بحران سلامت کودکان: تنها ۱۲ بیمارستان تخصصی و کمبود شدید پزشک و پرستار

وضعیت نگران‌کننده بیمارستان‌های تخصصی کودکان

شیرزادی با اشاره به آمار نگران‌کننده، اعلام کرد که در حال حاضر تنها حدود ۱۲ بیمارستان تخصصی کودکان در سراسر کشور وجود دارد که به طور خاص و منحصراً به ارائه خدمات درمانی به کودکان می‌پردازند. این در حالی است که بیماری‌های پیچیده و سخت، عمدتاً به بیمارستان‌های دولتی مانند مرکز طبی کودکان که به عنوان قطب علمی اطفال کشور شناخته می‌شود، ارجاع داده می‌شوند. این تمرکز بار کاری، فشار مضاعفی بر منابع و کادر درمانی این مراکز وارد می‌کند.

«وقتی یک بیمار بزرگسال در تهران خدمات فوق تخصصی مورد نیاز خود را دریافت نمی‌کند، می‌تواند بیمارستان‌های دیگری را پیدا کند؛ اما برای بیماری که از شهرستان‌هایی مانند سیستان و بلوچستان به تهران می‌آید، گزینه‌های فوق تخصصی تقریباً به مرکز طبی کودکان و بیمارستان مفید محدود می‌شود.»

وی افزود، این بیمارستان‌ها به دلیل ارائه تخصص‌های بسیار خاص مانند پیوند کبد و کلیه، تنها مراکز موجود برای این خدمات هستند و بیماران چاره‌ای جز مراجعه به آن‌ها ندارند. همچنین، بیمارستان‌های کودکان در شهرستان‌ها نیز با بار کاری بسیار بالا و درآمد پایین ناشی از تعرفه‌های کم خدمات اطفال مواجه هستند.

کمبود پزشک و پرستار متخصص اطفال

کاهش اقبال به رشته‌های تخصصی پزشکی

یکی از جدی‌ترین نگرانی‌ها، کمبود پزشک متخصص در حوزه اطفال است. شیرزادی توضیح داد که دریافتی‌های پایین پزشکان و تعرفه‌های ناکافی خدمات درمانی، به ویژه در سال‌های اخیر، باعث کاهش شدید اقبال به رشته‌های تخصصی و فوق تخصصی اطفال شده است. این وضعیت، ورودی دستیاران تخصصی به این رشته‌ها را به شدت کاهش داده است.

• جذابیت کمتر رشته‌ها: بسیاری از بیمارستان‌ها ظرفیت قابل توجهی برای جذب دستیاران فوق تخصصی دارند، اما به دلیل جذابیت کمتر این رشته‌ها، داوطلبان کمی برای شرکت در آزمون‌ها اقدام می‌کنند.
• تأثیر بر سلامت آینده: این موضوع می‌تواند در یک دهه آینده، تأثیرات جدی بر سلامت کودکان داشته باشد و ممکن است کشور مجبور به اتخاذ راهکارهای جایگزین شود که کیفیت مراقبت‌های بهداشتی را تحت تأثیر قرار دهد.

چالش‌های پرستاری در بخش اطفال

مشکلات تنها به حوزه پزشکی محدود نمی‌شود و پرستاران بخش اطفال نیز با چالش‌های فراوانی روبرو هستند. پرستاران اطفال علاوه بر وظایف درمانی، باید نقش‌های روانشناختی و مشاوره‌ای نیز ایفا کنند و توانایی آرام کردن بیماران و خانواده‌هایشان را داشته باشند. وظایفی مانند رگ‌گیری در کودکان به دلیل رگ‌های کوچک، دشوارتر است و همزمان با آن، نیاز به ارتباط عاطفی و روانی با بیماران و خانواده‌ها وجود دارد که فشار کاری و استرس آن‌ها را افزایش می‌دهد.

• دریافتی پایین و بار کاری زیاد: کاهش اقبال به رشته پرستاری اطفال ناشی از دریافتی‌های پایین، بار زیاد کاری و چالش‌های عاطفی است.
• جذب در بخش خصوصی: جذب سریع پرستاران در بیمارستان‌های خصوصی پس از اتمام طرح، باعث کمبود نیروی کار در بیمارستان‌های کودکان و افزایش فشار بر سیستم بهداشت و درمان کودکان می‌شود.

راهکارهای پیشنهادی و اقدامات انجام شده

سرپرست مرکز طبی کودکان بر ضرورت بازنگری در تعرفه‌ها تأکید کرد و گفت که تمام متخصصان حوزه اطفال، از جراحان تا فوق تخصص‌های گوارش، ریه، ارتوپدی و جراحی مغز و اعصاب، دریافتی کمی دارند. انجام عمل‌های پیچیده مانند آندوسکوپی یا برونکوسکوپی در اطفال نیاز به مهارت‌های بسیار بالایی دارد، اما تعرفه‌های پایینی دریافت می‌کنند.

مصوبات و رایزنی‌ها

در خرداد ماه سال جاری، ۱۲ بیمارستان کودکان کشور گرد هم آمدند و مصوباتی را ارائه کردند که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ایجاد شعبه کودکان در وزارت بهداشت: پیشنهاد ایجاد یک شعبه کودکان زیر نظر معاونت درمان وزارت بهداشت، جدا از شعبه موجود زیر نظر معاونت بهداشتی.
• اصلاح تعرفه‌های پرستاری و پزشکی: بازنگری و اصلاح تعرفه‌های خدمات درمانی برای پزشکان و پرستاران اطفال.

شیرزادی همچنین از برگزاری چندین نشست با بیمه سلامت خبر داد و ابراز امیدواری کرد که این نشست‌ها به صورت فصلی ادامه یابد. وی یادآور شد که وزارت بهداشت در سال‌های گذشته تلاش‌هایی برای بهبود تعرفه‌های خدمات به بیماران زیر هفت سال انجام داده است که بخشی از مشکلات را کاهش داده، اما همچنان نیاز به بازبینی و اصلاح جامع تعرفه‌ها برای افزایش درآمد پزشکان و بیمارستان‌های کودکان وجود دارد تا بتوان به طور مؤثرتر به ارائه خدمات به کودکان ادامه داد.