ممنوعیت پرورش میگو در گنبد نمکی قشم؛ گامی قاطع در حفاظت از میراث طبیعی

دلایل و ضرورت‌های تصمیم قضایی

عبدالرزاق نریمانی، دادستان قشم، با تأکید بر اهمیت بی‌بدیل آثار طبیعی این جزیره برای نسل‌های آینده، اظهار داشت که توسعه بی‌رویه فعالیت‌های اقتصادی در این مناطق، تعادل زیست‌محیطی را بر هم زده و پیامدهای مخربی به دنبال دارد. دستگاه قضایی با قاطعیت در برابر این تخلفات ایستاده است.

• ممنوعیت صدور مجوز جدید: هیچ مجوز جدیدی برای پرورش میگو در محدوده گنبد نمکی قشم صادر نخواهد شد.
• ممنوعیت تمدید و واگذاری: از تاریخ ۲۹ شهریورماه ۱۴۰۴، تمدید مجوز یا واگذاری اراضی با کاربری پرورش میگو در این محدوده به‌طور کامل ممنوع است.
• برخورد قانونی: در صورت مشاهده هرگونه تخلف، با متخلفان طبق قانون برخورد قاطع صورت خواهد گرفت.

این تصمیم نقطه عطفی در تقابل میان منافع کوتاه‌مدت اقتصادی و ضرورت‌های بلندمدت حفاظت از محیط‌زیست تلقی می‌شود.

اهمیت گنبد نمکی قشم

گنبد نمکی قشم، که در فهرست آثار طبیعی ملی ایران و ژئوپارک جهانی یونسکو ثبت شده است، نه تنها دارای ارزش‌های علمی و زیست‌محیطی فراوان است، بلکه به عنوان یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های گردشگری طبیعی جزیره نیز شناخته می‌شود.

«گنبد نمکی قشم که در فهرست آثار طبیعی ملی ایران و ژئوپارک جهانی یونسکو ثبت شده، نه‌تنها ارزش علمی و زیست‌محیطی دارد؛ بلکه به‌عنوان یکی از ظرفیت‌های مهم گردشگری طبیعی جزیره شناخته می‌شود.»

پرورش میگو، که طی دو دهه اخیر یکی از صنایع رو به رشد در سواحل جنوبی کشور بوده، با ورود به حریم آثار طبیعی ملی، تبعات گسترده‌ای از جمله آلودگی منابع آبی، تخریب پوشش گیاهی و کاهش جذابیت‌های گردشگری را به همراه داشته است. این مسائل، رعایت موازین قانونی را در این خصوص ضروری می‌سازد.

پشتوانه‌های حقوقی و تعهدات بین‌المللی

این تصمیم قضایی بر پایه قوانین صریح کشور از جمله قانون حفاظت و بهسازی محیط‌زیست و قانون ملی شدن منابع طبیعی اتخاذ شده است. بر این اساس، دستگاه‌های اجرایی نظیر جهاد کشاورزی، امور اراضی، شیلات و سازمان منطقه آزاد قشم مکلف به تبعیت کامل از این دستور هستند.

• پیگرد قانونی: هرگونه ترک فعل یا همراهی با متخلفان می‌تواند موجب پیگرد قانونی و مسئولیت کیفری و اداری افراد شود.
• تعهدات بین‌المللی: گنبد نمکی قشم بخشی از ژئوپارک جهانی یونسکو است و ایران متعهد به جلوگیری از تخریب اکوسیستم‌های ارزشمند این منطقه است.
• تهدید جایگاه ژئوپارک: فعالیت‌های غیرمجاز مانند پرورش میگو، علاوه بر تهدید زیستگاه‌های طبیعی، ممکن است جایگاه بین‌المللی ژئوپارک را در ارزیابی‌های دوره‌ای یونسکو به خطر اندازد.

این اقدام قضایی نه تنها یک تصمیم محلی برای جلوگیری از تخلفات است، بلکه پاسخی به ضرورت‌های حقوقی کشور و تعهدات بین‌المللی ایران محسوب می‌شود. پیام روشن این تصمیم آن است که توسعه اقتصادی در جزیره قشم باید همواره در چارچوب قانون، ملاحظات محیط‌زیستی و منافع ملی بلندمدت پیش رود.