افزایش سرسام‌آور هزینه‌های اسباب‌کشی در تهران؛ چالش مستأجران و کارگران

در کلانشهر تهران، معضل هزینه‌های سرسام‌آور اسباب‌کشی به یکی از جدی‌ترین دغدغه‌های مستأجران و حتی کارگران این حوزه تبدیل شده است. در حالی که مستأجران از تعرفه‌های نامشخص و غیرمتعارف باربری گلایه‌مندند، کارگران نیز با مشکلات عدیده‌ای نظیر عدم قرارداد کاری و پوشش بیمه تأمین اجتماعی دست و پنجه نرم می‌کنند.

هزینه‌های نجومی باربری؛ کابوس مستأجران تهرانی

پروسه اسباب‌کشی برای مستأجران، فراتر از نگرانی بابت کمیسیون مشاوران املاک، به یک کابوس هزینه‌بر تبدیل شده است. حسین زندی، بازرس اتحادیه حمل‌ونقل کالای شهری تهران، نرخ مصوب هر کامیونت بزرگ را برای سه ساعت، ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان و هزینه هر کارگر را برای سه ساعت اول ۸۵۰ هزار تومان اعلام می‌کند.

با این حال، مشاهدات میدانی نشان می‌دهد که شرکت‌های باربری مبالغی به مراتب بالاتر دریافت می‌کنند. سمیرا، سرپرست خانواری در غرب تهران، از شرکت‌هایی می‌گوید که تنها برای اجاره یک خاور برای سه ساعت، ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان مطالبه می‌کنند، بدون آنکه کارگر حمل اثاثیه را نیز تأمین کنند. او همچنین به نرخ‌های دیگری اشاره می‌کند که برای یک خاور مسقف فلزی برای سه ساعت، ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان و برای هر ساعت اضافه ۶۰۰ هزار تومان دریافت می‌شود. هزینه کارگر نیز برای سه ساعت کاری ۸۰۰ هزار تومان و برای هر ساعت اضافه ۲۵۰ هزار تومان است. به این ترتیب، یک اسباب‌کشی معمولی با سه کارگر و راننده، بدون احتساب ساعات اضافه، حدود ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان هزینه در بر دارد.

سمیرا می‌گوید: «هزینه حمل‌ونقل اسباب خانه خیلی زیاد و سرسام‌آور است و آنقدر نسبت به سال‌های قبل افزایش پیدا کرده که از جابه‌جا شدن پشیمان شده‌ام. باور نمی‌کنم برای یک وانت با دو کارگر که وسیله سنگین آن فقط یک ماشین لباسشویی و یخچال معمولی است، باید بیشتر از ۱۰ میلیون تومان پرداخت کنم.»

علاوه بر این، حمل وسایل سنگین و جابه‌جایی بین طبقات بدون آسانسور، هزینه‌های جداگانه‌ای دارد. به عنوان مثال، حمل هر وسیله از طبقه چهارم بدون آسانسور به طبقه سوم آپارتمان دیگر، ۷۰۰ هزار تومان در فاکتور ذکر می‌شود. وسایل حساس مانند پیانو یا گاوصندوق نیز بر اساس وزن، نرخ‌های متفاوتی دارند.

سنگینی اثاثیه بر دوش کارگران؛ بدون قرارداد و بیمه

در سوی دیگر این معادله، کارگران باربری قرار دارند که با مشکلات متعددی دست و پنجه نرم می‌کنند. حمید، کارگر ۲۸ ساله‌ای که پنج سال سابقه کار در باربری دارد، از بی‌عدالتی‌هایی نظیر نداشتن بیمه، جای خواب و حمل بارهای سنگین گلایه می‌کند. او اشاره می‌کند که بخش قابل توجهی از درآمد کارگران به کارفرما پرداخت می‌شود و برای اینکه کار برایشان صرفه اقتصادی داشته باشد، باید روزانه حداقل دو بار حمل بار داشته باشند که کاری طاقت‌فرساست.

حمید می‌گوید: «اولین‌بار بعد از اینکه ماشین لباسشویی را روی دوشم گذاشتم و چند طبقه بالا بردم، پاهایم می‌لرزید و تا چند دقیقه توان حرکت و حتی صاف ایستادن را نداشتم. در بسیاری از جابه‌جایی‌ها سر هزینه حمل وسایل حساس و بزرگ دعواست. صاحب‌خانه‌ها حاضر نیستند بابت یخچالی که حدود ۱۳۰ کیلو وزن دارد و باید چندین طبقه بالا و پایین ببریم، هزینه اضافه پرداخت کنند.»

مدیران شرکت‌های باربری نیز نگران ارتباط مستقیم کارگران با مردم و پذیرش کارهای مستقل هستند که منجر به از دست رفتن سهم شرکت می‌شود.

نرخ‌های مصوب و چالش‌های فصلی بودن شغل

حسین زندی، بازرس اتحادیه حمل‌ونقل کالای شهری تهران، به افزایش ۵ برابری قیمت خودروهای باربری نسبت به شش سال گذشته اشاره می‌کند. او نرخ مصوب هر کامیونت بزرگ را برای سه ساعت ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان و برای هر ساعت اضافی ۷۰۰ هزار تومان اعلام می‌کند. همچنین، هزینه جابه‌جایی یخچال سایدبای‌ساید برای طبقه اول ۶۰۰ هزار تومان و برای طبقه دوم ۸۰۰ هزار تومان است که البته به مسیر راه‌پله‌ها نیز بستگی دارد.

یکی از بزرگ‌ترین مشکلات کارگران این حوزه، فصلی بودن شغل است. زندی توضیح می‌دهد که تنها سه تا چهار ماه از سال (۴۵ روز قبل از نوروز تا پایان عید و سه ماه تابستان) روزهای اوج کاری این افراد است و در مابقی ایام سال با کاهش درآمد مواجه می‌شوند. این موضوع باعث می‌شود که کارگران نتوانند از پوشش بیمه تأمین اجتماعی برخوردار شوند، زیرا برای بیمه شدن نیاز به ۱۲ ماه فعالیت مستمر دارند.

این شرایط، امنیت شغلی کارگران را به شدت تحت تأثیر قرار داده و آن‌ها را از حقوق اولیه خود محروم می‌کند. در زمان‌های غیر اوج، تعداد کارگران یک شرکت باربری می‌تواند تا ۸۰ درصد کاهش یابد که نشان‌دهنده آسیب‌پذیری بالای این قشر است.