رشد ۱۱.۸ درصدی مبادلات تجاری ایران و روسیه و گام‌های جدید در اوراسیا

مبادلات تجاری میان جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه در ماه‌های اخیر شاهد پویایی بی‌سابقه‌ای بوده است. این رشد قابل توجه، نشان‌دهنده تعمیق روابط اقتصادی و تجاری دو کشور در چارچوب اتحادیه اقتصادی اوراسیا و توافق‌نامه تجارت آزاد است که افق‌های جدیدی را برای همکاری‌های منطقه‌ای می‌گشاید.

افزایش ۱۱.۸ درصدی گردش مالی

الکسی اُورچوک، معاون نخست‌وزیر روسیه، شامگاه سه‌شنبه در دیدار با سید محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت ایران، از رشد ۱۱.۸ درصدی گردش مالی تجارت دوجانبه تهران - مسکو در هفت ماهه اول سال ۲۰۲۵ در مقایسه با مدت مشابه سال ۲۰۲۴ خبر داد. این افزایش چشمگیر، که مربوط به ماه‌های مه تا جولای ۲۰۲۵ (۲۵ اردیبهشت تا مرداد ۱۴۰۴) است، در دیدار رسمی در ساختمان دولت روسیه و با حضور کاظم جلالی، سفیر ایران در مسکو، اعلام شد.

اورچوک خاطرنشان کرد: «ما در حال حاضر شاهد پویایی مثبتی در مبادلات تجاری با ایران هستیم.»

محورهای کلیدی همکاری و همگرایی

در این دیدار، معاون نخست‌وزیر روسیه و وزیر صمت ایران درباره زمینه‌های کلیدی همکاری تجاری و اقتصادی گفت‌وگو کردند. تمرکز اصلی این مذاکرات بر چشم‌انداز اجرای توافق‌نامه تجارت آزاد بین اتحادیه اقتصادی اوراسیا و ایران بود. همچنین، توسعه همکاری‌ها و همگرایی در چارچوب عضویت ناظر جمهوری اسلامی ایران در اتحادیه اقتصادی اوراسیا و تلاش‌های مشترک برای تقویت محورهای مواصلاتی اوراسیا در امتداد کریدور شمال-جنوب از دیگر موضوعات مهم مورد بحث قرار گرفت.

طرفین همچنین پیشرفت پروژه‌های مشترک تهران و مسکو را در حوزه‌های زیر بررسی کردند:

• حمل و نقل و لجستیک
• صنعت
• انرژی
• کشاورزی
• گردشگری

معاون نخست‌وزیر روسیه و وزیر صمت ایران آمادگی خود را برای ادامه گفت‌وگوهای سازنده با هدف تقویت روابط دوجانبه در تمامی زمینه‌های همکاری اعلام کردند.

نخستین جلسه کمیته مشترک اجرای توافق تجارت آزاد

بر اساس گزارش تارنمای دولت روسیه، نخستین جلسه کمیته مشترک اجرای توافق تجارت آزاد بین اتحادیه اقتصادی اوراسیا و جمهوری اسلامی ایران روز چهارشنبه دوم مهر ۱۴۰۴ برگزار خواهد شد. این نشست به عنوان گامی مهم در توسعه همکاری‌های چندجانبه معرفی شده است.

انتظار می‌رود در این جلسه، طرحی از فعالیت‌های مشترک برای همکاری تجاری و اقتصادی بین اتحادیه اقتصادی اوراسیا و ایران برای سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۸ به تصویب برسد.

پیشینه توافق‌نامه تجارت آزاد

سید محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، روز سه‌شنبه به منظور برگزاری همین کمیته مشترک به مسکو سفر کرده و با ماکسیم رشتنیکوف، وزیر توسعه اقتصادی روسیه، نیز ملاقات و گفت‌وگو داشته است.

جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا در تاریخ چهارم دی‌ماه ۱۴۰۲ در سن‌پترزبورگ موافقت‌نامه تجارت آزاد را امضا کردند. این توافق‌نامه از ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴، دو ماه پس از تصویب در مجالس کشورهای طرف قرارداد، اجرایی شد. بر اساس این توافق، طرفین تعرفه‌های گمرکی را برای حدود ۸۷ درصد اقلام کالایی در مبادلات تجاری خود به صورت کامل حذف کردند.

اتحادیه اقتصادی اوراسیا

اتحادیه اقتصادی اوراسیا یک اتحادیه اقتصادی میان‌دولتی است که شامل کشورهای بلاروس، قزاقستان، روسیه، قرقیزستان و ارمنستان می‌شود. جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۴۰۳ به عنوان عضو ناظر به این اتحادیه پیوست و در کنار ازبکستان و کوبا، از اعضای ناظر فعال این اتحادیه محسوب می‌شود.