ممنوعیت صدور و تمدید مجوز پرورش میگو در گنبد نمکی قشم

دستگاه قضایی با صدور دستوری قاطع، هرگونه صدور مجوز جدید و تمدید مجوزهای موجود برای پرورش میگو در محدوده گنبد نمکی جزیره قشم را ممنوع اعلام کرد. این تصمیم که از تاریخ ۲۹ شهریور ۱۴۰۴ اجرایی خواهد شد، با هدف حفاظت از تعادل اکولوژیک و زیست‌محیطی این اثر بی‌بدیل طبیعی و جلوگیری از خسارات جبران‌ناپذیر اتخاذ شده است.

اهمیت گنبد نمکی قشم و تهدیدات زیست‌محیطی

عبدالرزاق نریمانی، دادستان عمومی و انقلاب شهرستان قشم، با تأکید بر لزوم حفظ آثار طبیعی بی‌بدیل جزیره قشم برای نسل‌های آینده، اظهار داشت که توسعه بی‌رویه فعالیت‌های اقتصادی، به‌ویژه پرورش میگو، در محدوده این آثار، تعادل اکولوژیک منطقه را بر هم زده و تبعات گسترده‌ای از جمله آلودگی منابع آبی، تخریب پوشش گیاهی و کاهش جذابیت‌های گردشگری را به همراه داشته است.

گنبد نمکی قشم که در فهرست آثار طبیعی ملی ایران و ژئوپارک جهانی یونسکو ثبت شده، نه‌تنها ارزش علمی و زیست‌محیطی دارد، بلکه به‌عنوان یکی از ظرفیت‌های مهم گردشگری طبیعی جزیره شناخته می‌شود.

پرورش میگو طی دو دهه اخیر یکی از صنایع روبه‌رشد در سواحل جنوبی کشور بوده، اما ورود این صنعت به حریم آثار طبیعی ملی، ضرورت رعایت موازین قانونی را بیش از پیش آشکار ساخته است.

مبانی حقوقی و تعهدات بین‌المللی

این تصمیم قضایی بر پایه قوانین صریح کشور از جمله قانون حفاظت و بهسازی محیط‌زیست و قانون ملی شدن منابع طبیعی اتخاذ شده است. بر این اساس، دستگاه‌های اجرایی نظیر جهاد کشاورزی، امور اراضی، شیلات و سازمان منطقه آزاد قشم مکلف به تبعیت کامل از این دستور هستند. هرگونه ترک فعل یا همراهی با متخلفان، می‌تواند موجب پیگرد قانونی و مسئولیت کیفری و اداری افراد شود.

از منظر محیط‌زیستی، گنبد نمکی جزیره قشم بخشی از ژئوپارک جهانی یونسکو است و ایران متعهد به جلوگیری از تخریب اکوسیستم‌های ارزشمند این منطقه است. فعالیت‌های غیرمجاز مانند پرورش میگو، علاوه بر تهدید زیستگاه‌های طبیعی، ممکن است جایگاه بین‌المللی ژئوپارک را در ارزیابی‌های دوره‌ای یونسکو به خطر اندازد.

پیامدهای تصمیم قضایی

دادستان عمومی و انقلاب شهرستان قشم خاطرنشان کرد که این تصمیم صرفاً اقدامی محلی برای جلوگیری از تخلف نیست، بلکه پاسخی به ضرورت‌های حقوقی کشور و تعهدات بین‌المللی ایران است. این اقدام پیامی روشن دارد که توسعه اقتصادی در جزیره قشم باید در چارچوب قانون، ملاحظات محیط‌زیستی و منافع ملی بلندمدت پیش رود.

ژئوسایت نمکدان: گنجینه‌ای طبیعی

ژئوسایت نمکدان، یکی از جاذبه‌های علمی و گردشگری ژئوپارک جهانی قشم، در فاصله ۱۰۰ کیلومتری شهر قشم در ساحل جنوبی جزیره قرار دارد. این گنبد نمکی با ارتفاع حدود ۲۸۰ متر و قطر قاعده‌ای حدود هفت کیلومتر، به دلیل پدیده دیاپیریسم سر برآورده است.

• غارهای نمکی: در این گنبد هفت غار نمکی وجود دارد که یکی از آنها طولانی‌ترین غار دنیاست. نمک‌های داخل غار حدود ۵۷۰ میلیون سال عمر دارند.
• چشمه‌های نمک: وجود چشمه‌های نمک و سفیدپوش کردن دره‌ها و زمین‌های اطراف، چشم‌اندازی زیبا به منطقه بخشیده است.
• تنوع سنگ‌ها: در این منطقه انواع سنگ‌های رسوبی، دگرگونی و آذرین یافت می‌شود که برای پژوهش‌های کانی‌شناسی و پترولوژی ارزشمند است.
• نهشته‌های منحصر به فرد: غارنهشته‌ها عمدتاً از نمک هستند و گاه آمیزه‌هایی از کانی‌هایی مانند هماتیت، اویژیست و گوگرد، آنها را به رنگ‌های گوناگون در می‌آورند. نهشته‌های گل‌کلمی، قلوه‌ای و سوزنی فراوانی با بستر سرخ‌رنگ هماتیتی و کناره‌های سپید رنگ نمکی، چشم‌اندازی کمیاب پدید آورده‌اند.

این غارها با کمک جنبش‌های زمین‌ساخت و آب‌های فرورو، در میان توده‌های نمکی شکل گرفته‌اند و دیواره‌های آنها با رخنمون‌هایی از سنگ نمک و کانی‌های مزبور، نوارهای رنگارنگ خیره‌کننده‌ای را به نمایش می‌گذارند.