تاکید بر حفاظت از ۵۳ غار همدان؛ از علیصدر تا بازنگری دستورالعمل‌ها

شهرام احمدی، مدیرکل حفاظت محیط زیست همدان، در آستانه روز ملی غار، بر لزوم حفاظت از غارهای بی‌نظیر این استان تاکید کرد. وی با اشاره به پتانسیل زمین‌شناسی همدان برای وجود غارهای متعدد، خواستار رفع عوامل تهدیدکننده این اکوسیستم‌های ارزشمند شد.

تهدیدها و چالش‌های پیش روی غارها

یکی از بزرگترین تهدیدها برای غارها، به‌ویژه غارهای گردشگرپذیر مانند علیصدر، عدم رعایت حریم آنهاست. احمدی تصریح کرد که تجاوز به حریم غارها می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به آنها وارد کند. وی افزود:

«دستورالعمل کلی برای حریم غارها تدوین شده که نیاز به بازبینی دارد. برای هر غاری باید یک دستورالعمل تبیینی با توجه به ارزش حفاظتی، نیاز جوامع محلی و ساختار آن تعیین شود.»

مدیرکل حفاظت محیط زیست همدان از سازمان حفاظت محیط زیست خواست تا بازبینی این دستورالعمل را در کارگروه ملی غارشناسی در دستور کار قرار دهد و حریم غارها را علمی‌تر، تبیینی و تخصصی‌تر تعیین کند.

ظرفیت‌سنجی و مسئولیت‌پذیری گردشگران

احمدی همچنین بر لزوم تعیین ظرفیت برای غارهای گردشگرپذیر تاکید کرد تا فشار خارج از توان زیست‌محیطی و اکوسیستمی به غار وارد نشود. وی از گردشگران خواست تا با توجه به تنوع زیستی غارها، از دستکاری ساختار آنها پرهیز کرده و تنها به برداشتن عکس یادگاری اکتفا کنند و از رها کردن زباله درون غار خودداری ورزند.

• عدم دستکاری: ساختار غارها به هیچ وجه نباید دستکاری شود.
• عکس یادگاری: گردشگران تنها مجاز به گرفتن عکس هستند.
• پرهیز از زباله: رها کردن زباله درون غار ممنوع است.

وی با اشاره به مطالبه‌گری مردم همدان در زمینه حفاظت از غارها، از مسئولان خواست تا با بررسی ظرفیت غارهایی که امکان گردشگری دارند، از این جاذبه‌ها به گونه‌ای استفاده کنند که آسیبی به آنها وارد نشود.

همدان، قطب غارشناسی ایران

استان همدان با ۵۳ دهنه غار شناسایی شده، از جمله غار آبی علیصدر که شهرت جهانی دارد و غار سراب، یکی از استان‌های شاخص و سرآمد کشور در زمینه غارها محسوب می‌شود. غارنوردان می‌توانند با تلاش و کوشش بخش‌های دیگری از غار علیصدر را اکتشاف کنند.

اهمیت اکوسیستم غارها و روز ملی «غار پاک»

غارها جزو اکوسیستم‌های بی‌نظیری هستند که از جنبه‌های زیست‌محیطی، گردشگری، اقتصادی و اجتماعی اهمیت فراوانی دارند. این اکوسیستم‌ها از منظر زیبایی‌شناختی، زیستمندان موجود در آنها، مباحث زیست‌محیطی، زمین‌شناسی و ساختارشناسی بسیار باارزش هستند.

به دلیل وجود این اکوسیستم‌های باارزش، دوم مهر به عنوان روز ملی «غار پاک» نامگذاری شده است. شعار امسال این روز «حفاظت از خاک و حفاظت از تنوع زیستی غار» انتخاب شده که تحقق آن نیازمند فرهنگ‌سازی و ارتقای آگاهی‌های عمومی در مورد اهمیت حفاظت از غارهای کشور است.

برنامه‌های روز ملی غار پاک

به مناسبت روز ملی غار پاک، اقدامات خوبی در استان همدان انجام شده است. در دوم مهرماه، همکاران محیط زیست نسبت به پاکسازی غار علیصدر اقدام خواهند کرد. همچنین کارشناسان محیط زیست با حضور در غار علیصدر، به گردشگران آموزش چهره به چهره داده و آنها را با اهمیت این غار و ضرورت حفاظت از آن آشنا می‌کنند.

در زمینه فرهنگ‌سازی و آموزش، از توان و ظرفیت رسانه‌ها، سازمان‌های مردم‌نهاد، انجمن‌های مرتبط و تشکل‌های غیردولتی زیست‌محیطی نیز استفاده خواهد شد تا اهمیت تنوع زیستی غارها به اطلاع عموم مردم، گردشگران و طبیعت‌دوستان رسانده شود.