بن‌بست ۱۰۰ میلیارد یورویی در پروژه جنگنده نسل ششم اروپا: داسو و ایرباس در تقابل

پروژه بلندپروازانه «سامانه نبرد هوایی آینده» (FCAS) که با هدف جایگزینی هواپیماهای قدیمی فرانسه، آلمان و اسپانیا در سال ۲۰۱۷ آغاز شد، اکنون به دلیل اختلافات عمیق میان دو غول هوافضای اروپا، داسو و ایرباس، در بن‌بست قرار گرفته است. این طرح مشترک که قرار است جنگنده‌های نسل ششم را تا سال ۲۰۴۰ عملیاتی کند، با برآورد هزینه ۱۰۰ میلیارد یورویی، آینده همکاری‌های دفاعی اروپا را تحت‌الشعاع قرار داده است.

تقابل داسو و ایرباس: هر یک به دنبال راه خود

اریک تراپیه، مدیرعامل شرکت داسو، در واکنش به پرسش خبرنگاران درباره توانایی داسو برای ساخت مستقل جنگنده نسل ششم، با قاطعیت پاسخ داد: «پاسخ بله است. برایم مهم نیست اگر آلمانی‌ها شکایت کنند. اگر می‌خواهند خودشان انجام دهند، بگذارید خودشان انجام دهند.» این اظهارات نشان‌دهنده عزم داسو برای پیشبرد پروژه، حتی بدون توافق با شرکای آلمانی و اسپانیایی است.

تراپیه با اشاره به سابقه ۷۰ ساله شرکتش در ساخت هواپیماهای جنگی، تاکید کرد: «اینجا ما می‌دانیم چگونه این کار را انجام دهیم. ما می‌دانیم چگونه همه چیز را از صفر تا صد انجام دهیم. این را در ۷۰ سال گذشته ثابت کرده‌ایم. ما مهارت‌ها را داریم.» او در عین حال اذعان کرد که «در حال حاضر» راه‌حلی با ایرباس پیدا نشده است.

در مقابل، توماس پرتزل، رئیس شورای کارهای دفاعی ایرباس، نیز نسبت به ادامه همکاری با داسو ابراز تردید کرده و گفت: «باور دارم که برنامه سامانه نبرد هوایی آینده بدون داسو ادامه خواهد یافت. در اروپا شرکای جذاب‌تر و مناسب‌تری وجود دارند.» این اظهارات نشان‌دهنده شکاف عمیق و عدم تمایل دو شرکت به مصالحه است.

تلاش‌های سیاسی و چالش‌های فنی

این بن‌بست در حالی رخ می‌دهد که امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، و فریدریش مرتس، برای تقویت شراکت سیاسی در قلب اتحادیه اروپا تلاش کرده‌اند، به‌ویژه در شرایطی که روابط فراآتلانتیکی تحت تاثیر تنش‌های دوران ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ قرار گرفته است. هر دو رهبر اروپایی از پروژه جنگنده حمایت کرده‌اند، اما تنش‌ها میان دو شرکت هوافضایی، این همکاری را خدشه‌دار کرده است.

وزیر دفاع آلمان نیز در اواخر ماه اوت از فرانسه خواست تا بن‌بست در برنامه جنگنده را برطرف کند و هشدار داد: «این پروژه دیگر نمی‌تواند تاخیر را تحمل کند.» این درخواست نشان‌دهنده نگرانی‌های فزاینده درباره آینده این پروژه استراتژیک است.

آینده مبهم پروژه FCAS

با توجه به اظهارات قاطع مدیران داسو و ایرباس، آینده پروژه «سامانه نبرد هوایی آینده» در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. آیا این دو غول هوافضای اروپا به توافق خواهند رسید یا هر یک مسیر خود را برای توسعه جنگنده‌های نسل ششم در پیش خواهند گرفت؟ این سوالی است که پاسخ آن می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای صنعت دفاعی و همکاری‌های استراتژیک در اروپا داشته باشد.