چالش‌ها و فرصت‌های شهرک صنعتی بیجار: از تولید تا توسعه

شهرک صنعتی بیجار یک، واقع در ۱۴۲ کیلومتری سنندج، با وسعت ۳۰ هکتار و ۹۰ قرارداد منعقد شده، به قطب تولید قطعات خودرو در منطقه تبدیل شده است. این شهرک که از اوایل دهه هشتاد با تولید قطعات خودرو فعالیت خود را آغاز کرد، اکنون میزبان واحدهای پیشرویی است که با چالش‌ها و فرصت‌های متعددی روبرو هستند.

تولید وایر شمع و چشم‌انداز آینده

نخستین واحد مورد بازدید، شرکت «پایاروجای پیشتاز گروس» بود که در زمینه طراحی و تولید انواع وایر شمع و بوت خودرو فعالیت می‌کند. این واحد که فعالیت خود را در سال ۱۳۹۹ با تولید وایر شمع خودروی ۴۰۵ آغاز کرده، اکنون ۷۰ درصد از سهم بازار داخلی را در تولید وایر شمع برای تمامی خودروهای داخلی و خارجی به خود اختصاص داده است.

• تولید روزانه: بیش از چهار هزار دست وایر شمع.
• اشتغال‌زایی: ۴۰ نفر به طور مستقیم و ۱۰ خانواده به طور غیرمستقیم.
• همکاری با خودروسازان: ایران خودرو، سایپا یدک و مگاموتور.
• صادرات: محصولات به طور غیرمستقیم به خارج از کشور صادر می‌شوند.

مدیرعامل این شرکت، مهران شاهمرادی، با اشاره به پیش‌بینی حذف وایر شمع از خودروها تا ۱۵ سال آینده، از آغاز پروژه‌های جایگزین خبر داد. تولید سیم لاکی با سرمایه‌گذاری سه هزار میلیارد ریالی و همچنین تولید پک‌های باتری و دسته سیم‌های خودرو از جمله این پروژه‌ها هستند که در صورت رفع مشکلات نقدینگی و ثبات نرخ ارز، اجرایی خواهند شد.

«از اکنون تولید محصولات جایگزین همچون تولید سیم لاکی با سرمایه‌گذاری سه هزار میلیارد ریالی را آغاز کرده‌ایم.»

فرآیند تولید وایر شمع در این واحد شامل اندازه‌گیری و برش کابل‌ها، مونتاژ دستی پین و ترمینال، و سپس فرآیند پرس و مونتاژ کلاهک‌ها است که با طراحی دستگاهی جدید، به صورت مکانیکی انجام می‌شود. مشکل ضایعات زیاد این واحد نیز پس از رویداد «Reverse Pitch» در سال ۱۴۰۲ برطرف شده است.

بحران نقدینگی در واحدهای قطعه‌سازی

شرکت «کابل کنترل سپهر»، تولیدکننده کابل‌های کنترلی خودرو و شیشه بالابر، دومین واحد مورد بازدید بود. این واحد که از سال ۱۳۸۲ فعالیت خود را آغاز کرده، برای ۲۵۰ نفر به طور مستقیم شغل ایجاد کرده و ماهانه ۲۵۰ هزار کابل تولید می‌کند. با اجرای طرح توسعه، میزان تولید سالانه به ۶ میلیون قطعه خواهد رسید.

محمدرضا مایلی، مدیرعامل این شرکت، به بحران معوقات خودروسازان اشاره کرد و گفت: «۴۵ میلیارد تومان معوقه از یکی از خودروسازها داریم.» او تاکید کرد که این مشکلات، از جمله پرداخت نقدی مواد اولیه و تاخیر در دریافت بهای محصول نهایی، می‌تواند منجر به تعطیلی واحدهای کوچک و پایین‌دست خودروسازی شود. همچنین، عدم دسترسی به تسهیلات بانکی از سال گذشته، ادامه فعالیت را دشوار کرده است.

«بحران معوقات خودروسازها به یکی از مهمترین چالش‌های پیش روی ما تبدیل شده است.»

تسهیل مجوزها و مشکل اراضی راکد

در نشست پایانی تور صنعتی، مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی کردستان و فرماندار بیجار به بررسی مشکلات و راهکارهای توسعه پرداختند.

چالش‌های موجود:

• اراضی راکد: هشت هکتار از ۳۰ هکتار شهرک صنعتی بیجار یک در اختیار واحد «اسب آهنین» است که ۱۶ سال از تعطیلی آن می‌گذرد. وزیر صمت این طرح را فاقد توجیه اقتصادی دانسته است.
• کمبود زمین صنعتی: به دلیل توپوگرافی و وجود اراضی حاصلخیز کشاورزی در کردستان، کمبود زمین صنعتی وجود دارد.
• اهلیت‌سنجی سرمایه‌گذاران: نیاز به دقت و بازنگری در صدور مجوزها و اهلیت‌سنجی سرمایه‌گذاران وجود دارد.

راهکارهای پیش‌رو:

• کوتاه شدن روند بازپس‌گیری اراضی: با بهره‌مندی از برنامه هفتم توسعه و تشکیل کمیته سه‌جانبه، روند بازپس‌گیری اراضی راکد از پنج سال به زمانی کوتاه‌تر کاهش یافته است.
• ایجاد شهرک صنعتی بیجار ۲: با اتمام اراضی قابل واگذاری در شهرک صنعتی بیجار یک، مکانیابی شهرک صنعتی شماره ۲ بیجار از شهریور ۱۴۰۲ آغاز شده است. این شهرک جدید در نزدیکی کارخانه سیمان قرار گرفته و به واحدهای مرتبط با این صنعت اختصاص خواهد یافت.