جنجال «Scratchgate» برای آیفون‌های جدید اپل: خراشیدگی یا گردوغبار؟

درست در روز عرضه گوشی‌های فوق باریک آیفون ایر و آیفون 17 پرو و پرومکس در تاریخ 19 سپتامبر (28 شهریور 1404)، موجی از ویدیوها و گزارش‌ها در فضای مجازی منتشر شد که نشان‌دهنده خراش‌ها و آثار ساییدگی روی نمونه‌های نمایشی این گوشی‌ها در فروشگاه‌های اپل بود. این اتفاق، تهدیدی جدی برای شکل‌گیری یک جنجال جدید به نام «Scratchgate» علیه پرچم‌داران گران‌قیمت اپل محسوب می‌شود؛ گوشی‌هایی که قیمتشان از 999 دلار برای آیفون ایر و 1099 دلار برای آیفون 17 پرو آغاز می‌گردد.

این وضعیت یادآور واکنش استیو جابز به مشکل آنتن‌دهی آیفون 4 است، جایی که او با لحنی قاطعانه به کاربران می‌گفت: «هیچ مشکلی در زمینه آنتن‌دهی وجود ندارد، منتظر بمانید.» اما در عصر شبکه‌های اجتماعی، «حوزه تحریف واقعیت» جابز دیگر کارآمد نیست؛ زیرا هر مسئله‌ای بدون زمینه‌سازی درست، به سرعت و با اغراق بازتاب پیدا می‌کند و کاربران بیشتر به بازتولید روایت‌های ناقص و هیجان‌انگیز برای وایرال‌شدن علاقه‌مندند.

جزئیات خراشیدگی و ادعای مقاومت اپل

ویدیوهای منتشرشده، آسیب‌های آشکار روی قاب آلومینیومی آیفون‌های جدید را به وضوح نشان می‌دهند؛ به‌ویژه در اطراف ماژول مستطیلی بزرگ دوربین مدل‌های پرو آیفون 17 یا در بخش پشتی شیشه‌ای. این خراش‌ها در رنگ‌های جدید «نارنجی کیهانی» و «آبی عمیق» آیفون 17 پرو بسیار برجسته‌تر به چشم می‌آیند، زیرا پس از آسیب‌دیدن، لایه زیرین آلومینیوم نقره‌ای رنگ نمایان می‌شود.

این موضوع زمانی تناقض‌آمیزتر می‌شود که اپل ادعا کرده تمام مدل‌های امسال به شیشه پوششی Ceramic Shield 2 مجهز هستند که سه برابر مقاوم‌تر در برابر خراش نسبت به نسل قبلی معرفی شده است. این ادعا، پرسش‌هایی جدی درباره دوام گوشی‌هایی با این قیمت بالا ایجاد می‌کند.

چرا آلومینیوم آنودایز خراش برمی‌دارد؟

رنگ قاب مدل‌های پرو آیفون 17 از طریق فرایند آنودایزینگ به دست می‌آید؛ یک فرایند الکتروشیمیایی که هم استحکام فلز را افزایش می‌دهد و هم امکان رنگ‌آمیزی آن را فراهم می‌کند. این روش جدیدی نیست و اپل سال‌هاست آن را در محصولات خود به‌کار می‌برد. بنابراین، خراش، لب‌پریدگی و ساییدگی برای آلومینیوم آنودایز امری کاملاً طبیعی است. نگاهی به آیپاد نانوهای رنگی قدیمی این موضوع را تأیید می‌کند؛ آن‌ها نیز به راحتی بر اثر استفاده روزمره دچار خراش می‌شدند.

«بسیاری معتقدند این ظاهر «زخمی» شخصیت خاصی به دستگاه می‌دهد و حاکی از آن است که گوشی مورد استفاده و علاقه قرار گرفته است.»

نقش پایه‌های مگ‌سیف و گردوغبار در خراشیدگی

مدل‌های پرو آیفون 17 تنها چند دقیقه یا چند ساعت پس از قرارگرفتن در فروشگاه‌ها آسیب‌دیده به نظر می‌رسیدند. با توجه به اینکه صدها یا حتی هزاران نفر این دستگاه‌ها را در فروشگاه‌ها بدون دقت لمس می‌کردند و آن‌ها را با شدت روی پایه‌های مگ‌سیف می‌گذاشتند، طبیعی است که آثار آسیب خیلی سریع نمایان شود.

زک نلسون، معروف به JerryRigEverything، که ویدیوهای تست دوام گوشی‌ها را منتشر می‌کند، اشاره کرده است که بسیاری از این خراش‌ها ممکن است موقتی باشند و با گردوغبار اشتباه گرفته شوند. او در پستی اینستاگرامی نوشت:

«واقعیت جالب: 99% از خراش‌هایی که در این تصویر می‌بینید، فقط گردوغبار ناشی از برخورد سکه و کلید است که من برای ایجاد علامت استفاده کردم. همه این‌ها به‌طور کامل پاک می‌شوند. تنها 1% واقعی از آسیب در گوشه تیز ماژول دوربین باقی می‌ماند که باید مراقبش باشید.»

همچنین، یکی از افشاگران اپل در شبکه X توضیح داد که این‌ها اصلاً خراش نیستند، بلکه رسوبات آلومینیوم ناشی از ساییده‌شدن پدهای مگ‌سیف با بدنه گوشی هستند. این علامت‌ها با یک دستمال میکروفایبر و گاهی با کمی الکل تمیزکننده به‌راحتی پاک می‌شوند.

آلومینیوم، فلزی نرم‌تر و نیاز به محافظت

آلومینیوم در مقایسه با تیتانیوم استفاده‌شده در آیفون ایر (و همچنین آیفون 15 پرو و 16 پرو) یا استیل ضدزنگ به‌کاررفته در آیفون X تا آیفون 14 پرو، فلزی نرم‌تر است. بنابراین طبیعی است که هنگام افتادن، آثار ضربه و فرورفتگی سریعاً نمایان شوند. اگر کاربری نگران آسیب باشد، بهتر است از قاب محافظ استفاده کند. برای کسانی که به دنبال گوشی مقاوم‌تری هستند که بدون قاب هم دوام بالایی داشته باشد، آیفون ایر انتخاب بهتری خواهد بود.

هشدار درباره محتوای جعلی هوش مصنوعی

در نهایت، باید به این نکته مهم اشاره کرد که کاربران نباید هر چیزی را که در اینترنت می‌بینند، بی‌چون‌وچرا باور کنند. با ابزارهای قدرتمند تولید تصویر و ویدیوی هوش مصنوعی، تشخیص محتوای واقعی از جعلی بسیار دشوارتر از گذشته شده است. حتی اگر تصاویر واقعی باشند، برخی کاربران خلاق با استفاده از هوش مصنوعی، نسخه‌های دستکاری‌شده و قانع‌کننده‌ای تولید کرده‌اند؛ مانند تصویری که آیفون 17 پرو را با چسب نواری پوشاننده خراش‌ها و ترک‌هایش نشان می‌دهد. بنابراین، صحت تصاویر و ویدیوهای منتشرشده باید با احتیاط بررسی شود.