چالش اشتغال ناشنوایان خراسان شمالی: سهمیه ۳ درصدی و رویای استقلال

در گوشه‌های خاموش زندگی ناشنوایان خراسان شمالی، آرزوها و امیدها به سختی شنیده می‌شوند. برای این قشر، حتی یک شغل ساده، مانند عبور از کوهی بلند و صعب‌العبور است. ناشنوایان استان، با وجود استعداد و انگیزه فراوان و حتی با مدرک کارشناسی، به دنبال فرصتی برای اثبات خود هستند، اما محدودیت‌ها و موانع، مسیرشان را دشوار کرده است.

روایت زهرا: تحصیلات عالی و چالش بیکاری

زهرا، دختر ۲۸ ساله بجنوردی، سال‌ها تلاش کرد تا با وجود ناشنوایی، در مسیر تحصیل موفق باشد. او با پشتکار فراوان توانست مدرک کارشناسی حسابداری بگیرد، اما اکنون بزرگ‌ترین چالش زندگی‌اش، یافتن شغل مناسب است.

زهرا می‌گوید: «بارها در آزمون‌های استخدامی شرکت کردم، اما یا ظرفیت کافی نبود یا سهمیه سه درصد معلولان نادیده گرفته شد. امروز تنها آرزویم داشتن شغلی پایدار است تا بتوانم روی پای خودم بایستم.»

این روایت، تنها نمونه‌ای از زندگی نزدیک به سه هزار ناشنوای خراسان شمالی است؛ زن و مردانی که در سکوت، رویای استقلال و عزت نفس را دنبال می‌کنند.

اشتغال پایدار: دریچه‌ای به سوی زندگی مستقل

ناشنوایان صدایی ندارند، اما هر حرکت و تلاششان فریادی است برای شنیده شدن. اشتغال پایدار برای این قشر، تنها یک نیاز اقتصادی نیست، بلکه دریچه‌ای به سوی زندگی مستقل و امیدبخش است؛ دریچه‌ای که اگر باز شود، سکوتشان به صدای توانمندی و شکوفایی تبدیل خواهد شد.

موانع بوروکراتیک و سهمیه ۳ درصدی

سرپرست اداره کل بهزیستی خراسان شمالی، محمدرضا کاظم‌زاده، اشتغال را مهم‌ترین چالش ناشنوایان می‌داند. او اشاره می‌کند که بیشترین مراجعه‌کنندگان به دستگاه‌های دولتی، کسانی هستند که تحصیلات دانشگاهی دارند اما هیچ دریچه‌ای برای ورود به بازار کار نمی‌یابند.

کاظم‌زاده می‌افزاید: «دستگاه‌های دولتی سهمیه سه درصدی استخدامی معلولان را دارند، اما حتی این سهمیه نیز گاهی در پیچ و خم مجوزها و بوروکراسی گم می‌شود.»

وی به ناشنوایان توصیه می‌کند از تسهیلات و وام‌های کم‌بهره برای ایجاد کسب‌وکار شخصی استفاده کنند تا بتوانند خوداشتغالی و استقلال اقتصادی داشته باشند. هدف اداره کل بهزیستی، تنها نجات زندگی آن‌ها با پول و وام نیست، بلکه فراهم کردن فرصت پایدار برای رشد و توانمندی است.

خدمات حمایتی و چالش‌های پیش رو

هر روز، برخی از ناشنوایان با حسرت به جمعیت شاغل نگاه می‌کنند و آرزو دارند که صدای درون خود را به جامعه منتقل کنند؛ صدایی که در سکوتشان نهفته است و گاه درک نمی‌شود.

خدمات حمایتی اداره کل بهزیستی، از مشاوره گرفته تا کاشت حلزون و آموزش مهارت‌های زندگی، تلاش می‌کند بخشی از این خلا را پر کند. سال گذشته، ۱۲ نفر از ناشنوایان استان کاشت حلزون دریافت کردند که هزینه‌ای معادل ۱۲۰ میلیون ریال برای هر نفر داشت، اما این تنها آغاز مسیر زندگی بهتر است.

علت شایع ناشنوایی در استان، ازدواج‌های خانوادگی و رواج فامیلی است و هنوز بسیاری از خانواده‌ها با این واقعیت مواجه هستند. با وجود غربالگری ۱۱ هزار و ۶۰۰ نوزاد ۶ ماه تا سه سال در سال گذشته، هنوز هزاران کودک و نوجوان در معرض عدم شناسایی به موقع هستند؛ فرصتی که می‌تواند سرنوشت آن‌ها را تغییر دهد.

آمار و نیازهای واقعی

اکنون ۲ هزار و ۹۹۲ ناشنوا و کم‌شنوا زیر پوشش اداره کل بهزیستی استان هستند که ۲ هزار و ۸۰۰ نفر از آن‌ها مستمری دریافت می‌کنند. اما پول و مستمری تنها بخشی از نیاز آن‌هاست؛ دغدغه واقعی ناشنوایان، شنیده شدن، دیده شدن و توانمند شدن است.

در هر نگاه و هر لبخند ناشنوا، قصه‌ای از مقاومت و امید نهفته است. هر سکوت، صدای بلند تلاش، انگیزه و اراده‌ای است که می‌خواهد جامعه‌ای بهتر و فرصتی عادلانه برای اشتغال و زندگی مستقل بسازد. شاید جهان نشنود، اما این بی‌صداها، با امیدشان، در سکوت فریاد می‌زنند: «ما می‌توانیم و می‌خواهیم توانمند باشیم.»