لاغری مفرط: خطری جدی‌تر از اضافه وزن برای طول عمر و سلامتی

پژوهشی جامع درباره وزن و طول عمر

دانشمندان دانمارکی در یک مطالعه گسترده، داده‌های پزشکی ۸۵ هزار نفر را مورد بررسی قرار دادند تا تاثیر وزن بدن بر ابتلا به بیماری‌ها و طول عمر را ارزیابی کنند. نتایج این پژوهش، دیدگاه‌های رایج درباره ارتباط وزن و سلامتی را به چالش می‌کشد.

BMI و افزایش خطر مرگ

بر اساس این مطالعه، اگر شاخص توده بدنی (BMI) فردی کمتر از ۱۸.۵ باشد، احتمال مرگ او نسبت به افراد با وزن متناسب، تا ۳ برابر بیشتر است. نکته قابل توجه این است که افراد با اضافه وزن خفیف، تفاوت چندانی از نظر طول عمر با افراد دارای وزن متناسب ندارند.

داده‌ها یک منحنی U شکل را نشان می‌دهند؛ به این معنی که افراد با کمترین و بیشترین BMI، بالاترین احتمال مرگ زودهنگام را دارند. در حالی که پیش از این BMI بین ۱۸.۵ تا ۲۴.۹ بهینه تلقی می‌شد، این پژوهش نشان می‌دهد که محدوده بهینه واقعی ۲۲.۵ تا ۲۴.۹ است. حتی افرادی با BMI بین ۱۸.۵ تا ۱۹.۹، دو برابر بیشتر از گروه بهینه در خطر مرگ زودهنگام قرار دارند.

اضافه وزن و چاقی مفرط

اگر BMI شما بین ۲۵ تا ۳۵ باشد (دسته اضافه وزن یا چاق)، از نظر احتمال مرگ زودهنگام تفاوتی با افراد دارای تناسب اندام نخواهید داشت. اما اگر BMI از ۴۰ فراتر رود، احتمال مرگ ۲.۱ برابر افزایش می‌یابد.

چرا لاغری بیش از حد خطرناک است؟

برخلاف تصور رایج که وزن کم را بی‌خطر می‌داند، این داده‌ها نشان می‌دهند که لاغری، به ویژه در سنین پیری، بسیار خطرناک است. داشتن کمی ذخیره چربی می‌تواند به بدن در مقابله با بیماری‌ها کمک کند.

به عنوان مثال، در طول شیمی‌درمانی برای بیماران سرطانی، فرد اشتهای خود را از دست داده و به شدت لاغر می‌شود. اگر بیمار کمی اضافه وزن داشته باشد، می‌تواند از ذخیره چربی خود استفاده کرده و فعالیت‌های ضروری را ادامه دهد. اما در صورت لاغری مفرط، بدن دچار مشکل شده و سرعت بهبود کاهش می‌یابد.

تضعیف سیستم ایمنی و افزایش آسیب‌پذیری

کاهش وزن ناخواسته گاهی می‌تواند نشانه بیماری‌های خطرناکی مانند سرطان یا دیابت نوع یک باشد که پیش از تشخیص، باعث لاغری شدید می‌شوند.

بدن برای انجام فعالیت‌های ضروری خود به غذا نیاز دارد. در صورت کمبود دریافت غذا، بدن وارد مرحله کاتابولیک شده و بافت‌ها برای تامین انرژی مغز شکسته می‌شوند. همچنین، به دلیل اولویت‌بندی انرژی، فعالیت سیستم ایمنی بدن نیز محدود می‌گردد. این امر باعث می‌شود افراد لاغر بیشتر در معرض بیماری‌های مختلف قرار گیرند.

تغییر معیارهای سلامت

دانشمندان معتقدند که معیارهای پزشکی و سلامت در جامعه مدرن باید تغییر کنند و داشتن کمی ذخیره چربی به عنوان یک حالت ایده‌آل در نظر گرفته شود.

انتقادها به شاخص BMI

برخی کارشناسان با دید تردید به نتایج این پژوهش نگاه می‌کنند، زیرا BMI را معیار مطمئنی برای ارزیابی وضعیت سلامت فرد نمی‌دانند. این معیار جهانی، عوامل مهمی مانند سلامتی عمومی، رژیم غذایی، سبک زندگی و نحوه توزیع چربی در بدن را نادیده می‌گیرد. همچنین، BMI می‌تواند برای نژادها، گروه‌های اقلیت یا افراد با پیش‌زمینه فرهنگی متفاوت، نتایج گمراه‌کننده‌ای ارائه دهد.

لازم به ذکر است که BMI دو قرن پیش و بر اساس نمونه کوچکی از مردان سفیدپوست اروپایی توسعه یافت. تا زمانی که جایگزین مناسب و کاملی برای BMI ارائه نشود، ناچاریم به پژوهش‌های مبتنی بر آن اعتماد کنیم. در نتیجه، لاغری بیش از حد نه تنها برای سلامتی مفید نیست، بلکه احتمال ابتلا به بیماری‌های مختلف و مرگ را نیز افزایش می‌دهد.