مدیریت بحران آب مشهد: راهکارهای نوین، چالش‌ها و نقش فناوری

مدیریت بحران آب در مشهد: راهکارهای نوین و چالش‌ها

سید حمید پورمحمدی، در بازدید از مرکز پایش تصویری هوشمند (مهاب) شرکت آب و فاضلاب مشهد، بر لزوم به‌کارگیری ابزارهای تکنولوژیک و تعرفه‌گذاری مناسب برای مدیریت مصرف آب در مناطق بحرانی تأکید کرد. وی همچنین ورود بخش خصوصی و ایجاد روش‌های نوین تأمین مالی را برای مقابله با چالش‌های آبی ضروری دانست.

ضرورت تغییر رویکرد در تأمین و مدیریت آب

پورمحمدی با اشاره به رشد جمعیت مشهد و وضعیت مصرف آب این شهرستان، خاطرنشان کرد که تکیه صرف بر بودجه‌های دولتی، حتی با واردات آب از کشورهای دیگر، مشکلات را حل نخواهد کرد. او بر ایجاد روش‌های تأمین مالی جدید و عدم اتکا به منابع دولتی برای تأمین آب تأکید کرد.

«واگذاری تعیین تعرفه به استان را می‌توان با همکاری وزارت نیرو دنبال کرد، تهاتر برای سرمایه‌گذاری را باید تسهیل کرد و اقتصادی کردن سرمایه‌گذاری در حوزه آب را با اقدامات جدی پیش برد.»

وضعیت تأمین و مصرف آب در مشهد

حسین اسماعیلیان، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد، در این بازدید اطلاعات دقیقی از وضعیت آب این شهر ارائه داد:

• منابع تأمین آب: ۶۷ درصد آب مشهد از چاه‌ها تأمین می‌شود.
• شبکه آبرسانی: مشهد دارای ۶ هزار کیلومتر شبکه آبرسانی و ۲۱ پهنه آبی تعریف شده است.
• مدیریت فشار آب: توزیع متعادل آب با تنظیم فشار در سطح شهر، تأثیر چشمگیری بر مصرف داشته است.

اسماعیلیان همچنین افزود که مشهد کمترین میزان هدررفت و پایین‌ترین سرانه مصرف آب را در کشور دارد. با وجود برنامه وزارت نیرو برای استحصال سالانه ۳۰۴ میلیون مترمکعب آب، با پهنه‌بندی و تنظیم فشار، حدود ۱۵ درصد کمتر از این میزان آب برداشت شده است. این سیستم هوشمند در سال‌های اخیر به مدیریت بحران آب مشهد کمک شایانی کرده است.

نقش پساب در تأمین آب مشهد

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد به نقش مهم پساب در تأمین آب اشاره کرد:

• ۶۵ درصد مشترکان مشهد زیر الگوی مصرف هستند.
• مشهد تنها شهری در کشور است که ۲۵ درصد آب مصرفی آن از پساب و جایگزینی آن با آب چاه‌های کشاورزی تأمین می‌شود.

با این حال، تأخیر در اجرای پروژه‌هایی مانند جایگزینی پساب و انتقال آب هزار مسجد، مشکلاتی را ایجاد کرده است. همچنین، با وجود احداث سه تصفیه‌خانه جدید، همچنان با کمبود تصفیه‌خانه مواجه هستیم و نبود پساب یکی از مشکلات اصلی برای عقد قراردادهای جدید است.

چالش‌های پیش‌رو و پروژه‌های اضطراری

اسماعیلیان به کاهش ۳۸ درصدی بارندگی در مشهد نسبت به دوره آماری اشاره کرد و گفت که برای مقابله با این شرایط، ۱۴ پروژه اضطراری برای عبور از تنش آبی شهر در دستور کار قرار دارد. قابلیت‌های سیستم هوشمند مدیریت مصرف آب، از جمله پیش‌بینی مصرف، در این شرایط بسیار حیاتی است.