افزایش ۲۸ درصدی تعرفه آب در تهران و چالش‌های کم‌آبی

تهران، پایتخت ایران، سال‌هاست که با چالش جدی کم‌آبی دست و پنجه نرم می‌کند و وضعیت منابع آبی آن رو به وخامت است. در مواجهه با این بحران، اصلاح تعرفه‌های آب به عنوان یکی از ابزارهای مؤثر برای کنترل مصرف در نظر گرفته شده است. از ابتدای اردیبهشت‌ماه، بهای آب مصرفی مشترکان به طور متوسط ۲۸ درصد افزایش یافته است. این اقدام با هدف حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و تشویق شهروندان به مصرف بهینه صورت گرفته است، به گونه‌ای که مشترکان با کاهش ۲۰ درصدی مصرف آب، می‌توانند از افزایش مبلغ قبض خود جلوگیری کنند.

افزایش تعرفه و کاهش مصرف

محسن اردکانی، مدیرعامل آبفا، اعلام کرده است که اجرای مصوبه جدید از اردیبهشت‌ماه سال جاری، در کنار سایر سیاست‌ها، نقش قابل توجهی در کاهش ۱۰ درصدی مصرف آب در تهران داشته است. این در حالی است که تهران نیازمند صرفه‌جویی ۲۰ درصدی است و تاکنون تنها نیمی از این هدف محقق شده است.

بخشی از این صرفه‌جویی ناشی از اقدامات مربوط به کاهش هدررفت بوده که در دو بخش فیزیکی و ظاهری دنبال می‌شود. هدررفت فیزیکی آب در تهران نزدیک به ۹.۷ درصد برآورد شده و میزان هدررفت ظاهری شامل خطاهای کنتورخوانی و برداشت‌های غیرمجاز نیز کمتر از میانگین جهانی گزارش شده است.

آمار و ارقام مصرف آب

با فرض صرفه‌جویی ۲۰ درصدی شهروندان، سرانه مصرف هر فرد از ۲۵۰ لیتر به ۱۵۵ لیتر در شبانه‌روز کاهش می‌یابد. با این حال، این رقم هنوز ۲۰ درصد بالاتر از الگوی مصرف استاندارد ۱۳۰ لیتر است. آمارها نشان می‌دهد که سالانه بیش از ۱.۲ میلیارد مترمکعب آب در شبکه توزیع تهران جریان دارد و حدود ۲۲ درصد آن به دلیل هدررفت واقعی و ظاهری، هزینه‌ای دریافت نمی‌شود.

• ذخیره‌سازی آب: مجموعه اقدامات انجام‌شده از جمله اصلاح شبکه، کاهش هدررفت و مدیریت مصرف، منجر به ذخیره‌سازی ۵۲ میلیون مترمکعب آب در پایتخت شده است.
• کاهش هدررفت فیزیکی: حدود ۱۰ میلیون مترمکعب از این مقدار صرفه‌جویی به کاهش هدررفت فیزیکی اختصاص دارد.

وضعیت بارش‌ها و خشکسالی

بررسی وضعیت منابع آبی استان تهران نشان می‌دهد که میزان بارش‌ها در سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ حدود ۱۵۹ میلی‌متر ثبت شده است. این رقم نسبت به سال گذشته ۳۱ درصد و در مقایسه با میانگین ۵۰ ساله، ۴۴ درصد کاهش نشان می‌دهد. تهران پنجمین سال پیاپی خشکسالی را پشت سر گذاشته و وارد ششمین سال کم‌بارشی شده است.

راهکارهای جامع برای مدیریت بحران

کارشناسان حوزه آب بر این باورند که صرفه‌جویی خانگی، هرچند اهمیت زیادی دارد، اما به‌تنهایی کافی نیست. برای مدیریت پایدار بحران آب، باید اقدامات ساختاری و جامع‌تری به کار گرفته شود:

• بازچرخانی آب: استفاده مجدد از آب‌های تصفیه شده.
• نوسازی شبکه‌های فرسوده: کاهش هدررفت آب در شبکه‌های توزیع.
• جلوگیری از برداشت‌های غیرمجاز: کنترل و نظارت بر منابع آبی.

عبور از پاییز کم‌بارش پیش رو و مدیریت تنش‌های آبی تنها با همکاری همزمان مردم، دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی امکان‌پذیر است. زمان آزمون و خطا در تهران به پایان رسیده و باید با سیاست‌گذاری درست، چاره اساسی برای تامین آب تهران لحاظ شود.