رونمایی از فیلم «ماهی در قلاب»: نماد همکاری فرهنگی ایران و تاجیکستان

مراسم رونمایی از فیلم سینمایی «ماهی در قلاب»، محصول مشترک ایران و تاجیکستان، شامگاه یکشنبه ۳۰ شهریور ماه در مرکز همایش‌های بین‌المللی صداوسیما برگزار شد. این رویداد فرهنگی با حضور مقامات عالی‌رتبه از جمله پیمان جبلی، رئیس سازمان صداوسیما، غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و نظام‌الدین زاهدی، سفیر جمهوری تاجیکستان در تهران، به همراه عوامل و بازیگران فیلم و جمعی از هنرمندان و مدیران رسانه ملی، جلوه‌ای از همکاری‌های فرهنگی دو کشور فارسی‌زبان را به نمایش گذاشت.

عزم رسانه ملی برای تداوم تولید آثار مشترک

پیمان جبلی، رئیس سازمان صداوسیما، این تولید مشترک شبکه آی‌فیلم با تاجیکستان را گامی مهم در راستای اهداف تحولی سازمان و با رویکرد تولید مشترک با کشورهای فارسی‌زبان توصیف کرد. وی رابطه ایران و تاجیکستان را فراتر از دو اقلیم متفاوت، بلکه از جنس یک خانواده با مشترکات غنی فرهنگی، تمدنی و هنری دانست.

«شعرای ما در ایران و تاجیکستان به‌نیکی از ادبا و شعرای طرف مقابل یاد کرده‌اند. کمااینکه «یاد یار مهربان آید همی» رودکی بزرگ را همه ما شنیده‌ایم؛ شعری که پیوندمان با مردم تاجیکستان را محکم می‌کند.»

جبلی با اشاره به موفقیت سریال «پایتخت ۷» و استقبال مردم از آن، وعده داد که تولید محصولات مشترک و مبتنی بر اشتراکات با ملت‌های هم‌ریشه، هم‌زبان و هم‌تاریخ ادامه خواهد داشت. او همچنین همکاری مستمر و نزدیک عوامل ایرانی و تاجیکستانی در پشت صحنه «ماهی در قلاب» را، با وجود فیلمبرداری در تاجیکستان، یک امتیاز بزرگ برای این اثر برشمرد و بر ادامه همکاری‌ها با تکیه بر ظرفیت‌های جغرافیایی زیبای دو کشور تأکید کرد.

روایت شجاعت و اعتماد به نفس

رئیس رسانه ملی، فیلم «ماهی در قلاب» را روایتی از شجاعت و اعتماد به نفس کودکی دانست که «به مانند یک ماهی در قلاب گیر نمی‌کند و اسیر قلاب نشده، آزادانه با نگاه روشن به مسیر خود ادامه می‌دهد.» وی ضمن تشکر از معاونت برون‌مرزی و شبکه آی‌فیلم، زیبایی داستان و گستره سرزمین تاجیکستان را از ویژگی‌های ممتاز این اثر برشمرد.

ارزش‌های خانواده‌محور و زبان فارسی

جبلی با تأکید بر ارزشمندی خانواده‌محور بودن فیلم، خاطرنشان کرد که مخاطبان سینما به دنبال آثار آرامش‌بخش و جذاب با محوریت خانواده هستند. او «ماهی در قلاب» را اثری مبتنی بر ارزش‌های انسانی دانست که با همکاری بخش خصوصی تولید شده و مورد استقبال ذائقه مخاطبان ایرانی و تاجیکستانی قرار خواهد گرفت. وی همچنین توجه به زبان فارسی به عنوان میراث مشترک را از ویژگی‌های مهم این فیلم برشمرد و از دست‌اندرکاران آن تقدیر کرد.

روابط برادرانه و اصیل میان دو ملت؛ فرصتی مغتنم

غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، نیز از تولید این اثر مشترک بین دو کشور هم‌کیش و هم‌زبان ابراز خشنودی کرد. او با یادآوری سفر خود به تاجیکستان در ۳۴ سال پیش پس از فروپاشی شوروی سابق، از شور و غوغای مردم تاجیکستان برای بازگشت به اصالت خویش سخن گفت.

«حکایت ما و تاجیکستان حکایت بیت «با صد هزار جلوه برون آمدی که من/ با صدهزار دیده تماشا کنم تو را» ست. مضامین متعدد برای کار‌های بین‌الملل بین دو کشور وجود دارد و اینکه وقتی به تاجیکستان می‌روید، گویی در هوای ایران تنفس می‌کنید، برای مردم تاجیکستان نیز در قبال ایران، همین‌طور است.»

حداد عادل به پیوندهای دیرینه فرهنگی و تاریخی دو ملت اشاره کرد و از شخصیت میرسیدعلی همدانی یاد کرد که چندصد سال پیش فرهنگ اسلامی ایرانی را در کشمیر پایه‌ریزی کرد و سپس در تاجیکستان به «امیر جان» معروف شد و تأثیرگذاری‌اش هنوز در زندگی مردم این کشور ماندگار است. او ابراز امیدواری کرد که شاهد افزایش روزافزون طرح‌ها و برنامه‌های فرهنگی مشترک بین دو ملت باشیم.

«ماهی در قلاب»؛ نمونه‌ای عالی از همکاری فرهنگی

نظام‌الدین زاهدی، سفیر تاجیکستان در ایران، با یادآوری ابیاتی از رودکی، روز رونمایی را «روز برپایی محفل دیدار تاجیکستان و ایران؛ روز انس و مودت» خواند. وی مشترکات فرهنگی، زبانی، دینی و تاریخی دو ملت را عمیق و ریشه‌دار دانست و بر لزوم گرامی‌داشت و تحکیم آن‌ها برای آیندگان تأکید کرد.

