ترانزیتی ایران، مسیرهای کوتاه‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تری برای صادرات و واردات کالا فراهم می‌سازد و جایگاه ایران را در کریدورهای بین‌المللی تقویت می‌کند. با تخصیص منابع قابل توجه و تشکیل جلسات منظم در سطح عالی، عزم جدی برای تکمیل پروژه تا پایان سال جاری مشهود است.

بهره‌برداری باری در آینده‌ای نزدیک و بخش مسافربری در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵ محقق خواهد شد. در مجموع، راه‌آهن چابهار-زاهدان نه تنها یک پروژه عمرانی، بلکه گامی سرنوشت‌ساز در مسیر توسعه پایدار و ارتقای جایگاه ایران در معادلات منطقه‌ای و جهانی محسوب می‌شود که استان سیستان و بلوچستان بازیگر اصلی آن است. این پروژه همچنین فرصت اشتغال‌زایی برای هزاران جوان بومی استان را فراهم خواهد آورد.