سفیر تاجیکستان این مشترکات را زمینه‌ساز تحکیم روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی میان ایران و تاجیکستان دانست و از گسترش روابط با تعامل رؤسای جمهور دو کشور ابراز خرسندی کرد. او ظرفیت همکاری ایران و تاجیکستان را بی‌نهایت و بلاحدود خواند و فیلم «ماهی در قلاب» را «نمونه‌ای عالی از همکاری ایران و تاجیکستان» دانست که از مشترکات فرهنگی، زبانی، رسم و آیین دو ملت منشأ گرفته است.

گام نخست محکم برداشته شد

احسان کاوه، مدیر شبکه آی‌فیلم، این پروژه را نتیجه ترسیم افق‌های بزرگ فرهنگی در معاونت برون‌مرزی صداوسیما دانست و از مرتضی شمسی، مدیر وقت شبکه آی‌فیلم، و همچنین بخش خصوصی سرمایه‌گذار (هولدینگ سیکاپ) و شرکت‌های داو فیلم و تاجیک فیلم تاجیکستان تقدیر کرد. او این فیلم را «اولین قدم برای کارهای آتی» بین دو کشور دانست و از قصد صداوسیما برای تولید آثار دیگر با کشورهای مختلف در راستای سند تحول سازمان خبر داد.

در راستای خدمت به خانواده‌ها

حسین همدانی‌زاده، رئیس هیئت مدیره هولدینگ سیکاپ، اظهار داشت که این شرکت یک دهه است برای خانواده‌ها محصول تولید می‌کند و با پیشنهاد آی‌فیلم، تولید این فیلم را نیز در راستای خدمت به خانواده‌ها دنبال کرده است. او از مواجهه با مردم تاجیکستان و آشنایی با فرهنگ غنی آن‌ها ابراز خرسندی کرد و به ارائه فیلم در بازارهای کن و بوسان اشاره کرد. وی ابراز امیدواری کرد که این پروژه از نظر اقتصادی نیز موفق باشد و دیگران نیز به تولید فیلم‌های با رویکرد خانوادگی بپیوندند.

آفرینش «ماهی در قلاب» در پرتو سیاست خردمندانه

محی‌الدین مظفر، کارگردان فیلم «ماهی در قلاب»، از تجربه عملی پیوند برادری ایران و تاجیکستان در طول تولید فیلم سخن گفت. او اظهار داشت که هر بار به ایران می‌آمده، احساس می‌کرده به شهری در کشور خودش می‌رود. مظفر این دوستی را نتیجه سیاست خردمندانه دو حکومت ایران و تاجیکستان دانست و بر لزوم بهره‌برداری از چنین فرصت‌هایی برای معرفی متقابل دو کشور تأکید کرد.

اثری بین‌المللی با بودجه اندک

امیر تاجیک، تهیه‌کننده فیلم، تولد این اثر را نتیجه «اعتماد متقابل» دانست و از افتخار رسانه ملی در عمل فراتر از چارچوب‌های اداری و اعتماد به شرکت سرمایه‌گذار و گروه تولید سخن گفت. او ابراز خوشحالی کرد که یک فیلم بین‌المللی با بودجه‌ای اندک ساخته شده و از همه دست‌اندرکاران پروژه که تلاش کردند حال مخاطب خوب باشد، قدردانی کرد.

معرفی فیلم و عوامل

فیلم سینمایی «ماهی در قلاب»، اثر تازه محی‌الدین مظفر، کارگردان برجسته تاجیکستانی، به نویسندگی بختیار کریم‌اف و تهیه‌کنندگی امیر تاجیک و محی‌الدین مظفر، محصول سال ۲۰۲۵ است. خلاصه داستان فیلم اینگونه است: «شاید گمان کنی ماهیِ در قلاب همیشه اسیر دست ماهیگیر است، غافل از آنکه دریا گاهی کلید آزادی را به کودکی بی‌نام می‌بخشد.»

بازیگرانی چون خورشید مصطفی‌اف، سیاره صفراوا و عبدالله عبدالرحیم‌زاده به همراه جمعی از عوامل ایرانی و تاجیکستانی در این مراسم حضور داشتند. از دیگر عوامل فیلم می‌توان به تهیه‌کنندگان ارشد: احسان کاوه، حمیدرضا روحانی، حسین همدانی‌زاده؛ مشارکت‌کنندگان: شبکه آی‌فیلم معاونت برون‌مرزی صداوسیما و شرکت شتاب‌دهنده سیکاپ (از ایران) و شرکت‌های فیلم‌سازی داو و تاجیک فیلم (از تاجیکستان)؛ کارگردان هنری: والری آخودوف؛ مدیر فیلم‌برداری: آندری فدوتوف؛ تدوینگر: عماد خدابخش، آهنگساز: فردین خلعتبری؛ صداگذار: آرش قاسمی؛ طراح صحنه و دکور: لطفلو نیاماتوف؛ چهره‌پرداز: منیژه خولوا؛ مدیر صحنه: فریدون مظفرزاده؛ سرپرست جلوه‌های ویژه: تهمینه عسکری؛ امور بین‌الملل و بازاریابی: فاطمه جواهرساز؛ و مشاور رسانه‌ای: شیدا اسلامی اشاره کرد.